Το συγκινητικό νέο ντοκιμαντέρ της Μαριάννας Οικονόμου «ανασκάπτει» την ιστορία εκατοντάδων φυματικών από όλη την Ελλάδα που πέθαναν στο νοσοκομείο «Σωτηρία» και τάφηκαν σε ομαδικούς τάφους, αλλά η εβδομάδα φέρνει και δύο καλές σκανδιναβικές ταινίες με μαύρο χιούμορ και βαθύ κοινωνικό προβληματισμό
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
Sex – Οσα λένε οι άντρες μεταξύ τους
(Sex, Νορβηγία, 2024, 125´)
• Σκηνοθεσία: Νταγκ Γιόχαν Χάουγκερουντ
• Ηθοποιοί: Γιαν Γκούναρ Ρόιζε, Θόρμπιορν Χαρ, Σίρι Φόρμπεργκ, Μπριγκίτε Λάρσεν
O Νταγκ Γιόχαν Χάουγκερουντ («Beware of children», 2019, 157’) σκηνοθετεί την έβδομη μεγάλου μήκους ταινία του που αποτελεί το πρώτο μέρος της κινηματογραφικής τριλογίας με θέμα «Σεξ, Ονειρα, Αγάπη». Πρόκειται για μια αντισυμβατική μελέτη δύο αντρικών χαρακτήρων, στην οποία, ταυτόχρονα, ο σκηνοθέτης, με ευαισθησία και χαμηλών τόνων χιούμορ, αποδομεί τη στερεοτυπική απεικόνιση του ανδρισμού και της αρρενωπότητας.
Στο Οσλο, δυο καπνοδοχοκαθαριστές που ζουν σε μονογαμικούς, ετεροφυλόφιλους γάμους καταλήγουν σε καταστάσεις που τους κάνουν να αμφισβητήσουν τις απόψεις τους για τη σεξουαλικότητα και να ανακαλύψουν ότι η σεξουαλική τους ταυτότητα είναι πιο ρευστή από ό,τι νόμιζαν.
Με δύο εξαιρετικούς πρωταγωνιστές (Γιαν Γκούναρ Ρόιζε, Θόρμπιορν Χαρ) κι ένα σενάριο όπου ο εκτεταμένος διάλογος κυριαρχεί, χωρίς να γίνεται όμως βαρετός, η ταινία αποτυπώνει με ουσία τη φιλία των δύο αντρών που -απομονωμένοι ψηλά στις στέγες των σπιτιών, αποκομμένοι από την αχανή πόλη που ξεδιπλώνεται στον ορίζοντα- βρίσκονται αντιμέτωποι με τις προσωπικές τους σκέψεις. Σκέψεις τις οποίες όμως τελικά μοιράζονται συνειδητοποιώντας ότι έχουν τους ίδιους προβληματισμούς πάνω στην σεξουαλικότητά τους και παρόμοιο φόβο για την αλλαγή που συντελείται μέσα τους. Η ικανότητα του Χάουγκερουντ ως σκηνοθέτη/σεναριογράφου φαίνεται στην πολύ καλή ισορροπία που κρατάει κατά την σκιαγράφηση των δύο αντρών και των οικογενειών τους. Τον ενδιαφέρει να παρουσιάσει ταυτόχρονα και τις επιπτώσεις που έχει στους γάμους τους η αλλαγή της σεξουαλικής τους ταυτότητας, αλλά και πώς προσπαθούν να αλληλεπιδράσουν μεταξύ τους για να κατανοήσουν αυτή την αλλαγή. Ακόμη με τη βοήθεια της διευθύντριας φωτογραφίας Cecilie Semec στήνει κλειστά κάδρα όταν κινηματογραφεί τους πρωταγωνιστές του αλλά ταυτόχρονα «γεμίζει» την ταινία του με λήψεις από το Οσλο, καταγράφοντας την κοινωνία, δίνοντας μια μεγαλύτερη έκταση, πέρα από τους χαρακτήρες του. Υπογραμμίζει με λεπτό τρόπο ότι την ιστορία που αφηγείται μπορεί να τη συναντήσεις και αλλού, όπως και τις καταπιεσμένες επιθυμίες των πρωταγωνιστών και την ευαλωτότητά τους που ήταν «φυλακισμένη» μέσα στη συμβατική τους αρρενωπότητα.
