Αθήνα, 16°C
Αθήνα
Αίθριος καιρός
16°C
17.6° 13.9°
1 BF
69%
Θεσσαλονίκη
Ελαφρές νεφώσεις
15°C
16.1° 13.8°
1 BF
78%
Πάτρα
Αραιές νεφώσεις
11°C
11.0° 11.0°
1 BF
60%
Ιωάννινα
Αυξημένες νεφώσεις
9°C
8.9° 8.9°
1 BF
87%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
8°C
7.9° 7.9°
0 BF
87%
Βέροια
Αραιές νεφώσεις
14°C
14.3° 14.3°
1 BF
73%
Κοζάνη
Σποραδικές νεφώσεις
10°C
10.4° 10.4°
1 BF
62%
Αγρίνιο
Αυξημένες νεφώσεις
14°C
13.7° 13.7°
1 BF
72%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
14°C
16.6° 13.8°
3 BF
77%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
14°C
14.4° 12.9°
0 BF
71%
Ερμούπολη
Αίθριος καιρός
16°C
16.4° 16.4°
1 BF
94%
Σκόπελος
Ελαφρές νεφώσεις
18°C
18.2° 18.2°
2 BF
79%
Κεφαλονιά
Σποραδικές νεφώσεις
16°C
15.7° 15.7°
1 BF
66%
Λάρισα
Αραιές νεφώσεις
14°C
14.1° 14.1°
0 BF
79%
Λαμία
Ελαφρές νεφώσεις
15°C
15.5° 12.8°
0 BF
62%
Ρόδος
Αίθριος καιρός
15°C
14.9° 13.8°
1 BF
58%
Χαλκίδα
Αίθριος καιρός
15°C
15.5° 15.5°
2 BF
69%
Καβάλα
Ελαφρές νεφώσεις
15°C
14.9° 9.3°
2 BF
78%
Κατερίνη
Αραιές νεφώσεις
14°C
13.6° 13.6°
1 BF
84%
Καστοριά
Αραιές νεφώσεις
10°C
10.1° 10.1°
2 BF
71%
ΜΕΝΟΥ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Δουλειά και δουλεία

Την περασμένη Τετάρτη δεν κυκλοφόρησε φύλλο της εφημερίδας μας λόγω της πανελλαδικής απεργίας που προκηρύχτηκε για το νομοσχέδιο που θεσπίζει τη δυνατότητα 13ωρης εργασίας. Ενα σύνθημα των απεργών «ΟΧΙ ΣΤΗ 13ΩΡΗ ΔΟΥΛΕΙΑ-ΣΚΛΑΒΙΑ», δίνει το έναυσμα για το σημερινό άρθρο. Καθώς είναι γραμμένο με κεφαλαία, η δουλειά μπορεί να διαβαστεί και δουλεία. Αυτές οι δυο λέξεις, με σημασία παρεμφερή αλλά και τόσο διαφορετική, αποτελούν «τονικά παρώνυμα», αφού το ανέβασμα του τόνου μετατρέπει τη μία στην άλλη, την εργασία σε σκλαβιά.

Φυσικά, υπάρχει ετυμολογική σύνδεση. Ο αρχαίος όρος είναι η δουλεία, που προέρχεται από την πανάρχαια λέξη «δούλος» (ήδη μυκηναϊκή, do-e-ro), που μάλλον είναι λυδικό ή καρικό δάνειο. Από εκεί το ρήμα «δουλεύω», με αρχική σημασία «είμαι δούλος», και το ουσιαστικό δουλεία. Ηδη από τα ελληνιστικά χρόνια το ρήμα αλλά και το ουσιαστικό πήραν επίσης τη σημασία της μισθωτής εργασίας, π.χ. στην Παλαιά Διαθήκη: και τον μισθόν δουλείας σου δώσω σόι κατά πάντα, όσα εάν είπης. Ο τύπος «δουλειά», με τη σημασία «εργασία, ασχολία» εμφανίζεται στα μεσαιωνικά χρόνια, π.χ. στον Στέφανο Σαχλίκη: «Ταχιά ταχιά σηκώνονται εις την δουλειάν να πάσιν».

Δουλειά σήμερα είναι η εργασία, και γενικότερα η σωματική ή πνευματική δραστηριότητα, που το αποτέλεσμά της εξυπηρετεί κάποια συγκεκριμένη ανάγκη. Είναι όμως και η υπηρεσία, ο χώρος όπου δουλεύει κάποιος, κι έτσι λέμε π.χ. ότι μένουμε κοντά στη δουλειά μας ή ότι θα βγούμε με φίλους από τη δουλειά. Δουλειά είναι και μια υπόθεση που πρέπει να τακτοποιηθεί, μια επαγγελματική συνεργασία που πρέπει να συμφωνηθεί, κι έτσι λέμε ότι έκλεισε, ότι χάλασε ή ότι σκάλωσε κάπου η δουλειά.

Δουλειά είναι και η προσωπική απασχόληση ή υπόθεση, το μέλημα («Κοίτα τη δουλειά σου», «Δεν είναι δικιά μου δουλειά αυτό»), είναι και κάτι δυσάρεστο που μας απασχολεί για πολύ καιρό, είναι και μια κακόβουλη ενέργεια, όταν λέμε π.χ. ότι οι πυρκαγιές είναι δουλειά εμπρηστών. Είναι και το αποτέλεσμα της εργασίας, όταν π.χ. λέμε ότι ο τάδε ζωγράφος θα παρουσιάσει τη νέα δουλειά του.

Η δουλειά μπορεί να είναι απαιτητική, αποδοτική, βαρετή, δύσκολη ή εύκολη, εξαντλητική, εξωτερική, ζόρικη, καλοπληρωμένη ή κακοπληρωμένη, μόνιμη ή εποχιακή, νυχτερινή, ρουτίνας, σκληρή, χειρωνακτική ή πνευματική. Υπάρχουν δουλειές του ποδαριού, αλλά και δουλειές με φούντες· σε δουλειές να βρισκόμαστε. Η δουλειά δεν είναι ντροπή, αλλά η πολλή δουλειά τρώει τον αφέντη· και μη ρωτήσετε τι κάνει ο διάολος όταν δεν έχει δουλειά.

Αρκετοί δημοτικιστές παλιότερα, και τον πρώτο καιρό μετά τη μεταπολίτευση ο Ριζοσπάστης και οι εκδόσεις του ΚΚΕ, έγραφαν «δουλιά», για να μη συγχέεται, έστω και οπτικά, η εργασία με τη δουλεία. Αυτός ο ορθογραφικός ακτιβισμός δεν καθιερώθηκε, αλλά εδώ που τα λέμε τις τελευταίες δεκαετίες οι εργασιακές συνθήκες έχουν τόσο χειροτερέψει που η δουλειά μοιάζει ολοένα και περισσότερο με σκλαβιά, με δουλεία..

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Δουλειά και δουλεία

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας