Σε σύμβαση κατασκευής εργοστασίου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και μίζες υπουργών οδηγούν αποκαλύψεις της Μαλτέζας δημοσιογράφου Δάφνη Καρουάνα Γκαλίζια, λίγους μήνες πριν από τη δολοφονία της.
Τον Φεβρουάριο του 2017 η Γκαλίζια είχε γράψει στο blog της για μια μυστηριώδη εταιρεία από το Ντουμπάι ονόματι «17 Black Limited». Στο δημοσίευμα αποκάλυπτε ότι η 17 Black συνδέεται με δύο επιφανή μέλη της κυβέρνησης που διατηρούσαν υπεράκτιες εταιρείες, χωρίς όμως να παρουσιάσει αποδείξεις.
Οκτώ μήνες αργότερα η δημοσιογράφος σκοτώθηκε από βόμβα που είχε τοποθετηθεί στο αυτοκίνητό της, μια δολοφονική ενέργεια που προκάλεσε διεθνή κατακραυγή. Η Γκαλίζια είχε επανειλημμένα κατηγορήσει την κυβέρνηση της Μάλτας για διαφθορά. Μεταξύ άλλων και τον πρωθυπουργό Τζόζεφ Μούσκατ, ο οποίος -όπως έδειξαν τα Panama Papers- διατηρούσε μέσω της συζύγου του υπεράκτιες εταιρείες.
Το ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters και άλλα ΜΜΕ ξεδίπλωσαν τις προηγούμενες ημέρες τον ρόλο της μυστηριώδους εταιρείας «17 Black» για την οποία είχε γράψει η Γκαλίζια.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, ιδιοκτήτης της «17 Black» ήταν ο Γιόρκεν Φένεχ, ένας Μαλτέζος κτηματομεσίτης. O Φένεχ ήταν όμως παράλληλα διευθυντής και συνιδιοκτήτης της κοινοπραξίας που κέρδισε μια ιδιαίτερα κερδοφόρα ενεργειακή σύμβαση με το μαλτέζικο κράτος.
Το 2013 η κοινοπραξία αυτή (Electrogas Malta) -μέλη της οποίας, εκτός από τον Φένεχ και άλλους Μαλτέζους επενδυτές, ήταν η γνωστή μας Siemens και η επίσης γνωστή μας κρατική εταιρεία φυσικού αερίου του Αζερμπαϊτζάν SOCAR- έλαβε το δικαίωμα από την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Τζόζεφ Μούσκατ να κατασκευάσει εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με φυσικό αέριο στο νησί της Μεσογείου, αξίας 450 εκατ. ευρώ.
H εξεύρεση του ιδιοκτήτη της «17 Black» είναι μείζονος σημασίας: e-mail της μαλτέζικης εταιρείας λογιστών NexiaBT τον Δεκέμβριο του 2015, το οποίο αποκάλυψε τον Φεβρουάριο του 2017 η Γκαλίζια, ανέφερε ότι δύο υπεράκτιες εταιρείες (Hearnville, Tillgate) που διατηρούσαν μέσω νεοζηλανδέζικων καταπιστευμάτων στον Παναμά δύο μέλη της κυβέρνησης Μούσκατ επρόκειτο να λάβουν πληρωμές από τη «17 Black» για απροσδιόριστες υπηρεσίες.
Τα δύο μέλη της κυβέρνησης ήταν ο Κόνραντ Μίτσι, σημερινός υπουργός Τουρισμού, ο οποίος μεταξύ 2013 και 2016 διετέλεσε υπουργός Ενέργειας, και ο προσωπάρχης του Μούσκατ, Κιθ Σκέμπρι.
Ο Μίτσι ήταν αυτός που συνέλαβε και προώθησε την ιδέα της παραχώρησης κατασκευής του εργοστασίου ηλεκτροπαραγωγής σε ιδιώτες.
Το e-mail ανέφερε ότι οι δύο παναμέζικες εταιρείες ανέμεναν πως η «17 Black» θα είναι «βασικός πελάτης-στόχος», με ετήσιες πληρωμές που θα έφταναν έως και τα 2 εκατομμύρια δολάρια. Η δήλωση αυτή με τις πιθανές πηγές εσόδων ήταν υποχρεωτική για τις δύο offshore εταιρείες προκειμένου να μπορούν ανοίξουν τραπεζικούς λογαριασμούς.