Η ταινία καταφέρνει, παρά τον κάποτε αργό ρυθμό της και το «ξηρό» σκανδιναβικό χιούμορ της που θυμίζει κατά διαστήματα Ρόι Αντερσον, να σε εκπλήξει με το πόσο καλά αναλύει και παραθέτει τις ιδέες της πάνω στους ρόλους των φύλων, χωρίς να καταφεύγει σε υπερβολές ή να επιχειρεί να σε καθοδηγήσει.
Υπνοθεραπεία
(Hypnosis, Σουηδία, Νορβηγία, 2024, 98´)
● Σκηνοθεσία: Ερνστ Ντε Γκιρ
● Ηθοποιοί: Χέρμπερτ Νόρντρουμ, Αστα Κάμα Ογκουστ
Η πρώτη μεγάλου μήκους του Ερνστ Ντε Γκιρ, που έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Κάρλοβι Βάρι και απέσπασε τρία βραβεία (Ερμηνείας για τον πρωταγωνιστή Χέρμπερτ Νόρντρουμ, Επιτροπής Europa Cinemas Label και Διεθνούς Ενωσης Κριτικών Κινηματογράφου Fipresci), σατιρίζει πολλές πτυχές της σύγχρονης κοινωνίας (συμβουλευτική σχέσεων, επαγγελματική επιτυχία, προσωπική ανάπτυξη), τις κοινωνικές συμβάσεις και τον καθωσπρεπισμό.
Ο Αντρέ και η Βέρα είναι ένα νέο ζευγάρι, συνέταιροι σε μια νεοφυή εταιρεία. Εχουν την ευκαιρία να παρουσιάσουν την «Ηπιόνη», μια εφαρμογή για την υγεία της γυναίκας, σε έναν σημαντικό διαγωνισμό. Πριν πάνε εκεί, η Βέρα δοκιμάζει υπνοθεραπεία για να σταματήσει το κάπνισμα. Από εκείνο το σημείο, η συμπεριφορά της αλλάζει και η Βέρα αρχίζει να κάνει πράγματα που εκπλήσσουν τον Αντρέ και δοκιμάζουν τη σχέση και τη συνεργασία τους.
Ο Γκιρ σκηνοθετεί μια μαύρη κωμωδία που στοχεύει πρώτα απ’ όλα όχι να σε κάνει να γελάσεις αλλά να νιώσεις αμηχανία για τα όσα συμβαίνουν στην οθόνη -καθώς η Βέρα χάνει τις κοινωνικές της αναστολές και προκαλεί συνεχώς τους άλλους φτάνοντάς τους στα όριά τους- και να προβληματιστείς για την υποκρισία της σύγχρονης κοινωνίας. Η κάπως συμβατική ιδέα της ταινίας αποκτά ενδιαφέρον όταν επικεντρώνεται στη συμπεριφορά του Αντρέ και στην εξερεύνηση της σχέσης του ζευγαριού που αποκτά διαφορετική δυναμική λόγω της αλλοπρόσαλλης συμπεριφοράς της Βέρας. Ο Αντρέ πανικόβλητος, γεμάτος αμηχανία προσπαθεί διαρκώς να δικαιολογήσει την περίεργη συμπεριφορά της γυναίκας του και μέσα από αρκετές κωμικοτραγικές καταστάσεις σχολιάζεται το προσωπείο που φοράμε όχι μόνο στον κοινωνικό μας περίγυρο αλλά και στις προσωπικές μας σχέσεις. Ο Γκιρ έξυπνα θέτει το ερώτημα αν τελικά η επιδίωξή μας για μια σύνδεση με τον αληθινό μας εαυτό είναι κάτι αποδεκτό από τον εκάστοτε σύντροφό μας, που συνήθως μας προτρέπει να είμαστε «αληθινοί», ή αν πρόκειται απλώς για μια ψεύτικη διατύπωση μέσα σε όλες τις άλλες ψεύτικες διατυπώσεις που περιβάλλουν την κοινωνία μας.
Η σκηνοθεσία είναι καλοδουλεμένη, οι πρωταγωνιστές εξαιρετικοί και ο κοινωνικός σχολιασμός πετυχαίνει τον στόχο του στο μεγαλύτερο μέρος της ταινίας. Υπάρχει βέβαια μια επανάληψη των ιδεών αλλά ο Ντε Γκιρ καταφέρνει να κρατήσει το ενδιαφέρον του θεατή – που πρέπει όμως να είναι κάπως συνηθισμένος στο σκανδιναβικό χιούμορ.
Οι αζήτητοι
(Ελλάδα, 2023, 75´)
● Σκηνοθεσία: Μαριάννα Οικονόμου
Εχοντας κερδίσει στο 26ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης το Βραβείο Κοινού, το καινούργιο ντοκιμαντέρ της Μαριάννας Οικονόμου (το προηγούμενο ήταν το «Οταν ο Βάγκνερ συνάντησε τις ντομάτες», 2019, 72’) είναι συγκινητικό και φέρνει στην επιφάνεια μια σκληρή πραγματικότητα για τις συνθήκες και τον κοινωνικό στιγματισμό τού τότε, γεφυρώνοντας το παρελθόν με το παρόν.
Για τρεις δεκαετίες, από το 1945 έως το 1975, εκατοντάδες ασθενείς κάθε ηλικίας με φυματίωση απ’ όλη την Ελλάδα έζησαν και πέθαναν στο νοσοκομείο «Σωτηρία». Δεν τους αναζήτησε κανείς και θάφτηκαν ανώνυμα σε ομαδικούς τάφους στον αύλειο χώρο του νοσοκομείου. Μετά από 80 χρόνια, ένας τοίχος στο νοσοκομείο «Σωτηρία» κατεδαφίζεται λόγω διαρροής και βρίσκονται εκεί στοιβαγμένες δεκάδες βαλίτσες που περιείχαν προσωπικά αντικείμενα αυτών των ασθενών.
Η Οικονόμου, αν και ακολουθεί μια συμβατική αφήγηση, ξετυλίγοντας την ιστορία της μέσα από την παρουσίαση του υλικού που βρέθηκε (γράμματα, προσωπικά αντικείμενα κ.ά.) δεν μένει εκεί, αλλά κάνει ένα σημαντικό βήμα παρακάτω το οποίο προσδίδει φρεσκάδα στην ταινία της: αναζητά τους απογόνους των ανθρώπων αυτών, συνδέοντας το παρελθόν με το παρόν και επιδιώκοντας να απαλύνει τον πόνο των συγγενών που μαθαίνουν τι απέγιναν τελικά οι άνθρωποί τους. Η παρακολούθηση αυτής της διαδικασίας, πέρα από την ιστορική αξία, δίνει στην ταινία βάθος και νόημα και την ξεχωρίζει από ένα απλό ντοκιμαντέρ τεκμηρίωσης.
ΝΕΕΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΕΣ
Buzzheart
(Ελλάδα, 2024, 110´)
• Σκηνοθεσία: Ντένη Ηλιάδη
• Ηθοποιοί: Εβελίνα Παπούλια, Κωνσταντίνα Μεσσήνη, Γιώργος Λιάντος, Κλαούντιο Κάγια
Ο Αργύρης, ένας ντροπαλός νεαρός, γνωρίζει τη Μαίρη, μία κοπέλα τελείως έξω από τα κυβικά του. Όταν της ζητά να βγουν, εκείνη τον προσκαλεί για ένα τριήμερο με τους γονείς της στο εξοχικό τους, όπου εκείνοι του εκμυστηρεύονται πως η Μαίρη αντιμετωπίζει ψυχολογικά προβλήματα και προκειμένου να βεβαιωθούν πως είναι ο κατάλληλος, θα πρέπει να τον υποβάλλουν σε κάποια τεστ συμπεριφοράς που σταδιακά γίνονται όλο και πιο επικίνδυνα. Η καινούργια ταινία του Ντένη Ηλιάδη («Hardcore», 2004, 96’).
