Εχει περπατήσει από το Βερολίνο στο Παρίσι με τα πόδια για να δει μια καλή του φίλη που πέθαινε από καρκίνο, σαν «τάμα» για τη σωτηρία της (τελικά η γυναίκα δεν έζησε, αλλά σίγουρα ήταν μια απίστευτη πράξη φιλίας εκ μέρους του). Εχει ζήσει στη ζούγκλα του Αμαζονίου σε συνθήκες ιθαγενών, ώστε να μπορέσει να σκηνοθετήσει σωστά τη θρυλική ταινία του «Φιτζκαράλντο». Εχει πάει όσο γίνεται πιο κοντά (και πήγε πολύ κοντά) στον πυρήνα ενεργού ηφαιστείου για το ντοκιμαντέρ του «Into the Inferno».Δεν υπάρχει ούτε ένα στιγμιότυπο με ηλιοβασίλεμα στις ταινίες του. Πάντα γύριζε την κάμερα αλλού σαν έδυε ο ήλιος – γεγονός που τρέλαινε τους διευθυντές φωτογραφίας του, καθώς δεν καταλάβαιναν ποτέ το γιατί (ούτε και σε μας το είπε ποτέ…). Εχει αποφασίσει (παρά τα 82 του χρόνια) να περπατήσει τεράστιες αποστάσεις κινηματογραφώντας ακόμα ένα ντοκιμαντέρ-αφιέρωμα στο έργο του φίλου του (διάσημου Βρετανού ταξιδιώτη, δημοσιογράφου και συγγραφέα) Μπρους Τσάτγουιν, που πέθανε από AIDS πριν από 35 χρόνια. Σε όλη την πορεία αυτή θα κουβαλάει τη σάκα του φίλου του, όπως του είχε υποσχεθεί.
Εξάλλου, ο τόσο καταπληκτικός και τόσο περίεργος Γερμανός σκηνοθέτης Βέρνερ Χέρτζογκ δεν χρησιμοποιεί ποτέ τη λέξη «περπατάω», παρά «ταξιδεύω με τα πόδια». Τη μεγαλύτερη επιρροή επάνω του την άσκησε ο παππούς του, Ρούντολφ Χέρτζογκ, που ήταν αρχαιολόγος και έκανε ανασκαφές στο Ασκληπιείο στην Κω. Από τότε άρχισε να μελετά εκτενώς την Αρχαία Ελληνική Γραμματεία και Φιλοσοφία… Οχι, δεν είναι ένας «απλός» άνθρωπος ο Βέρνερ. Ούτε και ήρεμος, ειδικά όταν ήταν να συνεργαστεί με τον άλλο «μη απλό» ηθοποιό και πρωταγωνιστή αρκετών ταινιών του, Κλάους Κίνσκι.
Οι καβγάδες τους έχουν μείνει στην κινηματογραφική ιστορία. Και εκεί ανήκουν πλέον, καθώς έγιναν ντοκιμαντέρ και μάλιστα από τον ίδιο τον Χέρτζογκ το 1999! Αυτό, μαζί με ακόμα πέντε μεγάλου μήκους ταινίες θα προβληθούν στο αφιέρωμα της Ταινιοθήκης της Ελλάδας «Herzog vs. Kinski: Together apart – O καλύτερος εχθρός μου», που ξεκίνησε χθες Πέμπτη και θα ολοκληρωθεί μεθαύριο Κυριακή 28/1. Την τελευταία μέρα του αφιερώματος θα παρουσιαστεί το εν λόγω ντοκιμαντέρ «Ο καλύτερός μου εχθρός» όπου ο σκηνοθέτης, οκτώ χρόνια μετά τον θάνατο του Κίνσκι, αποφάσισε να φέρει στο φως τα εξωφρενικά περιστατικά που σημάδεψαν την κοινή τους πορεία, αλλά και τη διττή όψη του Κλάους Κίνσκι, «ενός τυραννικού και βασανισμένου καλλιτέχνη, που ακροβατούσε ανάμεσα στο θεόσταλτο ταλέντο και τον δαιμονικό του χαρακτήρα», όπως έχει πει ο ίδιος.
