Πίσω από την επαγγελία της «αντισυστημικότητας» στοιχίζονται διαθέσεις, προθέσεις, θέσεις και αντιθέσεις τόσο από την πλευρά των κομμάτων που τη διεκδικούν ως αυτοπροσδιορισμό όσο και από την πλευρά των ψηφοφόρων.
Αραγε, στις κάλπες της 21ης Μαΐου η αντισυστημική θα είναι η καθοριστική εκείνη ψήφος που θα αλλάξει συσχετισμούς και θα φέρει ανατροπές;
Ο Κωστής Πιερίδης, διδάκτωρ Πολιτικής Επιστήμης του Παντείου Πανεπιστημίου, θέτει ερωτήσεις πριν αναζητήσουμε απαντήσεις. «Τι ακριβώς εννοιολογούμε ως “σύστημα” και κατά συνέπεια τι ορίζουμε ως αντιθετικές ως προς αυτό δυνάμεις; Θα μπορούσε η αντισυστημική ψήφος να σημαίνει υποστήριξη σε κόμματα που διαφαίνονται ως εκτός Βουλής, ήτοι μορφώματα χωρίς καμία ελπίδα να προσεγγίσουν το εκλογικό πλαφόν του 3%;
Συνήθως, η αντισυστημική ψήφος αφορά κομματικά μορφώματα που δεν αναγνωρίζουν την κοινοβουλευτική δημοκρατία και μέρος της ιδεολογίας ή του προγράμματός τους αφορά μια καθεστωτική ανατροπή. Αυτή όμως η περίπτωση πρόσληψης του αντισυστημισμού καταλήγει (ή εκκινεί κιόλας) στη θεωρία των δύο άκρων, στη χωρική συνένωση Ακρας Αριστεράς και Ακρας Δεξιάς.
Αυτό το καινοφανές «τσουβάλιασμα» θέλει τις δυνάμεις που στοχεύουν σε μια λαϊκή ή άμεση δημοκρατία να βρίσκονται δίπλα σε εκείνες που επιθυμούν κατάλυση κάθε δημοκρατίας με τανκς και οικοδόμηση απολυταρχικών καθεστώτων στο όνομα του έθνους (φασισμός) ή της φυλής (ναζισμός)», μας λέει ο Πιερίδης, υπογραμμίζοντας το πόσο προσχηματική είναι η «αντισυστημικότητα» των ακροδεξιών μορφωμάτων, τα οποία στηρίζουν νομοθετικά τα πιο ακραία εκ των «συστημικών» νομοσχεδίων: «την περίοδο 2015-2019, απέναντι σε 1 στα 3 νομοσχέδια, Ν.Δ. και Χ.Α. σημείωσαν την ίδια συμπεριφορά», τονίζει.
Για ένα σημαίνον με δυνάμει εκ διαμέτρου διαφορετικά σημαινόμενα κάνει λόγο ο Σταμάτης Πουλακιδάκος, επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Επικοινωνίας και Ψηφιακών Μέσων στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας.
Ανατέμνοντας τη λέξη από τη σκοπιά της πολιτικής επικοινωνίας, ο Πουλακιδάκος σημειώνει πως «για την Αριστερά κρύβει μια ριζοσπαστική και με προοδευτικό πρόσημο κριτική στην αστική δημοκρατία και τον καπιταλισμό, ένα “σύνθημα” διεκδίκησης (λιγότερο ή περισσότερο δυναμικά) ακόμα περισσότερης δημοκρατίας, ακόμα περισσότερης ισότητας, ακόμα περισσότερης ελευθερίας για τα μη προνομιούχα κοινωνικά στρώματα.
Για την Ακροδεξιά συνιστά μια ακραία συντηρητική κριτική στα ίδια δημοκρατικά συστήματα με τελικό φαντασιακό την εγκαθίδρυση ακόμα πιο απολυταρχικών κοινωνικών δομών. Κοντολογίς, η δήθεν αντισυστημική λογική των ακροδεξιών κομμάτων επιδιώκει την επιβολή της πιο σκοτεινής εκδοχής της πραγματικότητας που υποτίθεται ότι επικρίνουν».