Η Πλεξούδα
(TheBraid, Γαλλία, Καναδάς, Ιταλία, Βέλγιο, 2024, 121´)
• Σκηνοθεσία: Λετίσια Κολομπάνι
• Ηθοποιοί: Κιμ Ρέιβερ, Φοτίνι Πελούσο, Μία Μάελζερ
Μην σε Αγγίξει το Κακό
(NeverLetGo, Η.Π.Α., 2024, 101´)
• Σκηνοθεσία: Αλεξάντρ Αζά
• Ηθοποιοί: Χάλι Μπέρι, Περσι Ντραγκς IV, Αντονι Μπ. Τζένκινς, Μάθιου Κέβιν Αντερσον
Καθώς ένα κακό καταλαμβάνει τον κόσμο, η μόνη προστασία για μια μητέρα και τους δίδυμους γιους της, είναι το σπίτι τους και ο προστατευτικός δεσμός της οικογένειάς τους. Παραμένουν δεμένοι ανά πάσα στιγμή, δένονται ακόμη και με σκοινιά, παροτρύνοντας ο ένας τον άλλον να μην αφήνουν το σκοινί και να προσέχουν να μην τους αγγίξει το Κακό.
ΚραυγήΣιωπής
(Speak no Evil, Η.Π.Α., 2024, 110´)
• Σκηνοθεσία: Τζέιμς Γουάτκινς
• Ηθοποιοί: Τζέιμς ΜακΑβόι, Μακένζι Ντέιβις, Aϊσλινγκ Φραντσόζι, Αλιξ Γουέστ Λέφλερ
Όταν μία οικογένεια Αμερικανών προσκαλείται να περάσει το Σαββατοκύριακο στο ειδυλλιακό εξοχικό μίας γοητευτικής οικογένειας Βρετανών, με τους οποίους έγιναν φίλοι στις διακοπές, αυτό που ξεκινάει σαν μία ονειρική απόδραση σύντομα παρεκτρέπεται και εξελίσσεται σε έναν διαταραγμένο, ψυχολογικό εφιάλτη. Αμερικανικό ριμέικ του δανέζικου θρίλερ «Κακές γλώσσες» (2022, 97’)
Lee
(Ηνωμένο Βασίλειο, Η.Π.Α., Νορβηγία, Αυστραλία, Ιρλανδία, Σιγκαπούρη, 2023, 116´)
• Σκηνοθεσία: Ελεν Κούρας
• Ηθοποιοί: Κέιτ Γουίνσλετ, Αλεξάντερ Σκάρσγκαρντ, Αντρεα Ράιζμπορο, Αντι Σάμπεργκ, Μαριόν Κοτιγιάρ
Η ιστορία της Αμερικανίδας φωτογράφου Λι Μίλερ, μια από τις πιο επιδραστικές φωτογράφους του 20ού αιώνα, που ξεκίνησε ως μοντέλο μόδας και έγινε καταξιωμένη πολεμική ανταποκρίτρια για το περιοδικό Vogue κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, χάρη στομοναδικόταλέντοκαιτοαχαλίνωτοπείσματης.
