Ενας κόσμος που πιστεύαμε πως είναι σταθερός ξεχαρβαλώνεται. Ο δρόμος που ακολουθούσε η ανθρωπότητα και που μας λέγαν πως είναι ο μονόδρομος της παγκοσμιοποίησης στρίβει προς απροσδόκητες παρακαμπτήριους που απειλούν να γίνουν αδιέξοδα.
Εννοιες που στήριζαν όχι μόνο θεωρητικές κατασκευές, αλλά και πλανητικές πολιτικές, καταρρέουν. Τα αποτελέσματα της εκτέλεσης του πνευματικού και πολιτικού ηγέτη των σιιτών της Σαουδικής Αραβίας, Νιμρ αλ Νιμρ, προσφέρουν ένα εντυπωσιακό παράδειγμα τέτοιας κατάρρευσης.
Δεν είναι μόνον η έννοια αραβικός κόσμος (για να αφήσουμε κατά μέρος την ψευδεπίγραφη «αραβική άνοιξη», που όλο και πιο πολύ, μέσα στην επιδείνωση των όποιων σχέσεων τυχόν ένωναν σουνίτες και σιίτες, μοιάζει κενή περιεχομένου) κατάλοιπο των πολιτικών σχεδιασμών των μέσων του 20ού αιώνα, δέχεται μεγάλο πλήγμα.
Η ίδια η διεθνής αμερικανική πολιτική, σαν να μην έφτανε η απρόθυμη σύμπραξή της με τη Ρωσία ενάντια στον ISIS και η οικονομική κρίση που σοβεί στις ΗΠΑ, πλήττεται από το γεγονός αυτό έτσι που τα αμερικανικά όνειρα για κυριαρχία στον κόσμο μοιάζουν όλο και πιο ανεδαφικά.
Οσοι τυχόν θα χαρούν για την αμερικανική αυτή αναγκαστική υποχώρηση ας μην πιστέψουν ότι κάποιοι άλλοι είναι οπωσδήποτε νικητές.
Η Ρωσία, η Κίνα, η Δυτική Ευρώπη, η καθεμιά με τον δικό της τρόπο, διέρχονται μια κρίση τόσο επίμονη, που να μην μπορεί να υποθέσει κανείς ότι τα όποια δημοσιονομικά, διπλωματικά, οικονομικά ή άλλα μέτρα και κινήσεις θα της δώσουν κάποιο οριστικό τέλος.
Λέγεται αρκετά συχνά, από διανοούμενους που δεν εκφράζουν το κύριο εξουσιαστικό ρεύμα σε κάθε χώρα, ότι αυτό συμβαίνει διότι η κρίση αυτή είναι πρωτίστως πολιτισμική, δομική, με δυο λόγια ριζωμένη στον τρόπο που όλες αυτές και πολλές άλλες κοινωνίες σκέφτονται, αισθάνονται, επιθυμούν, σχεδιάζουν, συμπεριφέρονται.
Εννοώντας ότι όσο συνεχίζουμε σε όλους αυτούς τους τομείς στον ίδιο δρόμο, η έξοδος μοιάζει ανέφικτη. Εξοδος από έναν κόσμο που μοιάζει όλο και πιο πολύ με έναν σπασμένο καθρέφτη γεμάτο παραμορφωμένα είδωλα.
Καταλαβαίνω ότι οι σκέψεις αυτές μπορεί να δράσουν ευνουχιστικά. Τι μπορεί να κάνει ένα μικρό κράτος σαν την Ελλάδα, μέσα σε αυτή την αναμέτρηση των πληγωμένων μεγαθηρίων καθώς ρίχνουν τη σκιά τους επάνω της;
Και τι μπορεί να κάνει ο καθένας και η καθεμιά από μας, κάθε ανθρωπάκι που δεν έχει πρόσβαση στην εξουσία, ακόμη και στην όποια εξουσία αυτού του πατημένου τόπου; Οταν ξέρουμε ότι οι λύσεις στην Ιστορία, έστω και αν δεν μας αρέσει, σπάνια δίνονται από τους πολλούς, από τα κάτω, από τη βάση, όπως αγαπούσαμε να λέμε, και συνήθως από τους λίγους που κατοικούν στα ψηλά;
Υπάρχει ωστόσο μια μικρή ελπίδα ίσως, για μας τους μικρούς τόπους και τους μικρούς ανθρώπους. Αυτός ο κόσμος των κυρίαρχων, που έμοιαζε αρραγής και ακατανίκητος, εμφανίζεται γεμάτος ρωγμές.
Ας μη βιαστούμε να χαρούμε. Στις αδηφάγους αυτές ρωγμές κινδυνεύουν πάντα να πέσουν πρώτοι οι μικρότεροι. Αλλά σε αυτό τον κίνδυνο πρέπει να αντισταθούμε. Δεν είναι εύκολο. Γιατί πρώτα πρέπει να πιστέψουμε στον εαυτό μας.
Να απαλλαγούμε, στην καθημερινότητά μας, στις προσωπικές προσπάθειές μας για δουλειά και δημιουργία, όπως και στις πολιτικές και τις κοινωνικές αποφάσεις, τουλάχιστον για εκείνους που θέλουν και μπορούν να παίρνουν αποφάσεις, από την ολέθρια αυταπάτη περί αυτόματου πιλότου που δήθεν μας απαλλάσσει από πολιτικές, οικονομικές, ανθρώπινες ευθύνες.
Μέσα στην κοσμογονία θα σωθούν όσοι άνθρωποι και λαοί τολμήσουν να κρατήσουν ψηλά την ψυχή τους και να δουν μέσα από τον σπασμένο καθρέφτη.
