Η πριγκίπισσα της Συρίας

Δεν θα μάθουμε ποτέ τα όνειρα που είχαν... Δεν θα μάθουμε ποτέ τι θα γίνονταν τα όνειρα των παιδιών αν έφταναν ζωντανά στην Ευρώπη

Το καλοκαίρι του 2015, χιλιάδες άνθρωποι από την Ελλάδα και το εξωτερικό άφησαν τα σπίτια και τις δουλειές τους και σχημάτισαν ομάδες εθελοντών στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου για να βοηθήσουν τους πρόσφυγες και τους μετανάστες που έφταναν κατά χιλιάδες με πλημμυρισμένες φουσκωτές βάρκες.

Αλλος για λίγες εβδομάδες, άλλος για λίγους μήνες, άλλος για περισσότερο, οι εθελοντές αυτοί αφιέρωσαν τη ζωή τους για να βοηθήσουν άγνωστους ανθρώπους με τους οποίους δεν τους έδενε ούτε η γλώσσα ούτε η θρησκεία ούτε οι κοινές πολιτιστικές αναφορές. Αρκούσε ότι βρίσκονταν σε οριακή κατάσταση και χρειάζονταν βοήθεια.

Η στάση των εθελοντών και όσα έζησαν και είδαν εκείνο το καλοκαίρι στην προσπάθειά τους να οργανωθούν και να αντιμετωπίσουν καταστάσεις οριακές για την ανθρώπινη ζωή, είναι ένα σπουδαίο μάθημα για όλους μας.

Το καταλαβαίνει κανείς διαβάζοντας τα κεφάλαια της μαρτυρίας του Πέτρου Χ., που κατέγραψε όσα έζησε και ένιωσε τον Οκτώβριο του 2015, όταν πήγε να βοηθήσει εθελοντικά στην υποδοχή προσφύγων στα βόρεια παράλια της Λέσβου.

Πρόκειται για ένα χρονικό γραμμένο χωρίς ίχνος ηρωισμού, που έχει επιπλέον το προσόν να καταγράφει τις σημαντικές λεπτομέρειες και να δίνει εξηγήσεις, χωρίς να φλυαρεί.

Ο συγγραφέας θέλησε να μείνει ανώνυμος, γιατί αυτό που τον ενδιαφέρει δεν είναι η προσωπική αναγνώριση, αλλά να αποτίσει φόρο τιμής στους χιλιάδες εθελοντές και στους εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες και να αφήσει παρακαταθήκη τη σπουδαία εμπειρία του.

Τον τίτλο, «Μια πριγκίπισσα της Συρίας», τον δίνει το κεφάλαιο που περιγράφει τη συνάντηση του συγγραφέα με ένα κορίτσι από τη Συρία που έχει φτάσει μόλις στη Λέσβο, με τα ρούχα μούσκεμα από το επικίνδυνο ταξίδι.

Η «Πριγκίπισσα της Συρίας» δημοσιεύεται στην αγγλική γλώσσα στο διαδίκτυο, όπου μπορεί κάποιος είτε να κατεβάσει το κείμενο 93 σελίδων σε pdf είτε να πλοηγηθεί διαδικτυακά στα 34 κεφάλαια του χρονικού, που συνοδεύονται από τρία σημειώματα του συγγραφέα, ένα για τους λαούς της Ευρώπης, ένα για τις χώρες του Βίζεγκραντ και ένα προς τους Ελληνες, όπως και στα εικαστικά έργα που δημιούργησε για την «Πριγκίπισσα της Συρίας» η καλλιτέχνις Σοφία Φιλέα.

Το απόσπασμα που δημοσιεύει σήμερα η «Εφ.Συν.» είναι σε πρόχειρη μετάφραση.

«Μια πριγκίπισσα της Συρίας»

«Σπάνια οι βάρκες έρχονταν αργότερα από τις 10-11 το βράδυ, οι αφίξεις είχαν μειωθεί μέχρι τις 7-8 το βράδυ.

Ποιος ξέρει; Ισως οι διακινητές προσάρμοζαν τη δράση τους στις δικές μας δυνατότητες.

Αρχίσαμε να περιπολούμε τον παραλιακό δρόμο στα αριστερά του καμπ, αλλά είχαμε και το νου μας στη μικρή προέκταση του δρόμου μεταξύ του καμπ και του χωριού.

Τα βόρεια παράλια ανατολικά από το χωριό δεν ήταν προσβάσιμα από τον παραλιακό δρόμο, ενώ δύο-τρία χιλιόμετρα δυτικά από εκεί όπου επιχειρούσαμε ο δρόμος ήταν αρκετά πιο πάνω από την παραλία, η οποία ήταν πολύ πιο βραχώδης.

Οποιος περνούσε σ' αυτό το σημείο έπρεπε είτε να σκαρφαλώσει μια απότομη ανηφόρα για να βγει στο δρόμο είτε να περπατήσει κατά μήκος της παραλίας, βρίσκοντας το δρόμο του μέσα από πέτρες και βράχους, μέχρι να γίνει ομαλότερη η παραλία και να μπορέσει να βγει με δυο δρασκελιές ξανά στον παραλιακό δρόμο.

Οι πρόσφυγες που έφταναν με φουσκωτές βάρκες σε μια σκοτεινή παραλία το βράδυ, έπρεπε να το παίξουν κορόνα-γράμματα.

Γι' αυτό και κάποιοι από μας οδηγούσαμε σ' αυτό το δρόμο με τα μεγάλα φώτα του αυτοκινήτου αναμμένα, προσπαθώντας να λειτουργήσουμε σαν φάροι για βάρκες που δεν μπορούσαμε να δούμε (τα γκρι ή τα μαύρα φουσκωτά χωρίς φώτα ήταν πολύ βολικά για να αποφύγει κανείς τα πλοία του Λιμενικού ή της FRONTEX, αλλά τελείως άχρηστα όταν έπρεπε να μας βοηθήσουν οι πρόσφυγες για να τους βοηθήσουμε να βγουν με ασφάλεια στη στεριά).

Κάναμε ό,τι μπορούσαμε για να σώσουμε ανθρώπους, να τους δώσουμε ένα χέρι βοήθειας και ένα καταφύγιο για να μείνουν.

Το πρώτο που θα μπορούσαν να έχουν στο μακρύ και βασανιστικό ταξίδι από τη φλεγόμενη Ανατολή προς εμάς.

Υπάρχει μια υπέροχη ελληνική λέξη που αποδίδει το νόημα ενός τέτοιου καταφυγίου: “Απαντοχή”.

Η πιο γλυκιά στιγμή ήταν όταν την προσφέραμε σε παιδιά.

Και όμως χάσαμε αρκετούς ανθρώπους σ' αυτή την όμορφη ακτή, πολλά παιδιά.

Δεν θα μάθουμε ποτέ τα τελευταία τους όνειρα, ή τα όνειρα που είχαν για τον κόσμο όταν βρίσκονταν στις πατρίδες τους, που κάποτε ήταν αυτές το καταφύγιό τους.

Δεν θα μάθουμε ποτέ τι θα γίνονταν τα όνειρα των παιδιών αν έφταναν ζωντανά στην Ευρώπη.

Η λέξη “απώλεια” είναι πολύ λίγη για να μιλήσει κανείς για όλα αυτά, λες και πρόκειται για απολεσθέντα αντικείμενα.

Ισως η λέξη “τραγωδία” είναι καλύτερη, ή ίσως καμία λέξη δεν είναι κατάλληλη, καθώς η φρίκη που είχαμε μπροστά μας ξεπερνά ακόμα και τη γλώσσα μας.

Για μένα, το ότι η ζωή είναι πολύτιμη αποτελεί αξίωμα παρά θεώρημα που αποδεικνύεται από την αγάπη και την αξία που της δίνει ένας Θεός που αγαπάει τους ανθρώπους.

Ολοι αυτοί οι θάνατοι είναι η απώλεια του Φωτός και η επικράτηση του Σκότους.

Το σκότος όχι σαν μεταφορά για το κακό, όπως θα το ήθελαν οι θρησκευτικές, ακόμα και οι μη θρησκευτικές θεωρήσεις, αλλά απλά το σκοτάδι σαν αυτό του Αιγαίου τη νύχτα, αδιάφορο για τους ανθρώπους και όσα τους απασχολούν, όπου εμείς οι φωτισμένοι περιπλανιόμαστε ολομόναχοι».

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας