Σινεφίλ περιστροφές γύρω από την Ελλάδα

Ξεκίνησε πριν από τρία χρόνια, με έναν πολύ συγκεκριμένο στόχο. «Παρότι είχαν ήδη περάσει 5 χρόνια κρίσης, οι Γερμανοί ακόμη έβλεπαν τους Ελληνες ως τους “τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας” και αυτό μπορούσες να το διακρίνεις ξεκάθαρα αν έμενες στη Γερμανία. Αυτό ήθελα να αλλάξω. Και η τέχνη, ειδικά ο κινηματογράφος, ήταν το πλέον άμεσο μέσο» είχε δηλώσει τότε ο Αστέρης Κούτουλας, από τους βασικούς διοργανωτές και εμπνευστής του Hellas FilmBox Berlin, του πρώτου ελληνικού φεστιβάλ κινηματογράφου στο Βερολίνο, που φέτος έκλεισε τα τρία του χρόνια.

«Η προσέλευση του κόσμου ήταν πολύ μεγάλη και η συμμετοχή των σκηνοθετών συγκινητική» μας είπε φέτος, κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ (24-28/01/2018). «Ηδη πριν από λίγες μέρες, ελληνικές ταινίες, μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ, που είχαν συμμετάσχει στα δύο προηγούμενα φεστιβάλ, προβλήθηκαν στον ιστορικό κινηματογράφο του Βερολίνου “Babylon”. Γι’ αυτό και κατά τη διάρκεια του 3ου, πλέον, Hellas FilmBox Berlin υπήρξαν και άλλα δρώμενα, όπως συζητήσεις με δημιουργούς, εικαστικές εκθέσεις στο πλαίσιο του ArtBox Berlin, καθώς και ζωντανές συναυλίες. Πήγαμε ένα βήμα παρακάτω…».

Πράγματι στο τετραήμερο του φεστιβάλ και ταινίες προβλήθηκαν και εκθέσεις έγιναν και συναυλίες και συζητήσεις, από το πρωί έως το βράδυ. Και όλα αυτά σε έναν από τους πλέον εναλλακτικούς χώρους της γερμανικής πρωτεύουσας. Το Urban Spree.

Λίγα μέτρα από το φημισμένο East Side Gallery, το τμήμα του Τείχους που χώριζε το Δυτικό από το Ανατολικό Βερολίνο, όπου υπάρχουν δεκάδες γκράφιτι, μεταξύ των οποίων και το διάσημο «Φιλί» μεταξύ Μπρέζνιεφ και Χόνεκερ, υπάρχει μια συστάδα από βιομηχανικής αρχιτεκτονικής κτίρια, γεμάτα καλλιτεχνικούς χώρους. Το Urban Spree (Σπρέε είναι το όνομα του ποταμού που ήταν το φυσικό σύνορο ανάμεσα σε Ανατολικό και Δυτικό Βερολίνο, καθώς διασχίζει όλη την πόλη) ανήκε στο πρώην Ανατολικό Βερολίνο και ήταν κάποιου είδους αποθήκη, μάλλον ξυλείας.

Μέχρι το 2010 τελούσε υπό κατάληψη (ναι, γίνονται αυτά και στο Βερολίνο), με πλήθος καλλιτεχνικά δρώμενα. Ωστόσο, τα κτίρια πωλήθηκαν σε ιδιώτες ή εταιρείες που τα διαχειρίζονται πλέον, διατηρώντας ωστόσο ακέραιο τον εναλλακτικό και «urban» χαρακτήρα τους, καθώς αυτός ήταν και είναι που τα κάνει τόσο ξεχωριστά. Ιδιαίτερα γκράφιτι, ζεστή ατμόσφαιρα, χορτοφαγικές καντίνες, αλλά και πλήθος νεολαίας που πίνει και καπνίζει μέχρι το πρωί, ο χώρος θυμίζει κάτι από τα δικά μας Εξάρχεια μαζί με κάτι από Κολωνάκι.

Πραγματικά, δεν θα μπορούσε το φεστιβάλ να γίνει σε καλύτερο χώρο, ακριβώς γιατί το Urban Spree του έδινε τη δυνατότητα να διαχυθεί σε πολλά επίπεδα, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Ακόμα και το κόκκινο χαλί που στρώθηκε για την περίσταση δεν έμοιαζε παράταιρο μέσα σε όλη αυτή την πραγματικά ελεύθερη και αδέσμευτη καλλιτεχνική ατμόσφαιρα.

