Οι Βρετανοί δεν συνηθίζουν να γιουχαΐζουν ή να χτυπάνε τα πόδια τους στην όπερα, δεν είναι θερμόαιμοι Ιταλοί.
Αλλά τη Δευτέρα το βράδυ έπεσε το Covent Garden. Στην πρεμιέρα της όπερας «Γουλιέλμος Τέλος», παραγωγή της Royal Opera House, μια σκηνή ομαδικού βιασμού εξόργισε τόσο τους θεατές, που άρχισαν να φωνάζουν και δεν σταμάτησαν όταν τελείωσε, συνέχισαν για ώρα καλύπτοντας τη μουσική. Χαμός στα μίντια, χαμός στα σόσιαλ μίντια.
Ο Ιταλός σκηνοθέτης Νταμιάνο Μικιελέτο, στο ντεμπούτο του στο Κόβεντ Γκάρντεν, αφ’ ενός μετέφερε τη δράση του ελβετικού μελοδράματος του Ροσίνι στη Βοσνία του ‘90, αφ’ ετέρου πρόσθεσε μια άγρια σκηνή.
Μια ομάδα στρατιωτών ξεγυμνώνουν μια γυναίκα, την αναγκάζουν να πιει σαμπάνια, την κακοποιούν σεξουαλικά με ένα όπλο, την ξαπλώνουν σε ένα τραπέζι και τη βιάζουν ομαδικά.
Σε όσους τον κατηγόρησαν ότι η σκηνή ήταν «άχρηστη και άσκοπη», ο σκηνοθέτης απάντησε ότι δεν πρόκειται να την κόψει ή να την αλλάξει.
«Εάν δεν νιώσεις την ωμότητα, τα βάσανα που αντιμετωπίζουν αυτοί οι άνθρωποι, εάν θελήσεις να τα κρύψεις, να τα απαλύνεις, κάνεις παράσταση για παιδιά», είπε στα παρασκήνια.
Εχει στο πλευρό του τη Royal Opera House. O διευθυντής της, Κάσπερ Χόλτεν, δήλωσε: «Νομίζω ότι πρέπει να είμαστε ειλικρινείς. Η σεξουαλική βία εναντίον των γυναικών είναι μια τραγωδία που συμβαίνει συνέχεια, σε όλο τον κόσμο και σε όλους τους πολέμους. Οι καλλιτέχνες οφείλουν να ρίξουν επάνω της φως και να κάνουν τους ανθρώπους να σκεφτούν, αντί να σιωπούν και να παρουσιάζουν τον πόλεμο με ρομαντικό τρόπο στη σκηνή».
Υπερασπίστηκε ακόμα και δραματουργικά την επιλογή του σκηνοθέτη.
Υπάρχει, είπε, στην πρώτη πράξη του «Γουλιέλμου Τέλου» μια αναφορά σε μια κόρη, που οι κατακτητές προσπάθησαν να τη βιάσουν.
«Ολα είναι μέσα στον Ροσίνι, απλώς χρειάζεται να τα βγάλουμε προς τα έξω. Να κάνουμε καθαρό στο κοινό ότι δεν παρακολουθεί ένα ωραίο παραμύθι, αλλά μια ιστορία για φρικτά πράγματα που συμβαίνουν σε πραγματικούς ανθρώπους». Και κατέληξε: «Αναρωτιέμαι αν θα υπήρχαν τέτοιες αντιδράσεις για μια σκηνή ομαδικού βιασμού σε θεατρική παράσταση, ταινία ή στην τηλεόραση».
Η σκηνή πρέπει να πούμε ότι ήταν πολύ σύντομη. Το Royal Opera House παραδέχτηκε, πάντως, πως έπρεπε να έχει προειδοποιήσει τους θεατές.
Ετσι, ενώ «δεν απολογείται», αποφάσισε να κάνει «ακατάλληλες για παιδιά» τις ζωντανές αναμεταδόσεις της όπερας σε κινηματογραφικές αίθουσες σε όλη τη Βρετανία (την Κυριακή 5 Ιουλίου).
Οι κριτικοί φάνηκαν να συμμερίζονται, αν όχι τα γιουχαΐσματα, την κακή γνώμη των θεατών για την παράσταση.
Δύο μόνον αστεράκια η «Γκάρντιαν», ένα οι «Τάιμς», ενώ η «Ιντιπέντεντ» έγραψε: «Ο Ιταλός σκηνοθέτης μπορεί να είχε να πει μερικά επείγοντα πράγματα για τη Βοσνία, αλλά χρειάστηκε το άνευ προηγουμένου θάρρος 2.000 μανιακών με την όπερα για να αποδειχθεί το κακόγουστο της ιδέας του».
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Νταμιάνο Μικιελέτο είχε μια σούπερ διανομή: τον Αμερικανό τενόρο Τζον Οσμπορν, τον Καναδό βαρύτονο Τζέραλντ Φίνλεϊ και τη Σουηδή σοπράνο Μάλιν Μπέστρομ. Μαέστρος ο Αντόνιο Παπάνο.
