Τα δύο μεγάλα κόμματα στην Ελλάδα έβλεπαν εξαρχής με ανησυχία το ενδεχόμενο της επικράτησης του Ντόναλντ Τραμπ στις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ πριν από ένα χρόνο. Το κάθε κόμμα, βέβαια, είχε διαφορετικούς λόγους να εκφράζει την ανησυχία του.
Ο ΣΥΡΙΖΑ έβλεπε στον Ντόναλντ Τραμπ έναν υπερσυντηρητικό υποψήφιο με ακραίες θέσεις στα ζητήματα εσωτερικής πολιτικής. Ο Αλέξης Τσίπρας, μιλώντας μάλιστα σε διεθνές συνέδριο τον Μάρτιο του 2016 που διοργάνωσαν το κόμμα του, η Ευρωπαϊκή Αριστερά, το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς και το δίκτυο «transform! Europe», είχε αναφέρει χαρακτηριστικά: «Ποιος από σας θα πίστευε πριν από λίγους μήνες ότι σήμερα στις ΗΠΑ το φαβορί για να πάρει το χρίσμα για υποψήφιος από την πλευρά των Ρεπουμπλικανών θα ήταν ο κ. Τραμπ;».
Αναφερόμενος τότε στις «ιδέες που εκπροσωπεί» και την «απήχηση που βρίσκουν» αυτές, ο πρωθυπουργός είχε πει ότι υπάρχει «απειλή να είναι πιθανώς και πρόεδρος -ελπίζω να μη μας βρει κι αυτό το κακό- της ηγεμονεύουσας δύναμης στον πλανήτη». Στην κυβέρνηση άλλωστε είχαν υποδεχτεί με θέρμη τις δηλώσεις Κλίντον για την ανάγκη ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους κατά τη διάρκεια της επτάμηνης διαπραγμάτευσης του 2015.
Η Ν.Δ., που παραδοσιακά έχει ανοιχτούς διαύλους με τους Ρεπουμπλικανούς, είχε αντιμετωπίσει με σκεπτικισμό την υποψηφιότητα Τραμπ. Η ηγεσία της αξιωματικής αντιπολίτευσης ατύπως και αναγκαστικά μιλούσε με θετικότερα λόγια για τη Χίλαρι Κλίντον, επιλέγοντας ωστόσο να παρακολουθεί τις εξελίξεις από απόσταση ασφαλείας.
Η εκλογή Τραμπ τελικά ανακάτεψε την τράπουλα πολιτικά και γεωστρατηγικά στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου.
Η νέα πραγματικότητα
Εκείνος που πανηγύρισε την εκλογή του ήταν ο Πάνος Καμμένος, που εξαρχής είχε στηρίξει την υποψηφιότητά του. Ο υπουργός Αμυνας και πρόεδρος των Ανεξάρτητων Ελλήνων είχε μάλιστα εκτιμήσει πως ο νεοεκλεγείς πρόεδρος των ΗΠΑ «θα βοηθήσει την Ελλάδα».
Η νέα πραγματικότητα ανάγκασε την ελληνική πολιτική σκηνή να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες. Οι πρώτες συναντήσεις όμως του ελληνικού επιτελείου με κλιμάκια συνεργατών του Ντόναλντ Τραμπ, όταν εκείνος ήταν ακόμα υποψήφιος για την προεδρία της χώρας του, γέμισαν με σκεπτικισμό την Αθήνα και προκάλεσαν πρόσθετα ερωτήματα.
Κυβερνητικό στέλεχος που συμμετείχε στις συζητήσεις μιλούσε τότε για «θολό τοπίο» αναφορικά με τις προθέσεις του μετέπειτα προέδρου των ΗΠΑ. Η επίσκεψη Τσίπρα στις ΗΠΑ επισφράγισε αυτό που λεγόταν ατύπως: ότι οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται να στηρίξουν τον Νότιο Τομέα του ΝΑΤΟ και πως βλέπουν την Ελλάδα ως έναν πυλώνα σταθερότητας σε ένα ακραία αποσταθεροποιημένο τοπίο.
Επενδυτικό ενδιαφέρον
Οσοι στην Αθήνα παρακολουθούν τις κινήσεις της αμερικανικής ηγεσίας και επικοινωνούν μαζί της, μεταφέρουν την εικόνα που έχει το επιτελείο Τραμπ για την Ελλάδα. Κατά την αμερικανική αντίληψη, είναι κομβική η διαμόρφωση ενός «κορμού σταθερότητας» με κέντρο την Ελλάδα, που αναπτύσσεται προς τα νότια στην Κύπρο, το Ισραήλ, την Αίγυπτο, την Ιορδανία και τα Αραβικά Εμιράτα.
Επιπρόσθετα υπάρχει ο παράγοντας της Τουρκίας, όπου τα πράγματα όλο και χειροτερεύουν, λόγω των ακροβασιών του Ταγίπ Ερντογάν. Το δε ρευστό τοπίο που επικρατεί στη Συρία και οι εξελίξεις γύρω από τη βάση του Ιντσιρλίκ δοκιμάζουν τις σχέσεις της Τουρκίας με το ΝΑΤΟ, κάτι που στην Αθήνα παρακολουθούν στενά.
Δεν λείπουν βέβαια και εκείνοι που θεωρούν πως η γεωπολιτική κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελεί «χρυσή ευκαιρία» για επενδύσεις (π.χ. την αγορά του Νεωρίου της Σύρου) αλλά και για την εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου της Ελλάδας. Δεν πρέπει να θεωρείται, λοιπόν, τυχαίο το τεράστιο ενδιαφέρον που δείχνουν οι ΗΠΑ μέσω της Exxon για σχετικές έρευνες, αλλά και η φροντίδα με την οποία αμερικανικές εταιρείες θέλουν να επενδύσουν στις υποδομές που θα αφορούν τη μεταφορά υγροποιημένου φυσικού αέριου στην Αλεξανδρούπολη και τη διασύνδεση της Ελλάδας με την Κύπρο και το Ισραήλ.
