Δεν είναι γιορτή, είναι απεργία

Είμαστε εδώ και είμαστε πολλές. Δεν έχουμε το σώμα που έχεις συνηθίσει να βλέπεις στις διαφημίσεις, στις ταινίες του Χόλιγουντ, στην πορνογραφία. Εχουμε πολλά μάτια, πολλά στόματα και φωνάζουμε δυνατά. Μας έχεις πει υστερικές, ανέραστες, μπάζα, νταλίκες, τσούλες ή, όταν θες να μας κολακέψεις, μωρό μου, κοπελιά, κούκλα, γκομενάκι - για να περιοριστούμε στις λέξεις που τυπώνονται χωρίς τις τελίτσες της λογοκρισίας.

«Εγώ αγαπάω τις γυναίκες» απαντάς (κατά το «αγαπάω τα ζώα» ή «έχω πολλούς φίλους γκέι/μαύρους») ή «έλα, ρε κορίτσια, πώς κάνετε έτσι, δεν έγινε και τίποτα» κάθε φορά που κάποια από εμάς αντιδρά σε παραβιαστικές χειρονομίες και σεξιστικές εκφράσεις.

«Ολες σταματάμε» γράφει η αφίσα της P. Nitas, καλώντας στη σημερινή παγκόσμια απεργία γυναικών «Ολες σταματάμε» γράφει η αφίσα της P. Nitas, καλώντας στη σημερινή παγκόσμια απεργία γυναικών |

Συμπεριφορές που σας μάθανε ότι είναι οκέι, γιατί «είμαι άντρας και θα πω και μια κουβέντα παραπάνω». Ομως αυτά που μας μάθανε είναι καιρός να αλλάξουν. Το σώμα μου είναι δικό μου και θα το διαχειρίζομαι όπως θέλω. Η μητρότητα και τα αναπαραγωγικά δικαιώματα δεν είναι προσταγές και περιορισμοί, αλλά ελεύθερη επιλογή. Το πώς βάφομαι, ντύνομαι και κυκλοφορώ στον δρόμο δεν σημαίνει ότι «τα θέλω», δεν είμαι εδώ για την ευχαρίστησή σου.

Αυτά θα έλεγε, αν είχε φωνή, η αλλόκοτη γυναικεία μορφή που πρωταγωνιστεί στη φετινή αφίσα του Φεμινιστικού Φόρουμ 2018 που διοργανώνει το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς GUE-NGL στo Eυρωκοινοβούλιο. Είναι η συμβολική φιγούρα που φιλοτέχνησε η Ισπανίδα εικονογράφος P. Nitas -το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο της Μaria Immaculada Ramos Pizaro ή απλώς Ιmma. Η 36χρονη σχεδιάστρια και εικαστικός που μας συστήνεται ως artivist, καλλιτέχνις-ακτιβίστρια, μίλησε στην «Εφ.Συν.» μια μέρα πριν να συμμετάσχει μαζί με χιλιάδες γυναίκες στην πανευρωπαϊκή φεμινιστική πορεία στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο της παγκόσμιας απεργίας των γυναικών στις 8 του Μάρτη.

Η έκθεση «Νίκες του Φεμινισμού» με έργα εμπνευσμένα από κοινωνικά κινήματα σε όλο τον κόσμο, στα οποία πρωταγωνιστούν γυναίκες, εγκαινίασε τις εκδηλώσεις του φόρουμ. «Υπάρχει μια ιστορία που πολλές δεν γνωρίζουμε, αλλά, αν τη μάθουμε, μας κάνει πιο δυνατές. Δεν είμαστε μόνες, έχουμε τη δύναμη με τους αγώνες μας να αλλάξουμε την κοινωνία, να αφήσουμε τον κόσμο καλύτερο από ό,τι τον βρήκαμε», μας λέει η Imma.