To Hellas Filmbox Berlin 2018 σήκωσε αυλαία την Τετάρτη 24 Ιανουαρίου. Καλλιτέχνες, προσκεκλημένοι, κινηματογραφιστές, απλοί σινεφίλ πλημμύρισαν την αίθουσα 1 του Urban Spree, που γέμισε τόσο από Ελλάδα όσο και από Γερμανία, καθώς αυτός είναι και ο κύριος στόχος του φεστιβάλ:

«Δεν θέλαμε να κάνουμε ακόμη μια εκδήλωση από Ελληνες για Ελληνες. Ηδη από την πρώτη χρονιά επιδιώξαμε να απευθυνθούμε στους Γερμανούς, ώστε να καταλάβουν -βλέποντας ταινίες και συμμετέχοντας στις συζητήσεις- τι πραγματικά είναι Ελλάδα» μας λέει η Ινα Κούτουλα, σύντροφος του Αστέρη και μία από τους διοργανωτές του φεστιβάλ. «Δεν είναι τυχαίο πως βάλαμε εμείς οι ίδιοι γερμανικούς υπότιτλους σε όλες τις ελληνικές ταινίες, κάτι εξαιρετικά κουραστικό, ώστε να μπορούν να τις καταλάβουν όλοι».

Παρόντες ήταν, μεταξύ πολλών άλλων, οι Βίκυ Λέανδρος, Αλέξανδρος Βούλγαρης, Γιάννης Σακαρίδης, Αντρέ Χάνικε, Φόλκερ Σλέντορφ, Φρίντριχ Λίχτενσταϊν, Χρήστος Γεωργίου, Ηλίας Δημητρίου, Ανδρέας Πάντζης, Σταύρος Λάντσιας, Νίκος Λυγγούρης, Ζαφείρης Χαϊτίδης, Βασίλης Κουκαλάνι, Εύα Στεφανή, Στράτος Τζίτζης κ.ά.

Στον ίδιο χώρο, για πρώτη φορά στο πλαίσιο της διοργάνωσης, υπήρχε και αγορά με ελληνικά προϊόντα, όπως τσάι, τήλιο, λάδι, βότανα, είδη antipasti, αλλά και το project AENAON hellas made, που παρουσιάζει δημιουργίες Ελλήνων σχεδιαστών μόδας. Οι καλλιτεχνικοί διευθυντές Ιωάννα Κρυωνά και Δημήτρης Αργυρίου παρουσίασαν το πρόγραμμα, με ειδικό το αφιέρωμα στο κυπριακό σινεμά, τα ντοκιμαντέρ, αλλά και τις ελληνικές erotica ταινίες, που έπαιζαν συνεχώς ως τμήμα μιας ιδιαίτερης εικαστικής εγκατάστασης στον υπόγειο χώρο του Urban Spree. Κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ κάθε βράδυ γίνονταν συναυλίες. Συγκεκριμένα έπαιξαν οι GadjoDilo, οι Human Touch, The Boy κ.ά.

Φέτος το Hellas Filmbox Berlin ήταν ανανεωμένο, διαφορετικό, ξεχωριστό. Σε αυτό το πλαίσιο, εξάλλου, επιλέχθηκε και το κεντρικό του μότο: «361 μοίρες Ελλάδα». «Μία πλήρης περιστροφή και μία μοίρα. Αυτή είναι η Ελλάδα του Hellas Filmbox Berlin» μας εξηγεί η Ινα Κούτουλα και συνεχίζει δίνοντας και τον πολιτικό τόνο του φεστιβάλ, που για την ίδια, τον Αστέρη, αλλά και όσους συμμετείχαν στη διοργάνωσή του, σχετίζεται άμεσα με την κοινωνία αλλά και τον καλλιτεχνικό κόσμο: «Στην έναρξη του φετινού φεστιβάλ διαβάστηκε η επιστολή που είχαν γράψει το 2008 οι φίλοι του δολοφονημένου Αλέξη Γρηγορόπουλου» μας λέει και αμέσως συγκινείται.

«Σε αυτήν τα παιδιά έλεγαν πως “δεν υπάρχει φαντασία πια. Δεν ερωτεύεστε πια. Δεν δημιουργείτε πια. Μόνο να αγοράζετε και να πουλάτε – αυτό ξέρετε και κάνετε. Πού είναι οι γονείς; Πού είναι οι καλλιτέχνες; Γιατί δεν πάνε μπροστά για να μας προστατεύουν;”. Είμαστε μαζί με αυτά τα παιδιά. Πρέπει να μπούμε μπροστά και να τα προστατεύσουμε. Ακόμη κι αν πρέπει να κάνουμε 361 μοίρες στροφή» συνεχίζει, με τον Αστέρη να συνυπογράφει τα όσα μας λέει.

«Ακόμη κι αν χρειάζεται να φέρουμε τα πάνω κάτω… συν κάτι ακόμη. Είμαστε και γονείς και καλλιτέχνες. Και αντί να μείνουμε στις ερωτήσεις, μπήκαμε μπροστά, κάνοντας μια προσπάθεια -αποτέλεσμα της οποίας είναι και αυτό το φεστιβάλ- ώστε να προστατεύσουμε τα παιδιά αλλά και το εσωτερικό μας παιδί. Βάλαμε μπροστά τις εικαστικές δημιουργίες, τη μουσική, τα φιλμ, τα χρώματα, τις γεύσεις, τις εικόνες. Και μπήκαμε κι εμείς μέσα τους, κάνοντας 361 μοίρες στροφή, πάντα προς την Ελλάδα».