Ανεξέλεγκτοι ελεγκτές

Βασική τους αποστολή είναι ο έλεγχος των επιχειρήσεων και η διασφάλιση της διαφάνειας στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, το επίκεντρο του σύγχρονου καπιταλιστικού συστήματος.

Στην πράξη όμως αποδεικνύονται βασικοί αρωγοί της αδιαφάνειας και αρχιτέκτονες δομών φοροαποφυγής και συντήρησης των απανταχού φορολογικών παραδείσων του πλανήτη.

Ο λόγος για τις 4 μεγαλύτερες εταιρείες ορκωτών λογιστών του κόσμου -Deloitte, KPMG, Pricewaterhouse Coopers, Ernst & Young- που για ακόμη μια φορά βρέθηκαν στο επίκεντρο αποκαλύψεων, των Paradise Papers.

Κρυμμένες πίσω από μια περίπλοκη δομή αναρίθμητων εταιρειών-ξεχωριστών νομικών οντοτήτων σε δεκάδες χώρες του κόσμου (η οποία τους διασφαλίζει ασυλία έναντι των εθνικών ρυθμιστικών αρχών), οι Deloitte, KPMG, PWC, EY είναι σήμερα υπεύθυνες για τον λογιστικό έλεγχο στο 99% των πολυεθνικών εταιρειών του κόσμου που έχουν τζίρο πάνω από 1 δισ. δολάρια ετησίως.

Δραστηριοποιούνται σχεδόν σε κάθε γωνιά της Γης, έχοντας συνολικά περί τα 3.000 γραφεία σε 186 χώρες και επικράτειες του πλανήτη, με προσωπικό που αγγίζει τις 900 χιλιάδες.

Η υπερ-παρουσία των «Βig 4» στους φορολογικούς παραδείσους συνδέεται άμεσα με την παγκόσμια φοροαποφυγή.

Πρόσφατη εργασία των Chris Jones, Yama Temouri, Alex Cobham υποδεικνύει την «ισχυρή συσχέτιση και αιτιώδη σύνδεση» μεταξύ των δικτύων των θυγατρικών των πολυεθνικών εταιρειών στους φορολογικούς παραδείσους και των «Big 4».

Η μελέτη αποδεικνύει ότι σε αντίθεση με τις πολυεθνικές εταιρείες που δεν εμπιστεύονται τις «Big 4», οι πολυεθνικές που προσφεύγουν στις τελευταίες για τον λογιστικό έλεγχο της οικονομικής τους κατάστασης αυξάνουν μεταγενέστερα το μέγεθος του δικτύου τους στους φορολογικούς παραδείσους.

 Διαβάστε επίσης στο Θέμα της «Εφ.Συν»: • Ενας αόρατος παράλληλος κόσμος  • «Ολοι Μαζί Μπορούμε» με μία offshore

Πολύπλοκα σχήματα

Τα Paradise Papers επιβεβαιώνουν τα παραπάνω αποκαλύπτοντας για πρώτη φορά με λεπτομέρειες τα πολύπλοκα σχήματα φοροαποφυγής που δομούν αυτές οι 4 εταιρείες προς όφελος των πολυεθνικών και των άλλων πελατών τους.

Παράδειγμα αποτελεί το σχήμα φοροαποφυγής που δημιούργησε η Pricewaterhouse Coopers (PwC) για λογαριασμό της κορυφαίας αμερικανικής πολυεθνικής εταιρείας επενδύσεων Blackstone, προκειμένου η τελευταία να απαλλαχθεί από τον φόρο που υποχρεούνταν να καταβάλλει στο βρετανικό Δημόσιο για την αγορά, εκμετάλλευση και μεταπώληση του επιχειρηματικού πάρκου Chiswick στο Δυτικό Λονδίνο.

Η Blackstone, μια από τις μεγαλύτερες εταιρείες ιδιωτικών συμμετοχών παγκοσμίως, αγόρασε το συνολικής έκτασης 13 εκταρίων πάρκο (στο οποίο μεταξύ άλλων στεγάζουν τα γραφεία τους και οι Pokemon, Avon) το 2011 έναντι 480 εκατ. λιρών.

Πριν ολοκληρώσει την εξαγορά, ζήτησε τη συμβουλευτική συνδρομή της PwC.

«Λοξά» βήματα

Η τελευταία συνέταξε 60σέλιδη μελέτη στην οποία περιέγραφε μια σειρά βημάτων με τα οποία η Blackstone θα μπορούσε να γλιτώσει χρήματα από το τέλος χαρτοσήμου στην αγορά του Chiswick Park, να μειώσει τον φόρο για τα ενοίκια που θα εισέπραττε για όσο διάστημα το κατείχε και, τέλος, να το μεταπωλήσει χωρίς να καταβάλει φόρο υπεραξίας.

Η πρώτη σελίδα αυτής της συμβουλευτικής μελέτης ήταν σαφέστατη για τους στόχους του φορολογικού σχήματος που πρότεινε η PwC:

«α. Mείωση -όπου είναι δυνατό- των φόρων επί της αγοράς. β. Eλαχιστοποίηση των πάσης φύσεως φόρων σε Ηνωμένο Βασίλειο, Τζέρσεϊ και Λουξεμβούργο. γ. Eφαρμογή μιας δομής που να παρέχει την ευελιξία, τον διαχωρισμό, την ανάπτυξη και την εκποίηση. δ. Ελαχιστοποίηση του φόρου κατά την έξοδο από το Ηνωμένο Βασίλειο, το Τζέρσεϊ και το Λουξεμβούργο».

Το προτεινόμενο πολύπλοκο σχήμα που πρότεινε η PwC και τελικά υιοθετήθηκε από την Blackstone ήταν ευφυέστατο και νόμιμο.

Περιελάμβανε τη δημιουργία 7 εταιρειών στο Λουξεμβούργο, μέσω των οποίων διοχετεύτηκαν υπό τη μορφή δανείων τα χρήματα για την αγορά του πάρκου.

Με κόστος μόλις 75 ευρώ για την ίδρυση της κάθε μιας από αυτές τις 7 εταιρείες, η Blackstone κατάφερε να μειώσει στο ελάχιστο φορολογικές απαιτήσεις εκατομμυρίων.

Τελικά, με πολύπλοκες και ευφάνταστες τακτικές, το Δημόσιο στερήθηκε υπολογίσιμα έσοδα, αναγκαία σε εποχή λιτότητας.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας