Την ώρα που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διά της επιστολής του Μάριο Σεντένο προς τα μέλη του Eurogroup, προτείνει «εργαλείο ενισχυμένης εποπτείας» για την ελληνική οικονομία στη μετά το μνημόνιο εποχή, κυβέρνηση και θεσμοί έχουν ήδη εισέλθει σε τροχιά τεχνικής συμφωνίας.
Το οξύμωρο, βέβαια, της υπόθεσης είναι ότι η Αθήνα έχει ολοκληρώσει ελάχιστα από τα 88 προαπαιτούμενα μέτρα της 4ης αξιολόγησης και σε άλλη περίπτωση θα είχαμε ήδη «σκληρά» τηλεγραφήματα από τους δανειστές.
To γεγονός αυτό ωστόσο δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να εκληφθεί ως μήνυμα «χαλάρωσης» προς τα υπουργεία που έχουν μείνει πίσω στην εκπλήρωση των προαπαιτούμενων, ούτε να τροφοδοτήσει κλίμα παροχολογίας. Το μέγαρο Μαξίμου και το οικονομικό επιτελείο κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου προς αυτή την κατεύθυνση εν όψει και της έλευσης των επικεφαλής των θεσμών τις επόμενες ημέρες.
Σε χαλαρό τόνο ο πρόεδρος του Eurogroup, Μάριο Σεντένο, στην επιστολή προς τους υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης, ενημέρωσε για το ελληνικό θέμα και για τον στόχο επίτευξης μίας συμφωνίας σε τεχνικό επίπεδο (Staff Level Agreement) ώς τη σύνοδο της 24ης Μαΐου. Ο Πορτογάλος αξιωματούχος περιγράφει τις δεσμεύσεις της ελληνικής πλευράς ώς το Eurogroup της 21ης Ιουνίου, που έχει «σημαδευτεί» στον χάρτη ως ημερομηνία-σταθμός για μία παγκόσμια συμφωνία (4η αξιολόγηση, μέτρα για το χρέος, όροι μεταμνημονιακού προγράμματος).
Ανάλογη εντύπωση, αναφορικά με τους χρόνους ολοκλήρωσης της 4ης αξιολόγησης, σχημάτισαν και τα στελέχη της HSBC στις πρόσφατες επαφές που είχαν στην Αθήνα με τον υπουργό Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτο και εκπροσώπους του τραπεζικού τομέα, του Οργανισμού Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) και των θεσμών.
Στην έκθεση που συνέταξαν τα στελέχη της βρετανικής τράπεζας επισημαίνουν ότι «οι πιστωτές θα επιστρέψουν στην Αθήνα την επόμενη εβδομάδα, με σκοπό οι δύο πλευρές να καταλήξουν σε τεχνική συμφωνία ώς τη συνεδρίαση του Eurogroup στις 24 Μαΐου. Μέχρι την επόμενη συνεδρίαση της 21ης Ιουνίου η Ελλάδα θα προχωρήσει στην εφαρμογή των υπολοίπων, δίνοντας χρόνο στα ευρωπαϊκά Κοινοβούλια να υπογράψουν την έκθεση συμμόρφωσης και την εκταμίευση της τελευταίας δόσης των 12 δισ. ευρώ».
Σε περίπτωση που η υλοποίηση των προαπαιτούμενων καθυστερήσει, τότε το «πέναλτι» για τη χώρα θα είναι η καθυστέρηση στην εκταμίευση της δόσης. Σύμφωνα με την HSBC, όλοι οι θεσμοί «απέκλεισαν επίσημη παράταση του προγράμματος καθώς αυτό θα απαιτούσε εγκρίσεις από Κοινοβούλια».
Εκτιμήσεις για το χρέος
Για το θέμα του χρέους, η έκθεση της HSBC κάνει λόγο για συμφωνία στο Eurogroup της 21ης Ιουνίου ενώ σε ό,τι αφορά τα μέτρα ελάφρυνσης η εκτίμηση είναι ότι αυτά θα περιλαμβάνουν ένα εμπροσθοβαρές «πακέτο» με προκαταβολική επιμήκυνση των δανείων και των τόκων του EFSF κατά 10-12 χρόνια, κάτι που θα εξομαλύνει τις πληρωμές, και κάλυψη των απαιτήσεων του ΔΝΤ για τη βιωσιμότητα (πληρωμές ώς 15% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα και 20% μακροπρόθεσμα).
Η HSBC σημειώνει ότι υπάρχουν και άλλα μέτρα που μπορούν να εξεταστούν με χρήση των αδιάθετων πόρων του προγράμματος (27,4 δισ.), όπως η εξαγορά των ακριβών δανείων του ΔΝΤ και η επαναγορά ελληνικών ομολόγων που έχουν υψηλά επιτόκια.
Σε ό,τι αφορά το «γαλλικό κλειδί» για το χρέος, η HSBC μιλά για έναν ημιαυτόματο μηχανισμό που εκτιμάται από τους συνομιλητές της ότι θα συμφωνηθεί. Με πιθανή την προκαταβολική επέκταση των δανείων του EFSF, θα αποκτήσει νόημα από τα μέσα του 2030.
Ωστόσο, είναι κρίσιμο για την ανάλυση βιωσιμότητας χρέους του ΔΝΤ αλλά και για να διασφαλιστούν μελλοντικοί επενδυτές και οίκοι αξιολόγησης για τη βιωσιμότητα του χρέους. Το πιο σημαντικό βέβαια είναι οι όροι (conditionality) που θα επιβάλουν οι θεσμοί, κάτι που σημαίνει ότι η Ελλάδα θα πρέπει να παραδίδει μεταρρυθμίσεις για να λαμβάνει ανάσες για το χρέος. Ενδεχομένως οι όροι να συνδέονται αποκλειστικά με τη δυνατότητα της Αθήνας να πετυχαίνει τα πρωτογενή πλεονάσματα.
Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με την HSBC, η επιτήρηση θα είναι «αυξημένη», περιλαμβάνοντας τριμηνιαίες επισκέψεις στις οποίες θα τίθενται συγκεκριμένοι στόχοι. Οι λεπτομέρειες θα αποτυπωθούν στην «επιστολή προθέσεων» (Letter of intent) και, σύμφωνα με την Κομισιόν, ίσως παρθούν από το αναπτυξιακό σχέδιο της Ελλάδας που είχε συγκεκριμένους στόχους.
Για τη συμμετοχή του ΔΝΤ η τράπεζα θεωρεί λίγο τον χρόνο για να ενεργοποιηθεί το πρόγραμμα του ΔΝΤ, αλλά αυτό που έχει σημασία είναι να υπογράψει την ανάλυση βιωσιμότητας χρέους (DSA) μετά την οριστικοποίηση των μέτρων για το χρέος.
Για τις νέες εξόδους στις αγορές η τράπεζα αναφέρει ότι η Αθήνα θα περιμένει καλές ειδήσεις που θα βελτιώσουν περαιτέρω το κλίμα εκτιμώντας ότι δεν θα υπάρξει κίνηση πριν από το Eurogroup της 21ης Ιουνίου. Σύμφωνα με την HSBC, η χώρα έχει δημιουργήσει ένα πολύ καλό απόθεμα κεφαλαίων που θα την καλύψει χρηματοδοτικά ώς το 2020.