Η Ληστεία του Βερολίνου
(Verbrannte Erde, Γερμανία, 2024, 101´)
• Σκηνοθεσία: Τόμας Αρσλαν
• Ηθοποιοί: Μισέλ Ματίσεβιτς, Μαρίε Λόιενμπεργκερ, Αλεξάντερ Φέλινγκ
Δώδεκα χρόνια μετά τη φυγή του, ο επαγγελματίας ληστής Trojan επιστρέφει στο Βερολίνο για μια τελευταία δουλειά, την κλοπή ενός πολύτιμου πίνακα. Όμως η σχολαστικά σχεδιασμένη ληστεία σύντομα ξεφεύγει από τον έλεγχο…
Transformers One
(Η.Π.Α., 2024, 104´
• Σκηνοθεσία: Τζος Κούλεϊ
• Με τις φωνές των: Κρις Χέμσγουορθ, Μπράιαν Τίρι Χένρι, Κίγκαν-Μάικλ Κι, Σκάρλετ Τζοχάνσον
Η πρώτη πλήρως cg-animated ταινία του franchise, μας αφηγείται την άγνωστη ιστορία των Optimus Prime και Megatron. Πριν γίνουν ορκισμένοι εχθροί, ήταν φίλοι, δεμένοι σαν αδέρφια, και οι επιλογές τους άλλαξαν τη μοίρα του πλανήτη Cybertron για πάντα.
ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΕΙΣ
Ο Άνθρωπος με το Χρυσό Χέρι
(The Man With the Golden Arm, Η.Π.Α., 1955, 119´)
• Σκηνοθεσία: Ότο Πρέμινγκερ
• Ηθοποιοί: Φρανκ Σινάτρα, Ελέανορ Πάρκερ, Κιμ Νόβακ, Αρνολντ Στανγκ, Ντάρεν ΜακΓκάβιν
Ο Φράνκι Μασίν είναι ικανός ντίλερ του πόκερ, μουσικός και εξαρτημένος από τα ναρκωτικά. Βγαίνοντας από την φυλακή, προσπαθεί να κάνει μια νέα αρχή ως μουσικός, αλλά οι δύο άλλες του ιδιότητες δεν του αφήνουν περιθώρια. Συγκλονιστική «νυχτερινή» κοινωνική περιπέτεια της δεκαετίας του ’50 με ρεαλισμό και ατμοσφαιρική σκηνοθεσία από τον Όττο Πρέμινγκερ που είναι εκπληκτικά εύστοχη πάνω στην καταστροφή της ζωής από τον εθισμό (στα ναρκωτικά, στο ποτό, στα χαρτιά και αλλού) παρουσιάζοντας με ανθρωπιά έναν άνθρωπο που ονειρεύεται να ξεφύγει και να ζήσει μια φυσιολογική ζωή.
Ανοιξε τα Μάτια
(Abre los Ojos, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία, 1997, 119´)
• Σκηνοθεσία: Αλεχάνδρο Αμενάμπαρ
• Ηθοποιοί: Εντουάρντο Νοριέγκα, Πενέλοπε Κρουζ, Φελ Μαρτίνεζ, Νάζβα Νίμρι
Ο νεαρός Σίζαρ έχει τα πάντα. Ομορφιά, χρήμα, γυναίκες. Κάποια μέρα ο φίλος του Πελάγιο του παρουσιάζει τη νέα του κοπέλα, την Σοφία, την οποία ερωτεύεται. Αμέσως βάζει σκοπό να την κερδίσει, αλλά πρώτα πρέπει να ξεφορτωθεί την πρώην του, Νουρία, που είναι παράφορα ερωτευμένη μαζί του και έτσι προτιμά να ρίξει το αμάξι του σε ένα δέντρο. Ως αποτέλεσμα εκείνη χάνει τη ζωή της και ο Σίζαρ την ομορφιά του. Το πρόσωπο του παραμορφώνεται, αλλά αυτό δε δείχνει να ενοχλεί τη Σοφία, που του εξομολογείται τον έρωτά της. Όλα δείχνουν να αλλάζουν, όταν βρίσκουν έναν γιατρό που υπόσχεται να διορθώσει τη ζημιά που έχει προκληθεί. Όμως, ο εφιάλτης τώρα αρχίζει.