Ολα ξεκίνησαν από την Ισλανδία

«Αυτό είναι και το νόημα της φετινής παγκόσμιας απεργίας των γυναικών στις 8 του Μάρτη», συνεχίζει με ενθουσιασμό. «Ξέρεις ότι όλα ξεκίνησαν από μια απεργία γυναικών στην Ισλανδία το 1975, όταν οι γυναίκες αποφάσισαν να μην πάει καμιά στη δουλειά, να μην κάνει καμιά τους δουλειές στο σπίτι, για να διαμαρτυρηθούν για τις μισθολογικές διακρίσεις και την απλήρωτη οικιακή εργασία;

Ε, φέτος οι γυναικείες οργανώσεις σε όλο τον κόσμο μάς καλούν σε μια τέτοια απεργία. Στην Ισπανία η Δεξιά και τα ΜΜΕ λένε ότι όλα αυτά είναι ανοησίες, ότι οι φεμινίστριες μισούμε τους άνδρες, ότι φωνάζουμε για πράγματα που δεν ισχύουν, μέχρι ότι μας υποκινούν ο Πάμπλο Ιγκλέσιας και το Podemos -που στην πραγματικότητα δεν έχουν ιδέα για όσα οργανώνουν εδώ και μήνες οι φεμινιστικές οργανώσεις. Λες κι εμείς δεν έχουμε δική μας γνώμη και οργάνωση».

H φεμινίστρια εικονογράφος P. Nitas. Πάνω, η αφίσα του Φεμινιστικού Φόρουμ 2018 που διοργανώνει το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς GUE-NGL στo Eυρωκοινοβούλιο |

Η τέχνη της P. Nitas έχει μια πολύ έντονη σωματικότητα. Χρησιμοποιεί εκρηκτικά χρώματα και μοτίβα που θυμίζουν παραδοσιακές ζωγραφιές αυτόχθονων λαών, αλλά και την ψυχεδελική τέχνη των κινημάτων αμφισβήτησης του ’60. Ο ριζοσπαστικός φεμινισμός που εκπροσωπεί με την τέχνη της δεν είναι λευκός και πρωτοκοσμικός. Στις ζωγραφιές της ζωντανεύουν οι αγώνες των γυναικών του Σαλβαδόρ ενάντια στις πολυεθνικές, το κράτος και τη μαφία που ιδιωτικοποιούν τους υδάτινους πόρους, των υφαντουργών Μάγια της Γουατεμάλας, οι γυναίκες Σαχαράουι της Δυτικής Σαχάρας που αγωνίζονται για εθνική αυτοδιάθεση και ισότητα, πλάι στις Νεοϋορκέζες Guerilla Girls, την εξέγερση του Stonewall, το κίνημα κατά των εξώσεων στην Ισπανία.

«Ξέρω ότι δεν νικήσαμε στο κίνημα ενάντια στις εξώσεις. Γιατί υπάρχουν ακόμα πολλοί άνθρωποι χωρίς σπίτια και πολλά σπίτια χωρίς ανθρώπους. Το ονομάζω όμως νίκη γιατί ήταν το μαζικότερο λαϊκό κίνημα των τελευταίων χρόνων. Σταμάτησε πολλές εξώσεις και βοήθησε τους ανθρώπους να συνειδητοποιήσουν τα δικαιώματά τους. Αυτό έγινε εφικτό μόνο χάρη στη συλλογική οργάνωση των από κάτω σε όλη την Ισπανία».

Τα έργα της P. Nitas - Maria Immaculada Ramos Pizaro θα τα βρείτε στην ιστοσελίδα της: http://www.pnitas.es/

«Στις στοές για 600 δολάρια οι άνδρες, για 200 οι γυναίκες!»

Η μαρτυρία της Ουκρανής ανθρακωρύχου Αλα Λάτνερ Η μαρτυρία της Ουκρανής ανθρακωρύχου Αλα Λάτνερ |

Η «Eφ.Συν.» παρακολούθησε το φόρουμ «Φεμινισμός Χωρίς Σύνορα», κατόπιν πρόσκλησης του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Στέλιου Κούλογλου, και άκουσε φωνές γυναικών από όλο τον πλανήτη. Παρά τις διαφορετικές ταχύτητες, τα προβλήματα είναι κοινά: οικονομική βία, σεξουαλική εκμετάλλευση, τράφικινγκ, εργασιακές διακρίσεις.

