Τα «παρατράγουδα» της τελετής λήξης

Το 62ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ολοκληρώθηκε προχθές Κυριακή, δυστυχώς με «απώλειες». Αντί να αναδειχθεί η τεράστια προσπάθεια των ανθρώπων που δουλεύουν εδώ και χρόνια στο και για το φεστιβάλ, κάποιοι από τους οποίους, ειδικά λόγω πανδημίας, υπερέβαλαν εαυτόν ώστε να γίνει ύστερα από δύο ακριβώς χρόνια το φεστιβάλ και πάλι διά ζώσης και με όλα τα μέτρα προστασίας, φαίνεται πως συγκεκριμένες πολιτικές και πρωτοφανείς συμπεριφορές επίσης συγκεκριμένων προσώπων που βρίσκονται ψηλά στη διοικητική ιεραρχία του θεσμού επικαλύπτουν τις παραπάνω προσπάθειες (που δεν είναι μόνο αξιόλογες, αλλά και σωτήριες για τον ίδιο τον θεσμό, το κύρος και την παρουσία του στον χώρο).

Δυστυχώς, μετά τα τουλάχιστον απαράδεκτα που ακούστηκαν από όλους τους θεσμικούς παράγοντες (εξαιρούμε την Ελίζ Ζαλαντό, γενική διευθύντρια του ΦΚΘ, που ήταν και προσεκτική και μετρημένη στα λόγια της) κατά τη διάρκεια της τελετής έναρξης του φεστιβάλ (αναλυτικό ρεπορτάζ στην efsyn.gr: «62ο ΦΚΘ: Χλιαρή έναρξη με γιούχα»), σειρά πήρε η τελετή λήξης από την οποία απουσίαζε η υπουργός Πολιτισμού – αν και αρχικώς είχε βεβαιώσει ότι θα παραστεί.

Πάντοτε οι τελετές αυτές είναι με προσκλήσεις σε ανθρώπους που επιλέγει η διοίκηση του φεστιβάλ. Καλεσμένος ήταν και ο σπουδαίος διευθυντής φωτογραφίας Γιώργος Αρβανίτης, που έχει διατελέσει και πρόεδρος του Δ.Σ. του φεστιβάλ από το 2015 έως και τον Μάιο του 2021 – τη θέση του πήρε αμέσως μετά η Ελευθερία Θανούλη.

Ο ίδιος, αν και σπουδαίος άνθρωπος του κινηματογράφου και πρώην πρόεδρος του Δ.Σ. του φεστιβάλ, έλαβε πρόσκληση από την τωρινή διοίκηση που κάλυπτε τη διαμονή του για λιγότερες από τις μισές μέρες του φεστιβάλ και μόνο – δίχως να συμπεριλαμβάνονται εισιτήρια (διαμένει στη Γαλλία) ή περισσότερες διανυκτερεύσεις. Φυσικά, ο ίδιος αποφάσισε να μην παραβρεθεί καθόλου, ούτε στην τελετή λήξης για την οποία είχε λάβει πρόσκληση.

Θυμίζουμε πως ολόκληρο το Δ.Σ. του φεστιβάλ (Γιώργος Αρβανίτης, Αχιλλέας Κυριακίδης, Σπύρος Βούγιας, Αλέξανδρος Κάντερ Μπαξ, Αλεξάνδρα Κατσαρού, Γιώργος Τούλας, Γιώργος Χριστιανάκης) παραιτήθηκε σύσσωμο τον Μάιο του 2021, έπειτα από επιστολή που είχε στείλει, ζητώντας την παραίτηση της υπουργού Πολιτισμού Λ. Μενδώνη, με αφορμή «τους τραγικούς χειρισμούς της στην υπόθεση Λιγνάδη» όπως έγραφαν. «Η ίδια, ανίκανη να βρίσκεται σ’ αυτή τη θέση, δεν παραιτήθηκε και το κάναμε εμείς», μας λέει ο Γιώργος Αρβανίτης.