Το email στάλθηκε από τη NexiaBT για λογαριασμό των Μίτσι-Σκέμπρι στις 17 Δεκεμβρίου του 2015 προς παναμέζικο δικηγορικό γραφείο και εκτός της 17 Black κατονόμαζε ως «βασικό πελάτη-στόχο» ακόμη μία εταιρεία, τη Macbridge Limited που είχε έδρα το Ντουμπάι. Στο ηλεκτρονικό μήνυμα δεν υπήρχε καμία αναφορά στο υπό κατασκευή εργοστάσιο ενέργειας, ούτε υπάρχουν αποδείξεις ότι οι εν λόγω πληρωμές εκτελέστηκαν. Μίτσι, Σκέμπρι και Φένεχ κάνουν σήμερα τους… Κινέζους, ενώ η NexiaBΤ σωπαίνει, επικαλούμενη… εχεμύθεια.
Ωστόσο, από τις κινήσεις που προηγήθηκαν χρονικά μπορεί κάποιος να καταλάβει τι έχει συμβεί.
Είχε φρονήσει… εγκαίρως
Ο Μίτσι, πριν γίνει υπουργός Ενέργειας, εργάστηκε ως σύμβουλος διοίκησης. Τον Σεπτέμβριο του 2012 επιλέχθηκε ως «σκιώδης υπουργός» Ενέργειας στο Εργατικό Κόμμα του Μούσκατ.
Τον Ιανουάριο του 2013, με την έναρξη της προεκλογικής εκστρατείας, ο Μίτσι κατέθεσε ένα φιλόδοξο σχέδιο για τη μεταρρύθμιση του ενεργειακού τομέα της Μάλτας.
Υποστήριξε ότι οι προτάσεις του -που βασίζονταν σε ιδιωτικές επενδύσεις για την κατασκευή σταθμού φυσικού αερίου- θα μείωναν τον λογαριασμό της χώρας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας κατά 187 εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Και ο Μούσκατ τις υιοθέτησε.
Τον Μάρτιο του 2013 το Εργατικό Κόμμα κέρδισε τις εκλογές, ο Μούσκατ έγινε πρωθυπουργός και ο Μίτσι υπουργός Ενέργειας. Προχώρησαν σε άμεση εφαρμογή του σχεδίου, που περιελάμβανε παραχώρηση αρκετών συμβάσεων έργου σε ιδιώτες.
Μία εξ αυτών ήταν και η κατασκευή του εργοστασίου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με φυσικό αέριο Delimara, που κέρδισε τον Οκτώβριο του 2013 η Electrogas Malta. Η τελευταία, διόλου τυχαία, σχηματίστηκε και αυτή το 2013.
Η Siemens αρνήθηκε να σχολιάσει το γεγονός ότι ο Φένεχ, ο διευθυντής της Electrogas, ήταν ιδιοκτήτης και της «17 Black», αλλά και την εμπλοκή των Μίτσι-Σκέμπρι. Η θυγατρική της SOCAR από την πλευρά της κοινοποίησε ότι δεν γνωρίζει καμιά εταιρεία ονόματι «17 Black».
Το «λαδωτήρι» και οι πηγές του
Η έρευνα του Reuters διαπίστωσε ότι η «17 Black» ήταν καταγεγραμμένη στο Εμιράτο του Αϊμάν (ένα εκ των ΗΑΕ) και ότι άνοιξε λογαριασμό στη Noor Bank του Ντουμπάι τον Ιούνιο του 2015. Εκτιμάται ότι μέσω αυτού του λογαριασμού κινήθηκαν προς διάφορες εταιρείες περί τα 9 με 10 εκατ. δολάρια. Οι μαλτέζικες αρχές ανακάλυψαν δύο μεταβιβάσεις χρημάτων προς τη «17 Black».
Η πρώτη, 200.000 δολαρίων, στις 10 Ιουλίου 2015, πραγματοποιήθηκε από την Orion Engineering Group Limited του Μαλτέζου επιχειρηματία Mario Pullicino, γραμματέα της εταιρείας Armada Floating Gas Services Malta Limited.
Η τελευταία δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 2015 και παρείχε δεξαμενή αποθήκευσης αερίου για το εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής Delimara. Η άλλη πληρωμή, ύψους 1,5 εκατ. δολαρίων, τον Νοέμβριο του 2015, έγινε από τη Mayor Trans Limited, μια εταιρεία στις Σεϊχέλες για «συμβουλευτικές υπηρεσίες», με τραπεζικό λογαριασμό στη Λετονία. Η εταιρεία αυτή φέρεται να ανήκει σε έναν… πρώην υπάλληλο του μετρό και νυν εργαζόμενο εταιρείας security στο Αζερμπαϊτζάν!