Η λεηλασία της γης και του νερού, ο πόλεμος, η μετανάστευση και η προσφυγιά, αυτά που οι ισχυροί του κόσμου αποκαλούν «γεωπολιτικές αντιθέσεις» και «διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις» δεν είναι παρά ωμή βία. Βία που ξεσπά με σφοδρότητα σε γυναίκες, παιδιά αλλά και άντρες. Μετατρέποντας τα σώματα και τις ζωές τους σε «πεδίο βολής φτηνό» που ασκούνται βρίζοντας τα πιόνια που υπακούουν στους στρατηγούς της παγκόσμιας σκακιέρας. Από την εκδήλωση «φωνές από το #Metoo» της πρώτης ημέρας συγκρατήσαμε τη μαρτυρία της Ελληνίδας φεμινίστριας Πόπης Μέλλιου, που βίωσε στο κορμί της την αστυνομική βία, σε μια υπόθεση που θα φτάσει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Μας συγκλόνισε όμως και η μαρτυρία της 45χρονης Ουκρανής ανθρακωρύχου Αλα Λάτνερ: «Ο μισθός για τους άντρες στα ορυχεία είναι 500-600 δολάρια τον μήνα. Για τις γυναίκες 180-200 δολάρια. Δώσαμε σκληρούς συνδικαλιστικούς αγώνες για να αυξηθεί. Ομως οι εργοδότες δεν το τηρούν γιατί λένε ότι οι γυναίκες είμαστε λιγότερο παραγωγικές. Εγώ παίρνω λιγότερα από 160 ευρώ.

Μια από τις ομορφότερες αφίσες της έκθεσης γιορτάζει τους αγώνες των αυτόχθονων υφαντουργών των Μάγιας της Γουατεμάλας, ενάντια στο παγκοσμιοποιημένο κεφάλαιο που απειλεί τη γη, τους πόρους τους, αλλά και τα παραδοσιακά υφαντά τους |

Ο μισός μισθός μου πηγαίνει στο ενοίκιο, τα υπόλοιπα μόλις φτάνουν για τρόφιμα. Και είμαι μόνη μου, χωρίς οικογένεια. Αν χρειαστώ καινούργια παπούτσια, πρέπει να χρεώσω την πιστωτική κάρτα. Μετά να κόψω το φαγητό για να πληρώσω τα χρέη μου. Η κυβέρνηση της Ουκρανίας υπηρετεί μόνο τους ολιγάρχες. Η απόγνωση του λαού έχει μετατραπεί σε απάθεια και παραίτηση. Κανένας δεν πιστεύει στη δυνατότητα κοινωνικής αλλαγής». Αυτό είναι το καθεστώς της Ουκρανίας που τόσο θερμά στηρίζουν Ε.Ε. και ΗΠΑ.

Χωρίς εμάς... γρανάζι δεν γυρνά

«Η 8η του Μάρτη είναι η στιγμή να αναλογιστούμε την πρόοδο που έχει συντελεστεί, να απαιτήσουμε την αλλαγή και να γιορτάσουμε τη γενναιότητα και αποφασιστικότητα καθημερινών γυναικών που έπαιξαν έναν καταλυτικό ρόλο στην ιστορία των χωρών και των κοινοτήτων τους», λέει στο μήνυμά του ο ΟΗΕ, που γιορτάζει την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας με σύνθημα «Ηρθε η στιγμή: ακτιβίστριες στην ύπαιθρο και τα αστικά κέντρα μεταμορφώνουν τις ζωές των γυναικών». «Οι πρωτόγνωρες διεθνείς καμπάνιες για τα δικαιώματα των γυναικών, κατά της παρενόχλησης, της βίας και των διακρίσεων, που γνωρίσαμε τους τελευταίους μήνες», συνεχίζει ο ΟΗΕ, «αποτελούν ευκαιρία για να μετατρέψουμε αυτή τη συγκυρία σε πράξεις».

Πράξεις είναι αυτό ακριβώς που απαιτούν οι γυναίκες. Χωρίς να αμφισβητούν τις όποιες καλές προθέσεις, έχουν κουραστεί να ακούν κάθε χρόνο τα ίδια: ότι χρειάζεται να επιταχύνουμε το ρυθμό επίτευξης της Ατζέντας 2030 ή των Στόχων της Βιώσιμης Ανάπτυξης ή της ισότητας σε όλους τους τομείς ή του τέλους της βίας και του σεξισμού. «Χορτάσαμε από λόγια», είναι το μήνυμα των χιλιάδων συλλογικότητων και οργανώσεων που τιμούν τη φετινή 8η του Μάρτη με μια Παγκόσμια Απεργία Γυναικών.

