Σχέδιο και πόροι για τα λιμάνια

lambridis-630.jpg

Χρήστος Λαμπρίδης Χρήστος Λαμπρίδης: Στο σύστημα λιμενικής διακυβέρνησης απαιτείται αναδιοργάνωση

Τα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά της Ελλάδας και οι οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες που αυτά διαμορφώνουν δημιουργούν ένα λιμενικό σύστημα με τέτοιο βαθμό συνθετότητας που μπορεί να χαρακτηριστεί διεθνώς ως μοναδική περίπτωση.

Σήμερα στην Ελλάδα υπάρχουν περισσότερες από 1.000 λιμενικές εγκαταστάσεις, οι οποίες διοικούνται από ένα σύστημα φορέων διαχείρισης διαφορετικών μεταξύ τους. Ειδικότερα υπάρχουν ιδιωτικές Ανώνυμες Εταιρείες (ΟΛΠ, ΟΛΘ), Ανώνυμες Εταιρείες που ανήκουν στο Δημόσιο/ ΤΑΙΠΕΔ, Δημοτικά Λιμενικά Ταμεία (ΔΛΤ), κρατικά Λιμενικά Ταμεία (Λ.Τ.), ιδιωτικές λιμενικές εγκαταστάσεις καθώς και εγκαταστάσεις που στερούνται φορέα διαχείρισης.

Στον Πειραιά και στη Θεσσαλονίκη, παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση υποχρεώθηκε να προχωρήσει στην παραχώρηση του πλειοψηφικού πακέτου των μετοχών των Οργανισμών, μέσα από τις συμβάσεις παραχώρησης διασφάλισε όρους για:

■ Υψηλές επενδύσεις που θα αναβαθμίζουν σημαντικά τη λειτουργία των δύο λιμανιών.

■ Την εξασφάλιση των εργασιακών σχέσεων και των δικαιωμάτων των εργαζομένων.

■ Τη δυνατότητα των επιχειρήσεων και ιδιαίτερα των μικρομεσαίων που εξαρτώνται από τη λιμενική λειτουργία να έχουν ανεμπόδιστη πρόσβαση στις λιμενικές υποδομές.

■ Την αρμονική σχέση με τον αστικό ιστό που περιβάλλει τους λιμένες κυρίως μέσω της παραχώρησης χώρων στην αυτοδιοίκηση.

Σημειώνεται ότι στον Πειραιά προγραμματίζεται να υλοποιηθούν επενδύσεις της τάξης των 292 εκατ. ευρώ, για τις οποίες υπάρχει η βούληση του επενδυτή να επεκταθούν κατά 200 εκατ. ευρώ, ενώ στη Θεσσαλονίκη οι υποχρεωτικές επενδύσεις θα ανέλθουν στα 180 εκατ. ευρώ με προοπτική να αυξηθούν από τους επενδυτές για την ενίσχυση του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού.

Στους 10 Οργανισμούς Λιμένα που ανήκουν στο ΤΑΙΠΕΔ η κυβέρνηση επεδίωξε και πέτυχε σε συμφωνία με τους θεσμούς να μην υλοποιηθεί ο προγραμματισμός των προηγούμενων κυβερνήσεων για την πώληση της μετοχής τους.

Η παραχώρηση χώρων και δραστηριοτήτων είναι η νέα πολιτική που θα ακολουθηθεί και η οποία είναι σύμφωνη με τις βέλτιστες, διεθνείς και ευρωπαϊκές πρακτικές για την προσέλκυση επενδύσεων. Οι επενδυτές, πέραν των απαραίτητων κεφαλαίων, διαθέτουν υψηλή τεχνογνωσία και εξειδίκευση σε σχέση με τη συγκεκριμένη δραστηριότητα επιτυγχάνοντας σημαντική προστιθέμενη αξία.

Ταυτόχρονα, η διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα των Οργανισμών Λιμένα διασφαλίζει με τον καλύτερο τρόπο το δημόσιο συμφέρον σε όλες τους τις διαστάσεις (οικονομικές, κοινωνικές, περιβαλλοντικές κ.ά.). Με την επιλογή αυτή, τα λιμάνια φεύγουν από μια μακρά περίοδο σχετικής αδράνειας και αξιοποιούν τις σημαντικές αναπτυξιακές δυνατότητές τους. Σημειώνεται ότι οι νέες διοικήσεις των Οργανισμών Λιμένα παρουσιάζουν εξαιρετικά αποτελέσματα.

Σε ό,τι αφορά τη λειτουργία των υπόλοιπων φορέων διαχείρισης που αποτελούν την πλειοψηφία, η κυβέρνηση προχωρά με συγκεκριμένα βήματα προκειμένου να αντιμετωπίσει παθογένειες χρόνων.