Πώς όμως λειτουργεί στο επικοινωνιακό παίγνιο ο όρος «αντισυστημικός», ρωτάμε τον Πουλακιδάκο. «Αποτελεί κοινό τόπο για όλες τις πλευρές η στρατηγική χρήσης του όρου “αντισυστημικός” και των παραγώγων του και η ένταξή του στον προεκλογικό λόγο -και όχι μόνο- πολλών πολιτικών σχηματισμών.
Οι πολιτεύτριες/τές που τον χρησιμοποιούν επιδιώκουν να προσελκύσουν “δυσαρεστημένα” άτομα, για τα οποία ο όρος “αντισυστημικός” δύναται να συνιστά μια “απαστράπτουσα γενικότητα” (glittering generality), δηλαδή μια γενική έννοια με θετικές συμπαραδηλώσεις (αντίστασης/αντίδρασης σε ένα κατεστημένο που θεωρούν ότι τους έχει περιθωριοποιήσει/φτωχοποιήσει), με την οποία οι δυνάμει ψηφοφόροι θα ταυτιστούν και κατά συνέπεια θα στηρίξουν με την ψήφο τους το (αυτο)προσδιοριζόμενο ως αντισυστημικό κόμμα».
Θα μπορούσε η συστημικότητα – αντισυστημικότητα να είναι το νέο δίπολο που θα καθορίσει την ψήφο σε αυτές τις εκλογές; ρωτάμε τον Κωστή Πιερίδη. «Πολλές φορές μέχρι να ορίσουμε το περιεχόμενο μιας διακυβευματικής ή ιδεολογικής διαίρεσης, το περιεχόμενο της διαίρεσης αλλάζει. Γι’ αυτό κιόλας είναι ορθότερο να μιλάμε για διαιρέσεις -που μπορεί να σημειώνουν μια συγκυριακή διάσταση, κάτι σαν αντιπαράθεση επί συγκεκριμένων συνθηκών- παρά για διαιρετικές τομές, που αφορούν μακροχρόνιες και βαθύτερες κοινωνικές σχάσεις οι οποίες ανατροφοδοτούν ιδεολογικά τις όποιες διαιρέσεις.
»Το “Μνημόνιο-Αντιμνημόνιο” ήταν μια διαίρεση που επικαθόρισε την εκλογική συμπεριφορά μεταξύ 2012 και 2015. Η διαίρεση αυτή πήρε τη μορφή τού “Αριστερά-Αντιαριστερά” στην εκλογική νίκη της Νέας Δημοκρατίας το 2019 και σήμερα εκτιμώ πως θα μπορούσε να μετασχηματιστεί σε “Δημοκρατία-Εκτροπή/Καχεκτική Δημοκρατία”, ένα διακύβευμα που εκλαμβάνει ως πραγματικό αντισυστημισμό τις πολιτικές εκτός Συντάγματος, λαϊκής κυριαρχίας και νόμιμης αντιπροσώπευσης.
»Η διαίρεση αυτή αποτυπώνεται και στη συζήτηση για τον εκλογικό νόμο: η απλή αναλογική προκρίνεται ως ο μοναδικός τρόπος δίκαιης μετατροπής της λαϊκής ετυμηγορίας σε κοινοβουλευτικές έδρες, ενώ αντίθετα οι ενισχυμένες εκδοχές προκρίνουν ως θεμιτή τη διαστρέβλωση της ψήφου των πολιτών προς χάριν μιας ισχυρής κοινοβουλευτικής και άρα κυβερνητικής πλειοψηφίας. Συγκρούονται δύο κόσμοι: ο πρώτος που ζητάει περισσότερη ή ποιοτικότερη δημοκρατία με σεβασμό στην αρχή της αντιπροσώπευσης (αλλά και δικαιοσύνη) και ο δεύτερος που ζητάει σταθερότητα και ισχυρές κυβερνήσεις, δομώντας ένα υβριδικό φεουδαλικό-δημοκρατικό σύστημα που κρίνει ως αντισυστημικό οτιδήποτε το αμφισβητεί».