Με σύνθημα #WeStrike (Απεργούμε) και «Αν οι ζωές μας δεν αξίζουν, παράγετε χωρίς εμάς», γυναικείες οργανώσεις σε 100 χώρες του κόσμου, ξεπερνώντας σύνορα, φυλετικές, οικονομικές, θρησκευτικές και πολιτιστικές διαφορές ή πολιτικές διαδρομές και σεξουαλικές ταυτότητες, κατεβαίνουν στους δρόμους για να δείξουν ότι «χωρίς την παραγωγική και αναπαραγωγική μας δουλειά, ο κόσμος παραλύει». Με τη συμβολική τους αποχή από τα γραφεία και τα εργοστάσια, από τα πανεπιστήμια, από τη φροντίδα, το νοικοκυριό κι όλες τις μορφές απασχόλησης -αμειβόμενες ή απλήρωτες- θέλουν να καταστήσουν ορατές τις συνέπειες και τα κενά που δημιουργεί στην ίδια την κοινωνία η απουσία τους. «Πληρώνουμε πολύ ακριβό τίμημα, απλά και μόνο επειδή είμαστε γυναίκες.

Για τη Νitas η επέτειος του Stonewall γιορτάζεται και ως φεμινιστική νίκη. Στην εξέγερση-ορόσημο του ΛΟΑΤ κινήματος, σώματα κάθε χρώματος, φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού έδωσαν μια εμβληματική μάχη για την απελευθέρωση της ερωτικής επιθυμίας |

Κι ακριβώς επειδή είμαστε γυναίκες, έχουμε χίλιους λόγους να απεργήσουμε». Γιατί, όπως λένε, είναι θλιβερό κάθε χρόνο τέτοια ημέρα να επαναλαμβάνουμε πως από τους δέκα φτωχούς του πλανήτη οι επτά είναι γυναίκες, πως, αν μπορούσαν να ποσοτικοποιηθούν οι συνέπειες των πολιτικών λιτότητας και περικοπών, θα ανακαλύπταμε πως το 86% αυτών το σηκώνουν στις πλάτες τους οι γυναίκες, πως αυτές εκπροσωπούν μόνο το 20% όσων διαθέτουν τίτλους ιδιοκτησίας γης, πως το χάσμα των αμοιβών συνεχίζει να είναι 23% (στις αγρότισσες 40%), πως η υποεκπροσώπησή τους στα κέντρα λήψης αποφάσεων συνεχίζεται, πως 15 εκατομμύρια κορίτσια υποχρεώνονται να παντρευτούν πριν κλείσουν τα 18 τους χρόνια, πως η συντριπτική πλειονότητα των εκτοπισμένων και προσφύγων και των θυμάτων των δικτύων διακίνησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης είναι γυναίκες, πως μία στις τρεις έχει ή θα γνωρίσει την έμφυλη βία... Τόσα κι άλλα τόσα «πως», για να καταλήξουμε πως θα χρειαστούν 217 χρόνια, για να αποκτήσουν οι γυναίκες ίσα δικαιώματα με τους άντρες.

Αυτά θυμίζουν οι οργανώτριες των σημερινών κινητοποιήσεων, διεκδικώντας να ανακτήσει η σημερινή ημέρα τον ριζοσπαστικό χαρακτήρα της ως Παγκόσμια Ημέρα της Εργαζόμενης Γυναίκας, όπως υιοθετήθηκε από τη Διεθνή Διάσκεψη των Σοσιαλιστριών Γυναικών στην Κοπεγχάγη το 1910, με πρόταση της Κλάρας Τσέτκιν. Επαναφέροντας έτσι στο προσκήνιο την απεργία ως τακτική-κλειδί στη μάχη των γυναικών για τα δικαιώματά τους, εντός και εκτός τόπων δουλειάς.

Οσο συμβολική κι αν είναι, η ιδέα μιας απεργίας γυναικών ρίχνει φως στις επισφαλείς δουλειές, τη μερική απασχόληση, τα mini-jobs, τα micro-jobs κι άλλους αγγλόφωνους νεολογισμούς που συνοδεύουν την έννοια της «απασχολησιμότητας» και στοιχειώνουν κυρίως τις ζωές των γυναικών. Και, από την άλλη, μας καλεί να αναλογιστούμε τι σημαίνει εργασία και πώς αυτή επεκτείνεται κι εκτός των τόπων αμειβόμενης δουλειάς, ότι δηλαδή για τις γυναίκες δεν είναι πάντα προφανής ο διαχωρισμός της εργασιακής από την προσωπική ζωή, αφού σε αυτήν συνεχίζουν να απασχολούνται αμισθί με τη φροντίδα, το νοικοκυριό, τη στήριξη των άλλων, όπως λέει η κοινωνιολόγος ειδήμων σε θέματα φύλου και εργασίας, Ντέμπορα Γκόρμπαν.