Συγκεκριμένα, το λιμενικό σύστημα σε ό,τι αφορά τα Λιμενικά Ταμεία και τα Δημοτικά Λιμενικά Ταμεία χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη μεγάλου αριθμού φορέων διαχείρισης, ο οποίος αυξήθηκε με τη μεταβίβασή τους στην τοπική αυτοδιοίκηση (από 54 φορείς το 2001 σε 102 σήμερα), οι οποίοι στην πλειονότητά τους παρουσιάζουν προβλήματα στελέχωσης, έλλειψη τεχνογνωσίας, μεγάλες λειτουργικές αδυναμίες, όπως είναι η αδυναμία υλοποίησης έργων και απορρόφησης πόρων καθώς και οι δυσκολίες στην είσπραξη ακόμα και των λιμενικών τελών. Στο πλαίσιο αυτό, βασική προτεραιότητα αποτελεί η αναδιοργάνωση του εθνικού λιμενικού συστήματος, με σκοπό:

● Τη δημιουργία βιώσιμων, λειτουργικών και ικανών οντοτήτων λιμενικής οργάνωσης, με προοπτική ανάπτυξης.

● Τη διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα τους.

● Την ουσιαστική συμμετοχή της αυτοδιοίκησης στη διοίκηση των φορέων διαχείρισης.

Το υπουργείο συνεργάζεται για τον σκοπό αυτό με το συναρμόδιο υπουργείο Εσωτερικών, ενώ πραγματοποιήθηκε διαβούλευση με τους εμπλεκόμενους φορείς. Η επεξεργασία των αποτελεσμάτων της διαβούλευσης ανατέθηκε σε σύμβουλο, με τη βοήθεια του οποίου οι πολιτικές ηγεσίες των δύο υπουργείων θα παρουσιάσουν τις προτάσεις τους για την αναδιοργάνωση του λιμενικού συστήματος, οι οποίες θα τεθούν προς τελική διαβούλευση.

Με δεδομένο ότι η αναδιοργάνωση του λιμενικού συστήματος απαιτεί εύλογο χρόνο υλοποίησης, είναι αναγκαίο να βρεθούν άμεσες λύσεις σε υπαρκτά προβλήματα. Τέτοιες λύσεις δίνει ο νόμος 4504/2017 του υπουργείου Ναυτιλίας που διευκόλυνε σημαντικά τη λειτουργία των φορέων διαχείρισης.

Ο νέος νόμος, μεταξύ άλλων, έδωσε τη δυνατότητα για τη νομιμοποίηση υφιστάμενων λιμενικών εγκαταστάσεων, την τακτοποίηση του προβλήματος με τις παράνομες ιδιωτικές κατασκευές, την εξάλειψη γραφειοκρατικών διαδικασιών στην έγκριση έργων, τη διευκόλυνση της είσπραξης λιμενικών τελών με την πρόσληψη προσωπικού και τη χρησιμοποίηση ηλεκτρονικών τρόπων πληρωμής, την επίλυση του προβλήματος των ορφανών λιμανιών με τη δυνατότητα δημιουργίας λιμενικών γραφείων στους δήμους.

Ταυτόχρονα, αυξάνονται οι πόροι του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων για την εκτέλεση μικρών έργων συντήρησης, ενώ αξιοποιείται το ΕΣΠΑ για την κάλυψη αναγκών σε υποδομές για την εφαρμογή κοινοτικής νομοθεσίας, όπως είναι ο κώδικας ISPS. Θα μπορούσε κανείς να αναφερθεί και σε άλλες θεσμικές παρεμβάσεις και πρωτοβουλίες για την ενίσχυση του λιμενικού συστήματος.

Ενός συστήματος που δεν θα αναπτύσσεται με έναν τρόπο τυχαίο, αλλά στη βάση συγκεκριμένων στρατηγικών στόχων. Στην κατεύθυνση αυτή συγκεντρώθηκαν, καταγράφηκαν και αποτυπώθηκαν τεχνικά προτάσεις έργων για το σύνολο των λιμένων της χώρας σε ηλεκτρονική βάση δεδομένων (PORTIS), η οποία επίσης διευκολύνει την αξιολόγηση/ιεράρχηση έργων στη βάση συγκεκριμένων κριτηρίων.

Τα λιμάνια είναι ζωντανοί οργανισμοί που απαιτούν τροφοδότηση με σχέδιο, πόρους και θετική βούληση προκειμένου να αποδώσουν στην οικονομική ανάπτυξη και στην εξυπηρέτηση των κοινωνικών αναγκών. Η συνεργασία όλων απαιτείται για να κλείσει ο κύκλος των χαμένων ευκαιριών για τη λιμενική βιομηχανία.

* Γενικός γραμματέας Λιμένων, Λιμενικής Πολιτικής και Ναυτιλιακών Επενδύσεων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας