Τα παιδιά στα μέρη της Αρνας προσφωνούσαν τους μεγάλους «λω μου», που σημαίνει καλέ μου, καλή μου. Ανεξαρτήτως αν υπήρχε συγγένεια ή όχι, ως ένδειξη σεβασμού προς όλους τους ηλικιωμένους. Λω ήταν κι ο μεγάλος θείος, λω κι ο ηλικιωμένος συγχωριανός.
Το έμαθα πρόσφατα όταν βρέθηκα στην παρουσίαση της ποιητική συλλογής «Ενα κρυφό ρετζίστρο» (Μετρονόμος) ενός σπουδαίου μουσικού, του ακορντεονίστα Βασίλη Δρογκάρη.
«Είχ’ η καρδιά σου στένεψη κι είχ’ η ζωή σου αγώνα/ και δάκρυα που δεν στέγνωσαν σ’ ολόκληρο αιώνα/Μα φύγαν τα χρόνια, πέρασαν κ’ ήρθανε κι άλλα ακόμα κι όσο εγώ άνοιγα τα φτερά εσύ έγερνες στο χώμα./Λω θεία Πότα, λω γιαγιά που μου ‘φυγες στον Αδη, ας ήταν και να μπόραγα να σου ‘στελνα σημάδι/ πως κράτησα περιουσία μου την κάθε συμβουλή σου/κι απ’ όλα πιο ανεκτίμητο στον κόσμο την ευχή σου».
Μόνο η ποίηση έχει αυτή τη μοναδική δύναμη μέσα σε λίγες γραμμές να εκφράσει μια πατρίδα, μια ολόκληρη γενιά, μια μοναδική και πολύτιμη σχέση.
Αυτό σκεφτόμουν καθώς διάβαζα συγκινημένη -δεν το κρύβω- το «Ενα κρυφό ρετζίστρο». Θυμάμαι πολύ καλά πως όταν μετακομίσαμε στην Αθήνα, «θείο» προσφωνούσαμε τον μανάβη, τον μπακάλη και όσους συναναστρεφόμασταν.
Μετά είδαμε ότι δεν το κάνουν όλοι και το κόψαμε κι εμείς «τα παιδιά της επαρχίας».
Αστικοποιηθήκαμε σνομπάροντας ελαφρώς την καταγωγή μας κι όποια κουλτούρα κουβαλούσε. Θέλαμε να ταιριάζουμε με τους άλλους, να μη μας κοιτάνε με μισό μάτι φίλοι και συμφοιτητές.
Να όμως που χρόνια μετά, κρατάς μια ποιητική συλλογή σαν κι αυτή και αισθάνεσαι πως με κάποιο τρόπο αυτό ήταν μια μικρή «προδοσία» προς τον τόπο και τους ανθρώπους σου.
Ενας ποιητής-ακορντεονίστας σε πιάνει από το χέρι και σε πάει μια βόλτα στα παιδικά σου χρόνια αλλά και αργότερα, όταν νομίζεις πως έχεις ενσωματωθεί στη μεγάλη πόλη με τις μικρές και μεγάλες πόρτες, που περνάς άλλοτε γελαστός κι άλλοτε λυπημένος.
Και καθώς όλοι οι ποιητές κάποιο μυστικό της ζωής έχουν ανακαλύψει, έτσι κι ο Βασίλης Δρογκάρης καταθέτει το δικό του «επιμύθιο της αγάπης» στο «Ανθρωπε», κάτι απλό μα πολύτιμο:
«Η ζωή είναι μία και μικρή/και δεν υπάρχει άλλη/γι’ αυτό άκουσε μια συμβουλή:/ο θάνατος την κάνει ακριβή/κι η αγάπη σου μεγάλη».