Τα συνδικάτα

Η απεργία των γυναικών ανοίγει και ένα μεγάλο κεφάλαιο αντιπαράθεσης στα σπλάχνα του συνδικαλισμού. Στην αρχή αγνόησαν το κίνημα και, όταν πια αυτό έγινε τσουνάμι, τα συνδικάτα αντέδρασαν είτε με αμηχανία είτε με εκκωφαντική... σιωπή. Εξαίρεση αποτελούν ελάχιστες χώρες, όπως η Ισπανία, όπου ο τεράστιος αριθμός γυναικών και οργανώσεων που επί μήνες μέσα από συνελεύσεις προετοίμασαν τις σημερινές κινητοποιήσεις, τα ανάγκασε να πάρουν θέση.

Κάποια συνδικάτα υποστήριξαν πως... για λόγους ισότητας σε μια απεργία δεν μπορεί να γίνονται διακρίσεις ανάμεσα στα φύλα. Αντίθετα το φεμινιστικό κίνημα -κι ανάμεσά τους περισσότερες από 4.000 γυναίκες δημοσιογράφοι που μετέχουν στις κινητοποιήσεις- ξεκαθάρισε πως αυτή είναι μια απεργία μόνο γυναικών γιατί ακριβώς μιλά για την ανισότητα φύλου και στόχος της είναι να καταστεί ορατό το κενό που δημιουργείται, όταν εκείνες απέχουν.

Αντιπρότειναν, μάλιστα, ότι αν οι άντρες θέλουν να συμμετέχουν, αυτό που μπορεί να κάνουν είναι σήμερα να αναλάβουν να φροντίσουν σπίτι, παιδιά, ηλικιωμένους ή να παραμείνουν στους τόπους εργασίας κάνοντας τη δουλειά των συναδελφισσών τους. Επειτα από πολλές διαβουλεύσεις, δύο από τα μεγαλύτερα ισπανικά συνδικάτα (UGT και CCOO) κήρυξαν δίωρες στάσεις εργασίας ανά βάρδια, ενώ άλλα δύο (CNT και CGT) στηρίζουν την 24ωρη απεργία.

Πόσο λιγότερο αμείβονται οι γυναίκες στην Ε.Ε. σε σχέση με τους άνδρες

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ Του ΚΩΣΤΑ ΜΟΣΧΟΝΑ

Οι εργαζόμενες Ελληνίδες αμείβονται κατά 12,5% λιγότερο από τους άνδρες, σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε χθες η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat), με αφορμή τη σημερινή Ημέρα της Γυναίκας. Oπως προκύπτει από τα κοινοτικά στοιχεία, η μισθολογική διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα μειώθηκε κατά την 4ετία 2010-2014. Ετσι, η κατά μέσο όρο διαφορά ωριαίας ακαθάριστης αμοιβής ανδρών/γυναικών στην Ελλάδα ήταν 12,5% το 2014, αισθητά κάτω από τον μέσο κοινοτικό όρο, έναντι 15% το 2010 (-2,5%). Φυσικά, η έρευνα δεν θίγει το επίπεδο μισθών και για τα δύο φύλα στη χώρα μας, το οποίο υπέστη καθίζηση κατά τη διάρκεια της εν λόγω 4ετίας και η κατηφόρα συνεχίζεται...

Οι πιο μικρές διαφορές στην αμοιβή μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ε.Ε. διαπιστώνονται σε Ρουμανία (5,2% το 2016), Ιταλία (5,3%), Λουξεμβούργο (5,5%) και Βέλγιο (6,1%). Στον αντίποδα βρίσκονται η Εσθονία (25,3%), η Τσεχία (21,8%), η Γερμανία (21,5%), το Ηνωμένο Βασίλειο (21%) και η Αυστρία (20,1%). Ο μέσος όρος στην Ευρώπη των «28» κυμαίνεται στο 16,2% με έτος αναφοράς το 2016. Σε σχέση με το 2011, η διαφορά στην Ε.Ε. μειώθηκε το 2016 μόνο κατά 0,6%.

 

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας