Χεράτα

Η νέα δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, που εμπλέκει βουλευτές και υπουργούς του κυβερνώντος κόμματος, δεν έφερε μόνο έναν μικρό πολιτικό σεισμό με παραιτήσεις υπουργών και πρωθυπουργικό διάγγελμα, αλλά και διέδωσε στο πανελλήνιο έναν όρο που οι περισσότεροι αγνοούσαν, το επίρρημα «χεράτα». Σύμφωνα με μια διαρροή, ο γραμματέας της Ν.Δ. κ. Σκρέκας πίεζε για μια παρέμβαση υπέρ ψηφοφόρου του, ο πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ κ. Δημ. Μελάς τού επισήμανε ότι είναι παράτυπη, ο κ. Σκρέκας επέμεινε, οπότε ο κ. Μελάς δήλωσε ότι θα παρακάμψει το ηλεκτρονικό σύστημα και θα το «κάνει χεράτα».

Χεράτα, δηλαδή με το χέρι, παρακάμπτοντας τους περιορισμούς· όπως άλλωστε δήλωσε ο ίδιος ο κ. πρόεδρος σε τηλεοπτικό κανάλι, μόνο ο ίδιος, ως πρόεδρος, είχε τη δυνατότητα να κάνει διορθώσεις μετά την παρέλευση της προθεσμίας. Ο όρος «χεράτα», πρόσθεσε, αφορά τεχνική διευθέτηση και είναι καθιερωμένος στον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Και όχι μόνο στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Σε πολλές υπηρεσίες οι πληροφορικάριοι χρησιμοποιούν τον όρο «χεράτα» όταν παρακάμπτεται η κανονική διαδικασία και τα δεδομένα εισάγονται κατευθείαν στο σύστημα χωρίς ελέγχους, χωρίς αυτό να γίνεται αναγκαστικά με παράνομο ή αθέμιτο σκοπό. Υπάρχει και μια άλλη σημασία του όρου: ένα ποσό δίνεται χεράτα, δηλαδή χέρι με χέρι, όταν δεν υπάρχει απόδειξη ή άλλο ίχνος της συναλλαγής -κοινώς «μαύρα», κάτω από το τραπέζι.

Πρόκειται για λαϊκή απόδοση του όρου manually που εμφανίζεται συχνά σε συμφραζόμενα πληροφορικής· χειρακτικά έχει προτείνει η ΕΛΕΤΟ, η Ελληνική Εταιρεία Ορολογίας, χειροκίνητα άλλοι. Οι όροι αυτοί βέβαια είναι επίσημοι, δεν ανήκουν στην επαγγελματική αργκό. Αξίζει να προσεχτεί ότι τα περισσότερα σύνθετα που αναφέρονται στο χέρι χρησιμοποιούν τον αρχαίο τύπο της λέξης, χειρ, χειρός, από τη χειραψία, τον χειρισμό και τους χειρώνακτες ώς τη χειροβομβίδα, τη χειροδικία, το χειροκρότημα, το χειρόγραφο ή τη χειρονομία· πρόχειρο είναι κάτι που το έχουμε κοντά στο χέρι μας, υποχείριο είναι κάποιος του χεριού μας· συχνά επιχειρούμε, μεταχειριζόμαστε ή διαχειριζόμαστε. Αντίθετα, μετρημένες στα δάχτυλα είναι οι λέξεις του λεξικού που χρησιμοποιούν τον δημοτικό τύπο: χερικό, χερούλι, χερόμυλος, ενώ άλλες επαμφοτερίζουν: χε(ι)ροπόδαρα, χε(ι)ροδύναμος.

Στις εκφράσεις βέβαια ο λαϊκός τύπος επικρατεί: με το χέρι στην καρδιά, βάζω το χέρι μου στη φωτιά, έχω καθαρά χέρια, κάλλιο πέντε και στο χέρι, στο χέρι μου είναι, αν περνάει από το χέρι μου, με άδεια χέρια, από πρώτο χέρι, με σταυρωμένα χέρια, τρίβω τα χέρια μου, είναι αμέτρητες οι παροιμίες και οι εκφράσεις με τα χέρια.

Κάποιοι φίλοι της κυβέρνησης προσπάθησαν να υποβαθμίσουν το χεράτο ρουσφετολογικό όργιο στον ΟΠΕΚΕΠΕ υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για απλές εξυπηρετήσεις· ο πρωθυπουργός μίλησε για διαχρονικές παθογένειες και πιο κωμικά ο υπουργός ιδιωτικοποίησης της υγείας είπε ότι ρουσφέτια βρίσκουμε και στον Θουκυδίδη τον 5ο αιώνα π.Χ. Την απάντηση στην πιο διεφθαρμένη κυβέρνηση των τελευταίων 100 χρόνων πρέπει να τη δώσει ο ελληνικός λαός χεράτα: με την ψήφο του.