Η χαμένη κόρη (The lost daughter, ΗΠΑ, Ην. Βασίλειο, Ισραήλ, Ελλάδα, 2021, 122’)
★★½☆☆
● σκηνοθεσία: Μάγκι Τζίλενχαλ
● ηθοποιοί: Ολίβια Κόλμαν, Τζέσι Μπάκλεϊ, Ντακότα Τζόνσον, Πίτερ Σάρσγκαρντ
Βασισμένη στο μυθιστόρημα της Ελενα Φεράντε, η Μάγκι Τζίλενχαλ δοκιμάζεται για πρώτη φορά στη σκηνοθεσία κι αποδεικνύεται τολμηρή κι αποφασισμένη –όσο κι αν η ταινία, από το πρωτογενές υλικό της, στήνει ένα πολύπλοκο σκηνικό, για να πει κάτι μάλλον περιορισμένο.
Η Λήδα είναι μια μεσήλικη, φαινομενικά αυτάρκης γυναίκα, που περνά μόνη τις διακοπές της σ’ ένα ελληνικό νησί (εξαιρετικά φωτογενείς οι Σπέτσες, με το ελληνικό κομμάτι της παραγωγής να έχει αναλάβει η Faliro House του Χρήστου Β. Κωνσταντακόπουλου), πανεπιστημιακός, με τα βιβλία και τις σημειώσεις και την ησυχία της. Την οποία έρχεται να διακόψει φασαριόζικα μια παρέα νεόπλουτων Ελληνοαμερικανών, ανάμεσά τους η loud, παρεμβατική έγκυος Κάλι και η νεαρή μητέρα Νίνα. Με αφορμή αυτές τις προσωπικότητες και την παροδική εξαφάνιση της κόρης τής Νίνα, η Λήδα θ’ ανατρέξει στο παρελθόν, για ν’ αναλογιστεί ότι δεν πληρούσε το παραδοσιακό πρότυπο της μητέρας κι ότι δεν είναι η μόνη.
Η ταινία κινείται σε τρία επίπεδα –το παρόν της Λήδας, το δράμα των «γειτόνων» της και τα δικά της flash back. Μέσα σ’ αυτή τη δομή, η Τζίλενχαλ (και η Φεράντε, φυσικά) χωρά τα πάντα, με μια αμετροέπεια που σε προετοιμάζει για ανατροπές και σκεπάζει την καλοκαιρινή ραστώνη με μια μπαρόκ, α λα «Θάνατος στη Βενετία» αύρα ανικανοποίητου. Αποσπασματική και φορσέ, η αφήγηση ενώνει το χθες με το σήμερα, έναν αυνανισμό, λίγο Καμί, μια αίσθηση trash, ψήγματα φιλοσοφίας, την απώλεια μιας κούκλας, ένα pool boy με απωθημένα, χωρίς, τελικά, κάτι απ’ αυτά να βοηθά στην ανάπτυξη της κεντρικής ηρωίδας, πόσο μάλλον των περιφερειακών.
Η Ελέν Λουβάρ κάνει μαγείες στη φωτογραφία, ο Αλφόνσο Γκονσάλβες προσπαθεί να δώσει ρυθμό με το μοντάζ του, οι ερμηνείες της Ολίβια Κόλμαν και της Τζέσι Μπάκλεϊ, που υποδύονται τη Λήδα στις δυο ηλικίες της, κατά στιγμές φέρνουν ανατριχίλες (ενώ η Ντακότα Τζόνσον, καμουφλαρισμένη με μακριά μαύρη περούκα, δεν μπαίνει ποτέ στο πετσί της αινιγματικής Νίνα). Ωστόσο, και παρά τις τρεις οσκαρικές υποψηφιότητές της (διασκευασμένου σεναρίου, α’ γυναικείου για την Κόλμαν και β’ γυναικείου για την Τζέσι Μπάκλεϊ), η ταινία μοιάζει να διανύει επιτηδευμένες διαδρομές προς το θρίλερ ή το υπαρξιακό δράμα, για να επισημάνει μόνο, τελικά, την αλήθεια, ότι η γυναίκα και ειδικά η μητέρα δεν είναι ον μονοδιάστατο. Πράγμα που ισχύει φυσικά, αλλά μπορεί και να διατυπωθεί με ευθύτητα και άρα δύναμη.
Μαϊσάμπελ (Maixabel, Ισπανία, 2021, 115’)
★★½☆☆
● σκηνοθεσία: Ισιάρ Μπολέιν
● ηθοποιοί: Μπλάνκα Πορτίγιο, Λουίς Τοσάρ, Μπρούνο Σεβίγια
Εχουν περάσει δέκα χρόνια απ’ όταν ο σύζυγος της Μαϊσάμπελ, πασιφιστής πολιτικός στην Ισπανία, δολοφονήθηκε από τον ΕΤΑ, την τρομοκρατική οργάνωση των Βάσκων αυτονομιστών. Για να τιμήσει το πέρασμα του χρόνου, η Μαϊσάμπελ θα δεχτεί να συναντήσει από κοντά τον άνθρωπο που τράβηξε τη σκανδάλη, ο οποίος πλέον, στη φυλακή, έχει αποκηρύξει την ένοπλη βία, αναζητώντας, όπως κι η ηρωίδα, τη λύτρωση.
Μια πενταετία μετά την «Ελιά», η Μπολέιν επιστρέφει με σινεμά ξανά πολιτικό αλλά και απλοϊκό, με μια ταινία που σημείωσε εισπρακτική επιτυχία στην Ισπανία και τιμήθηκε με τρία Γκόγια. Βασισμένη σε πραγματικά πρόσωπα, επιλέγει μια γραμμική αφήγηση συναντήσεων, σε απόλυτο νοηματικό άσπρο μαύρο. Τα ζητήματα της ευθύνης, της παραπλάνησης, του πένθους, της ζωής και του θανάτου αντιμετωπίζονται ευκαιριακά: ένα χαμόγελο, ένα δάκρυ, μια απολογία, ένα τηλεφώνημα, λίγος οργισμένος χορός, φτάνουν, λες, για ν’ αλλάξει η ροή της ιστορίας. Μόνο που ο ΕΤΑ δεν διαλύθηκε επειδή κάποιος ζήτησε συγγνώμη, ούτε οι «απλοί» εκτελεστές είναι αθώοι απέναντι στην ενοχή της εξουσίας. Παρά μόνο στο σύμπαν της ταινίας της Μπολέιν, ιδεαλιστικό, τακτοποιημένο και μονοδιάστατο.
Ουπς 2! Ο Νώε ξαναέφυγε
(Ooops! The Adventure Continues, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο, 2020, 85’)
★★½☆☆
● σκηνοθεσία: Τόμπι Γκένκελ, Σον ΜακΚόρμακ
Ο Φίνι και η Λέα έχουν βάλει τις περιπέτειές τους πίσω τους πια και ζουν αρμονικά με τους γονείς τους κι όλα τ’ άλλα πλάσματα, στην Κιβωτό του Νώε. Μόνο που, από μια αναποδιά, τα παιδιά θα βρεθούν έξω από την Κιβωτό κι ο Φίνι θα χρειαστεί να σώσει τους φίλους του αλλά κι όλη την κοινότητα, που έχει μείνει χωρίς προμήθειες.
Επιστροφή στο χαριτωμένο σύμπαν μιας εναλλακτικής Κιβωτού με «αλλιώτικα» ζώα, που γνωρίσαμε πριν από δυο τρία χρόνια. Αυτή τη φορά, η δράση μεταφέρεται σε ερημικά νησιά, μακριά από την «κοινότητα», άρα και με λιγότερες αφορμές για πρωτότυπο χιούμορ, η ταινία όμως είναι αγαπησιάρικη και διασκεδαστική για το παιδικό κοινό.
Τα τρία πατώματα (Tre Piani, Ιταλία, Γαλλία, 2021, 119’)
★★☆☆☆
● σκηνοθεσία: Νάνι Μορέτι
● ηθοποιοί: Ρικάρντο Σκαμάρτσιο, Μαργκερίτα Μπάι, Αλμπα Ρορβάκερ, Αντριάνο Τζιανίνι
Στη Ρώμη, την πολυπληθή, εκείνη όπου άνθρωποι μπορούν να κρυφτούν και να κρύψουν, σε μια μεγαλοαστική πολυκατοικία, τρία δράματα ξετυλίγονται μέσα σε τρία διαφορετικά διαμερίσματα. Ενας δικαστής έρχεται αντιμέτωπος με την εγκληματικότητα του γιου του, μια γυναίκα αποδεικνύεται έρμαιο του αυταρχισμού του άντρα της, ένα ζευγάρι συντρίβεται όταν η ανήλικη κόρη του ισχυρίζεται ότι παρενοχλήθηκε.
Ο Νάνι Μορέτι, πολύ μακριά από το αγαπημένο μας σινεμά του, ο ανέκαθεν αριστερός και λάτρης της ανθρώπινης αδυναμίας ή ιδιαιτερότητας, κάνει ένα τηλεοπτικής κοινοτοπίας μελόδραμα, που αντιμετωπίζει τη σύγχρονη κοινωνία με τρόμο και συντηρητισμό. Σαν «Οικογενειακές Ιστορίες», με καλύτερους ηθοποιούς και ωραιότερα locations.
Επανέκδοση
«Blow-Up» του Μικελάντζελο Αντονιόνι, 1966, 111’. Με τους Ντέιβιντ Χέμινγκς και Βανέσα Ρέντγκρέιβ. Ο Τόμας, φωτογράφος μόδας, «κλέβει» καρέ από ένα ζευγάρι που κάνει έρωτα σ’ ένα πάρκο. Η γυναίκα θα τον αναζητήσει και θα διεκδικήσει επίμονα το φιλμ, κάνοντας τον Τόμας να το μελετήσει καλύτερα και ν’ ανακαλύψει ένα τρίτο πρόσωπο με όπλο. Η θρυλική ταινία του Αντονιόνι, ταυτισμένη με την εποχή της, του νιχιλισμού, του ηδονισμού, της εξέλιξης της φωτογραφίας και του κινηματογράφου, εκεί όπου ανήκει, στη μεγάλη οθόνη.