«Τότε ακούστηκε πως είμαστε “προδότες” και η ίδια η υπουργός προσπάθησε να δώσει πολιτική διάσταση στην παραίτησή μας, λέγοντας πως ο ΣΥΡΙΖΑ μάς έβαλε σε αυτές τις θέσεις. Μα αν ήταν έτσι, γιατί μείναμε και έναν χρόνο μετά τη νίκη της Ν.Δ. στις εκλογές; Προφανώς δεν ισχύουν τα όσα είχε υποστηρίξει η υπουργός. Παραιτηθήκαμε, καθώς ως Δ.Σ. ενός θεσμού που εποπτεύεται από το Δημόσιο, δεν μπορούσαμε να δεχτούμε «επόπτης» μας να είναι η κ. Μενδώνη, που είναι εντελώς ακατάλληλη για να χειρίζεται τα πολιτιστικά πράγματα της χώρας».

Είναι τυχαίο λοιπόν πως ο νέος καλλιτεχνικός διευθυντής του φεστιβάλ Ορέστης Ανδρεαδάκης (ο οποίος μόνο κριτική στάση δεν έχει κρατήσει απέναντι στην κυβερνητική πολιτική για τον πολιτισμό – κάτι που φάνηκε και στη φετινή τελετή έναρξης) έπραξε όπως έπραξε όσον αφορά την παρουσία του Γ. Αρβανίτη στο φετινό φεστιβάλ; Μάλιστα ο πρώτος ούτε καν μίλησε στον κ. Αρβανίτη σαν συναντήθηκαν φέτος τον Μάρτιο ξανά στη Θεσσαλονίκη.

Επιπλέον, σύμφωνα με πληροφορίες, η νέα πρόεδρος, κ. Θανούλη καμία επικοινωνία δεν είχε με τον κ. Αρβανίτη ώστε να συζητήσουν τι είχε γίνει έως τότε, τι άφησε πίσω του το προηγούμενο Δ.Σ. κ.λπ. «Δεν θα ήθελα να σχολιάσω τίποτε περαιτέρω για όλα αυτά», μας είπε ο κ. Αρβανίτης, από τη Γαλλία όπου βρίσκεται. «Το μόνο που θα πω είναι πως μόνο οι πράξεις ανθρώπων που εκτιμώ μπορούν να με στενοχωρήσουν. Για τους υπόλοιπους θα χρησιμοποιήσω τη φράση του ποιητή “δεν πειράζει – τόσος ήταν”».

Πρόσκληση στην τελετή λήξης δεν έλαβε ούτε η Δέσποινα Κουτσούμπα, πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, που βρέθηκε στη Θεσσαλονίκη για άλλο λόγο και ήθελε απλά να δει την ταινία λήξης.

Ο Γιώργος Τούλας, δημοσιογράφος και μέλος του Δ.Σ. επί Αρβανίτη, θέλησε να παραχωρήσει τη δική του πρόσκληση, αφού ο ίδιος δεν μπορούσε να παραστεί, ωστόσο από το φεστιβάλ δεν το δέχτηκαν (σ.σ. οι προσκλήσεις δεν είναι ονομαστικές). Σύμφωνα με πληροφορίες, ο ίδιος ο κ. Ανδρεαδάκης αρνήθηκε καθώς «δεν ήθελε να φωνάξει η κ. Κουτσούμπα συνθήματα για τα αρχαία της Βενιζέλου», όπως μάθαμε. Για τα αρχαία της Βενιζέλου είχαν φωνάξει θεατές από τον εξώστη στην τελετή έναρξης. Η ίδια η κ. Κουτσούμπα μάς διαβεβαιώνει πως δεν ήταν στις προθέσεις της και πως απλά ήθελε να δει την ταινία.

Προσπαθήσαμε να λάβουμε μια απάντηση σε όλα τα παραπάνω από τον ίδιο τον καλλιτεχνικό διευθυντή του φεστιβάλ Ορέστη Ανδρεαδάκη, αλλά στάθηκε -προς το παρόν έστω- αδύνατο: πληροφορηθήκαμε ότι έχει ασθενήσει. Του ευχόμαστε περαστικά και είμαστε στη διάθεσή του αν αποφασίσει ν’ απαντήσει.