Τα ακροδεξιά μορφώματα
Η ψήφος προς τα ακροδεξιά κόμματα στην Ελλάδα διακρίνεται για τις αντισυστημικές της στάσεις. Ωστόσο, το ιδεολογικοπολιτικό προφίλ των ψηφοφόρων του ακροδεξιού χώρου τόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες δεν είναι ενιαίο.
Εντοπίζεται αφενός ένα απόλυτα εξτρεμιστικό ρεύμα (περίπτωση Χρυσής Αυγής, κόμματος Κασιδιάρη) και από την άλλη ένα ριζοσπαστικό ρεύμα με έντονα λαϊκιστικά στοιχεία (περίπτωση Ελληνικής Λύσης).
Ειδικά στο πρώτο ρεύμα ελλοχεύουν αντισυστημικές στάσεις που παίρνουν συνήθως στις εκλογικές αναμετρήσεις τη μορφή μιας ξεκάθαρης «ψήφου διαμαρτυρίας» (protest voting) ή μιας εν μέρει «στρατηγικής ψήφου» (strategic voting) με περιεχόμενο κυρίως τιμωρητικών στάσεων ενάντια στα κατεστημένα κόμματα και το πολιτικό σύστημα εν γένει.
Ειδικά την περίοδο της οικονομικής κρίσης κυριάρχησαν αυτές οι κατηγορίες ψήφου στην εκλογική συμπεριφορά προς το νεοναζιστικό κόμμα της Χρυσής Αυγής, συνδυαστικά με γνωρίσματα «θεματικής ψήφου» (issue voting) με έμφαση ενάντια στα μνημόνια ή/και στους μετανάστες, με αποτέλεσμα τις γνωστές σε όλους μας ενδείξεις απονομιμοποίησης του συστήματος εν καιρώ μνημονίων.
Στον δρόμο των επικείμενων βουλευτικών εκλογών της 21ης Μαΐου τα ακροδεξιά μορφώματα επιδιώκουν να γίνουν δεξαμενές της δυσαρέσκειας και της διαμαρτυρίας μέρους του εκλογικού σώματος, τροφοδοτώντας στον δημόσιο διάλογο έντονες αντιδημοκρατικές αντιλήψεις, ενάντια και στη συνταγματική τάξη. Αυτά τα σημάδια ανοίγουν τον δρόμο για μια ενδεχομένη τάση και επιδίωξη «κανονικοποίησης» των αντισυστημικών στάσεων στο μεταμνημονιακό πολιτικό τοπίο.
Απαντήσεις για τα καυτά ερωτήματα της κάλπης
Μια πλειάδα από κόμματα της Αριστεράς -εντός κι εκτός των κοινοβουλευτικών τειχών- διεκδικούν την αντισυστημική ψήφο. Καταρχάς,
1) εκτιμούν ότι υπάρχει ρεύμα αντισυστημικής ψήφου και με ποια χαρακτηριστικά;
Και 2) γιατί πιστεύουν ότι μπορούν να την εκφράσουν; Θέσαμε τα ερωτήματα αναζητώντας απαντήσεις σε ένα από τα πιο καυτά ερωτήματα της κάλπης της 21ης Μαΐου.
ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
① Η αντισυστημική ψήφος τα τελευταία χρόνια, ιδίως από το 2009 και μετά, βρίσκεται πάντα –και δικαίως– στο επίκεντρο των πολιτικών αναλύσεων. Σε πολλές από αυτές η αντισυστημική ψήφος αποτέλεσε ένα βασικό πρίσμα μέσα από το οποίο οι αναλυτές βλέπουν την κοινωνική μετατόπιση που ανέδειξε τον ΣΥΡΙΖΑ σε βασικό πυλώνα του πολιτικού συστήματος.