Και να ’ταν το μόνο που έχει πει ο Χέρτζογκ για τον Κίνκσι: «Η πρώτη σκηνή στο “Αγκίρε, η μάστιγα του Θεού” είναι ένα τοπίο στην ομίχλη. Εβρεχε συνέχεια στο Περού, δεν είχαμε γυρίσει τίποτα. Και ξαφνικά σταμάτησε κι αρχίσαμε να κινηματογραφούμε την κατάβαση μέσα στα σύννεφα. Το τοπίο είναι ταυτόχρονα μαγευτικό και επικίνδυνο. Σαν να προβλέπει την τραγωδία που θα ακολουθήσει: Τσακωθήκαμε με τον Κλάους. Τον έβγαλα από την πρώτη σκηνή. Εκείνος ήθελε να είναι σε κοντινό, να ηγείται της πομπής. Μου είπε “είσαι ηλίθιος, το καλύτερο τοπίο είναι το ανθρώπινο πρόσωπο”. Του είπα “κάνεις λάθος”. Ε, αυτό ήταν! Πιαστήκαμε στα χέρια. Παραλίγο να σκοτώσει ο ένας τον άλλον κανονικά. Οχι βέβαια πως σταματήσαμε εκεί… Είχαμε πολλούς καβγάδες σε αυτή την ταινία. Για παράδειγμα, εξαιτίας του γεγονότος πως εγώ αρνήθηκα να θέσω ως σκηνικό την πολύ γνωστή, καρτποσταλική πλευρά του Μάτσου Πίτσου. Εγώ έστησα την κάμερα ανάποδα. Τον έκανα έξαλλο. Ηθελε να παραιτηθεί. “Παραιτήσου και παράτα με” του είπα. Πρόκειται για απίστευτο ηθοποιό που δεν μπορεί κανείς να πιάσει το βλέμμα του… όχι τυχαία βέβαια!», μας έχει πει σε προηγούμενη συνέντευξή μας. Οχι βέβαια πως και ο Κίνσκι έμεινε «σιωπηλός»: Στη βιογραφία του «All Ι need is love» (που επανεκδόθηκε αργότερα ως «Kinski Uncut»), ο Κίνσκι «στολίζει» τον Χέρτζογκ με μια σειρά από… επίθετα: «βδελυρός, κακόβουλος, σαδιστικός» κ.ά. Ενώ ο Χέρτζογκ, σαν έδωσε συνέντευξη Τύπου για το «Ο καλύτερός μου εχθρός» και ρωτήθηκε για τα όσα είχε γράψει ο Κίνσκι, απάντησε μεταξύ άλλων: «Ηταν μια ακραία παθολογική περίπτωση εγωμανούς. Να φανταστείτε, όποτε συνέβαινε στα γυρίσματα κάποιο σοβαρό ατύχημα, ήταν μεγάλο πρόβλημα γι’ αυτόν, επειδή ξαφνικά έπαυε να αποτελεί εκείνος το κέντρο της προσοχής».
Βέβαια, τίποτα από όλα τα παραπάνω (και εφόσον τελικά κανείς δεν σκότωσε τον άλλο και γλίτωσαν και οι δύο από τα δικά τους χέρια!) δεν τους σταμάτησε από το να συνεργαστούν σε πολλές ταινίες. Η πρώτη τους συνεργασία ήταν το 1972 στο «Αγκίρε, η μάστιγα του Θεού», μια παραληρηματική ταινία ασύλληπτης κινηματογραφικής αισθητικής, που μας προσκαλεί σε ένα εφιαλτικό ταξίδι στις εσχατιές του Αμαζονίου, αλλά και πάνω στα σκοτεινά μονοπάτια της τρέλας (και σκηνοθέτη και πρωταγωνιστή), ως μια παραβολή της ανθρώπινης ματαιοδοξίας και της απάνθρωπης φύσης της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας. Εξι χρόνια αργότερα έκαναν μαζί το θρυλικό «Νοσφεράτου: Ο Δράκουλας της νύχτας», που αποτίνει φόρο τιμής στη θρυλική βωβή ταινία του Φρίντριχ Βίλχελμ Μουρνάου και στην οποία ο Κίνσκι ενσαρκώνει πραγματικά τον γερμανικό εξπρεσιονισμό. Πέντε μόλις μέρες μετά την ολοκλήρωση του «Νοσφεράτου» και πριν καλά καλά ο Κίνσκι και το συνεργείο προλάβουν να πάρουν ανάσα (έδινε αφορμές και ο Χέρτζογκ!), ξεκινάνε τα γυρίσματα του «Βόιτσεκ», μιας κινηματογραφικής μεταφοράς του ομότιτλου (και ανολοκλήρωτου) θεατρικού του Γκέοργκ Μπίχνερ. Το 1982 γυρίζεται το «Φιτζκαράλντο, ο τυχοδιώκτης του Αμαζονίου», όπου οι εξωφρενικές ιστορίες από τα γυρίσματα υπερβαίνουν ακόμη και την αδιανόητη πλοκή της ταινίας (αρκεί να πούμε πως ο Χέρτζογκ πράγματι ανέβασε ένα ολόκληρο κρουαζιερόπλοιο πάνω σε βουνό, μες στη ζούγκλα του Αμαζονίου!). Τελευταία τους συνεργασία ήταν στο «Κόμπρα Βέρντε» (1987), μια ταινία βασισμένη στο βιβλίο «Ο αντιβασιλέας της Ουίντα» του Μπρους Τσάτγουιν (το οποίο έκανε και ντοκιμαντέρ ο Χέρτζογκ, 32 χρόνια αργότερα), ένα ντελιριακό ταξίδι στις χυδαίες καταβολές της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας και στην έμφυτη ανθρώπινη παρόρμηση της αυτοκαταστροφής… Ε, τι άλλο να πούμε: Καλή προβολή και… ζωή σε σας!
—
Πρόγραμμα
♦ Παρασκευή 26/1:
Στις 21.00, «Κόμπρα Βέρντε» (1987, 111’).
♦ Σάββατο 27/1:
Στις 19.00 «Βόιτσεκ» (1979, 82’). Προλογίζει η Αντζελα Μπρούσκου, σκηνοθέτρια.
Στις 21.00 «Φιτζκαράλντο, ο τυχοδιώκτης του Αμαζονίου» (1982, 108’). Προλογίζει ο Γιάννης Ζουμπουλάκης, κριτικός κινηματογράφου.
♦ Κυριακή 28/1:
Στις 19.00, «Νοσφεράτου: Ο Δράκουλας της νύχτας» (1979, 103’). Προλογίζει ο Τάσος Γουδέλης, λογοτέχνης, εκδότης.
Στις 21.00, «Ο καλύτερός μου εχθρός» (1999, 95’) . Προλογίζει η Ντέπυ Βρεττού, ραδιοφωνική και τηλεοπτική παραγωγός.