Τον ΣΥΡΙΖΑ τον ακολούθησαν άνθρωποι που πλήρωσαν την κρίση του 2009. Είναι οι άνθρωποι που ακόμα και στα χρόνια πριν από τα μνημόνια δεν απολάμβαναν όσα οι λίγοι άλλοι την εποχή της ευμάρειας.
Στις εκλογές που έρχονται και μετά την τετραετία Μητσοτάκη, η ψήφος που θα λάβει αντισυστημικά χαρακτηριστικά θα είναι η ψήφος όλων εκείνων που αδικήθηκαν στην περίοδο της πανδημίας, εκείνων που είδαν τα λεφτά τους να μειώνονται λόγω της ακρίβειας στην ενέργεια και εκείνων που σκέφτηκαν ότι θα μπορούσαν να βρίσκονται και αυτοί ή τα παιδιά τους μέσα στο τρένο των Τεμπών.
Ολοι βλέπουμε πως γίνονται προσπάθειες οι άνθρωποι που οικονομικά και κοινωνικά αισθάνονται αδικημένοι να κατευθυνθούν προς τα δεξιά. Βλέπουμε να γεννιούνται και να εξαφανίζονται κόμματα στη δεξιά πλευρά του χάρτη εν μια νυκτί, χωρίς ρίζες στην κοινωνία, σαν κάποιο αόρατο χέρι από τα πάνω να τους ευλογεί.
Διαβάζουμε, δε, δημοσιεύματα για τα πάρε-δώσε αυτών των κομμάτων με το Μαξίμου, που αποδεικνύουν ότι στήνονται ήδη δεκανίκια στη δεξιά πολυκατοικία. Τα κόμματα αυτά δεν είναι αντισυστημικά, αλλά το πραγματικό μακρύ χέρι ενός συστήματος που επιθυμεί την παραμονή του κ. Μητσοτάκη στην εξουσία. Αυτό πλέον είναι φανερό. Γι’ αυτό στο δίλημμα των εκλογών έχει για μια ακόμη φορά θέση η ανάλυση περί αντισυστημικής ψήφου.
② Από τη μια μεριά είναι η Νέα Δημοκρατία που μοναδική έγνοια της αποτελεί η διατήρηση του συστήματος Μητσοτάκη. Από την άλλη ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. που στόχος του είναι η αλλαγή για να έχουν ίσες ευκαιρίες όλοι οι πολίτες. Τελικά, πραγματικά αντισυστημική ψήφος είναι αυτή που θα οδηγήσει στην ήττα του κ. Μητσοτάκη. Και ο κ. Μητσοτάκης θα χάσει, επειδή ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. θα κερδίσει τις εκλογές της 21ης Μαΐου.
ΚΚΕ
① Αυτό φάνηκε από τις μεγαλειώδεις κινητοποιήσεις που ξέσπασαν μετά το προδιαγεγραμμένο έγκλημα στα Τέμπη και που ήταν οι μεγαλύτερες των τελευταίων χρόνων. Εκατοντάδες χιλιάδες νέοι άνθρωποι, και όχι μόνο, κατέκλυσαν τους δρόμους και τις πλατείες όλης της χώρας και βροντοφώναξαν «Ή τα κέρδη τους ή οι ζωές μας». Αυτό είναι ένα πραγματικά αντισυστημικό σύνθημα, γιατί βάζει στο στόχαστρο το DNA του σημερινού συστήματος, που είναι το κέρδος.
Φυσικά, δεν μας διαφεύγει μια συντονισμένη προσπάθεια που γίνεται να παρουσιαστούν ως «αντισυστημικές» οι πλέον συστημικές θέσεις και δυνάμεις.
Από τον ΣΥΡΙΖΑ που υπηρέτησε το σύστημα από τη θέση της κυβέρνησης μέχρι το ΜέΡΑ25 που εφευρίσκει 15 καινούργιες λέξεις την ημέρα για να μην πει το καπιταλιστικό σύστημα με το όνομά του.
Ακόμα χειρότερα, παρουσιάζονται ως «αντισυστημικές» ακροδεξιές και φασιστικές δυνάμεις, που ξέρουμε από την παλιά και νεότερη Ιστορία ότι αποτελούν τα καλύτερα παιδιά του συστήματος.
② Γιατί το σύστημα είναι ο καπιταλισμός, οι μηχανισμοί του, οι κυβερνήσεις και τα κόμματά του.
Αρα, αντισυστημική είναι η ψήφος στο κόμμα που πολεμάει και στοχεύει την αιτία όλων των δεινών που αντιμετωπίζει ο λαός και η νέα γενιά, που συγκρούεται συνολικά με ένα σύστημα που επιδιώκει το κέρδος των λίγων σε βάρος των πολλών, καταδικάζοντας τον λαό στη φτώχεια και την ανασφάλεια.
Είναι η ψήφος που πάει κόντρα στην Ε.Ε. της διαφθοράς, της εκμετάλλευσης και της ενεργειακής φτώχειας, που πάει κόντρα στην πολεμική μηχανή του ΝΑΤΟ, αλλά και κόντρα σε αυταπάτες και ψεύτικες ελπίδες περί «εξανθρωπισμού» αυτού του σάπιου συστήματος. Κι αυτή η ψήφος είναι μόνο στο ΚΚΕ.
ΜέΡΑ25 – Συμμαχία για τη Ρήξη
① Το «σύστημα» μέσα στο οποίο πολιτεύονται τα συστημικά κόμματα (Ν.Δ., ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ) είναι αυτό των μνημονιακών πολιτικών που έχουν επιβληθεί από τους δανειστές και τις κυβερνήσεις που τους υπηρετούν.
Πολιτικές όπως η απαξίωση και ιδιωτικοποίηση δημόσιων υπηρεσιών και υποδομών, η διατήρηση του «Ηρακλή», του χρηματιστηρίου ενέργειας, του Υπερταμείου, που πλουτίζουν ολιγάρχες, πολυεθνικές και αρπακτικά ταμεία ενώ φτωχοποιούν την κοινωνία.
Τους τελευταίους μήνες όμως και ειδικά μετά το έγκλημα των Τεμπών -όταν οι επιπτώσεις τους έγιναν εμφανείς με τον πιο σκληρό τρόπο- έχει επιστρέψει η αμφισβήτηση αυτών των πολιτικών. Αυτή η αμφισβήτηση είναι που καταγράφεται από τους δημοσιογράφους με τον υπεραπλουστευμένο όρο «αντισυστημική ψήφος».
② Το κόμμα μας το δημιουργήσαμε γιατί βλέπαμε τη μονιμοποίηση της μνημονιακής πολιτικής ως κανονικότητα. Το ΜέΡΑ25 – Συμμαχία για τη Ρήξη προτάσσει τη ρήξη με τις καταστροφικές πολιτικές της «κανονικότητας» της τελευταίας δεκαετίας, για να μπορέσει η χώρα μας να ξαναγίνει βιώσιμη.
Είναι φυσιολογικό, τώρα που τα μνημόνια και οι ολέθριες επιπτώσεις τους επέστρεψαν στον δημόσιο διάλογο, ο λαός να παρακολουθεί με ανανεωμένο ενδιαφέρον το κόμμα που προειδοποιούσε εξ αρχής για την καταστροφική τροχιά της χώρας μας.
Φυσικά τα μνημονιακά κόμματα επιμένουν στις ίδιες πολιτικές, με μικρές διαφορές, καθώς εξαρτάται η πολιτική τους επιβίωση από το να μην αποκαλυφθεί η εναλλακτική στη μιζέρια που επέβαλαν.
Γι’ αυτό άλλωστε παρουσιάζουν και το ΜέΡΑ25 – Συμμαχία για τη Ρήξη ως επικίνδυνο (θα κλείσουν τις τράπεζες, θα πληρώνουμε τα σουβλάκια με Δήμητρες κ.λπ.), επιδιώκοντας να μη γίνει ουσιαστική πολιτική συζήτηση μέσα από την οποία θα φανούν οι θέσεις μας: η κατάργηση του «Ηρακλή», του χρηματιστηρίου ενέργειας, της προπληρωμής του φόρου, μείωση του ΦΠΑ – που μπορούν να θεσμοθετηθούν άμεσα και να δώσουν ανάσα στην ελληνική οικονομία και κοινωνία, αλλά προαπαιτούν τη ρήξη με το μνημονιακό σύστημα που δεν είναι κανένας τους διατεθειμένος να κάνει.
ΑΝΤΑΡΣΥΑ Αντικαπιταλιστική Αριστερή Συνεργασία για την Ανατροπή
① Είναι αναμφισβήτητος ο προσανατολισμός μεγάλου μέρους της κοινωνίας και ιδίως των εργαζομένων και της νεολαίας για πολλούς λόγους.
Και φαίνεται κυρίως από τη μεγάλη συμμετοχή σε κινητοποιήσεις, διαδηλώσεις και απεργίες. Ακόμα, από τη μηδαμινή μαζικότητα στις καμπάνιες των υποψήφιων κυβερνητικών κομμάτων, αλλά και από τις δημοσκοπικές τους επιδόσεις (με κάθε επιφύλαξη φυσικά για την αξιοπιστία τους), που σε σύγκριση με το αποτέλεσμα του 2019 η μεν Ν.Δ. φαίνεται να χάνει το 25% της εκλογικής της δύναμης, ο δε ΣΥΡΙΖΑ να απέχει πολύ από το ποσοστό του.
Ούτε και η Ακροδεξιά ανεβαίνει. Σε μια γκρίζα προοπτική που «η νύχτα εναλλάσσεται με νύχτα», μεγάλο μέρος της κοινωνίας αρνείται δίκαια το μέλλον του κατώτατου μισθού, της ανεργίας, της εργασιακής μετανάστευσης, της ελεημοσύνης, της εμπορευματοποίησης, των ιδιωτικοποιήσεων, των πλειστηριασμών, της διάλυσης του κοινωνικού κράτους, της καταστολής, του σεξισμού, του ρατσισμού, της απειλής πολέμου και της περιβαλλοντικής καταστροφής, βλέπει τι γίνεται και στον υπόλοιπο κόσμο, νιώθει ότι οι υποψήφιοι κυβερνήτες δεν είναι διατεθειμένοι να συγκρουστούν με τα ισχυρά καπιταλιστικά συμφέροντα που επιβάλλουν τις συνθήκες αυτές και αναζητά πολιτική διέξοδο.
② Η Αντικαπιταλιστική Αριστερή Συνεργασία για την Ανατροπή (ΑΝΤΑΡΣΥΑ) είναι η μόνη ενωτική αντισυστημική δύναμη και δεν γεννήθηκε σε απαράτ, αλλά στο μέτωπο του αγώνα από το 2009. Στάθηκε με συνέπεια στην πρώτη γραμμή όλων των κοινωνικών και πολιτικών αγώνων. Ιδίως στο αντιφασιστικό κίνημα, μέσα και έξω από τα δικαστήρια, αλλά και για την υπεράσπιση των δημοκρατικών δικαιωμάτων και ελευθεριών.
Εδωσε σε όλη την Ελλάδα μάχες για τη δημόσια υγεία και το δικαίωμα στη διαδήλωση και το πλήρωσε με διώξεις, συλλήψεις, δίκες, πρόστιμα, αλλά δεν πτοήθηκε. Δεν ξεγελάστηκε από κυβερνητικές αυταπάτες, δεν εξαπάτησε, δεν ενσωματώθηκε, δεν έκρυψε τον αντικαπιταλιστικό της προσανατολισμό, ούτε παραπέμπει τις διεκδικήσεις τού σήμερα στις καλένδες. Η ενίσχυσή της είναι αναγκαία ώστε οι κινηματικές αντιστάσεις να αποκτήσουν πολιτική ταυτότητα, συγκρότηση και προοπτική.
ΚΚΕ(μ-λ)
① Αυτό που, κυρίως, υπάρχει είναι ένα ρεύμα αμφισβήτησης και αναζήτησης αντισυστημικής στάσης, που πρωτοεμφανίστηκε στις μάχες ενάντια στα μνημόνια και αναθερμάνθηκε πρόσφατα με το έγκλημα στα Τέμπη.
Σε ποιον βαθμό θα εκφραστεί στις επικείμενες εκλογές μένει να αποδειχθεί. Ωστόσο, έχει ενδιαφέρον να δούμε τι εννοεί ο καθένας με τον όρο «αντισυστημική» ψήφος ή κόμμα, να δούμε από ποιους, πότε και πώς προέκυψε «ξαφνικά» αυτή η δημόσια συζήτηση περί «αντισυστημικότητας».
Η συζήτηση άνοιξε, κυρίως, με πρωτοβουλία του συστήματος, καθώς επιχείρησε να κατευθύνει τη λαϊκή οργή στην ψευδεπίγραφη «αντισυστημικότητα» της Ακροδεξιάς και, κυρίως, της Χρυσής Αυγής. Το βλέπουμε να γίνεται και τώρα με το έγκλημα στα Τέμπη. Ο Κασιδιάρης «διώκεται» για να ενισχυθούν οι κασιδιάρηδες.
Προφανώς, δεν υπάρχει ψήγμα αντισυστημικότητας στην εθνικιστική-φασιστική-ναζιστική Ακροδεξιά, που αποτελεί έναν οργανικά ενταγμένο στο σύστημα βραχίονα του κεφαλαίου και του ευρωατλαντισμού. Ο φασισμός κρύβεται πίσω από την ιμπεριαλιστική-καπιταλιστική βαρβαρότητα για να επιβάλει «βασίλειο βαρβαρότητας». Το έδειξαν με το παραπάνω η ζωή και η Ιστορία.
Από εκεί και πέρα, αντισυστημικότητα σημαίνει ρήξη με τη βάρβαρη πολιτική του συστήματος και όχι διαπραγμάτευση μαζί του. Κι εδώ, όμως, υπάρχουν αποχρώσεις. Γιατί πόσο «αντισυστημικά» μπορεί να είναι τα «άλλα» προεκλογικά προγράμματα της «αντισυστημικής» Αριστεράς, που ξεπηδούν για να απαντήσουν στην «αγωνία» του κυβερνητισμού, για να πληρώσει το κεφάλαιο, να διαγραφούν τα χρέη, να εθνικοποιηθούν-κρατικοποιηθούν οι συγκοινωνίες, τα νοσοκομεία και όλες οι σημαντικές (!) επιχειρήσεις εντός συστήματος και καπιταλιστικής επίθεσης;
② Με βάση την άποψη ότι αν οι εκλογές άλλαζαν τον κόσμο θα ήταν παράνομες, το κύριο ερώτημα δεν είναι τόσο πώς θα εκφράσουμε σε επίπεδο ψήφων το αντισυστημικό ρεύμα που διαμορφώνεται. Το αντισυστημικό ρεύμα εκφράζεται, κυρίως, στον δρόμο του αγώνα, της διεκδίκησης και της ανατροπής συστημικών πολιτικών. Οι εκλογές αποτελούν μόνο έναν δείκτη πολιτικής ωρίμανσης και εμπιστοσύνης στις δυνατότητες του κινήματος και του λαού.
Βεβαίως, θέλουμε αυτό να εκφραστεί και σε επίπεδο εκλογικής ενίσχυσης του ΚΚΕ(μ-λ), να δυναμώσει η άποψη ότι για να ζήσουμε πρέπει να αγωνιστούμε. Για ζωή και δουλειά με δικαιώματα. Για ανεξαρτησία και σοσιαλισμό της εποχής μας. Υπάρχει κάτι πιο αντισυστημικό από αυτό;
.jpg)
