efsyn.gr , Γιάννης Σβώλος
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Συντονισμένη επικαιρικά με το πνεύμα της τρέχουσας πολιτιστικής συνάντησης Ρωσίας – Ελλάδας ήταν η ιδιαίτερου ενδιαφέροντος, τρίτη συναυλία που έδωσε η νεοσύστατη Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών (ΦΟΑ) υπό τον Βύρωνα Φιδετζή στον χώρο τέχνης και πολιτισμού «Αρτεμις», στον Αλιμο (8/1/2017).

Ιδρυμένη στα τέλη του 2016 με στόχο την προβολή της ιστορικής κυρίως ελληνικής μουσικής δημιουργίας, αυτή τη φορά η ορχήστρα έπαιξε έργα Ρώσων ρομαντικών συνθετών του 19ου αιώνα, προς τα οποία αντιπαρέβαλε τη μοναδική «Συμφωνία» του Βασίλη Καλαφάτη (1869-1942). Πιθανότατα το έργο ακούστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα.

Ο Καλαφάτης ήταν μέλος της ιστορικής ελληνικής διασποράς της Κριμαίας και έκανε μακρά, επιτυχή σταδιοδρομία στη μουσική ζωή της Ρωσίας ως καθηγητής στο Ωδείο της Αγίας Πετρούπολης. Υπήρξε δάσκαλος πλειάδας σημαντικών Ρώσων συνθετών, μεταξύ αυτών του Ιγκορ Στραβίνσκι και του Σοβιετικού Μπορίς Ασάφιεφ.

Η βραδιά ξεκίνησε με το συμφωνικό ποίημα «Κέδρος και φοίνικας» (1897/98) του Καλίνικοφ, τις «Παραλλαγές σε ένα θέμα του Τσαϊκόφσκι» (1894) του Αρένσκι και τη «Μελαγχολική σερενάτα» για βιολί και ορχήστρα (1875) του Τσαϊκόφσκσι. Οι τρεις συνθέσεις λειτούργησαν εύγλωττα ως πλαίσιο, προσφέροντας ένα περιεκτικό πανόραμα της ρωσικής μουσικής στο περιβάλλον της οποίας έδρασε ο Καλαφάτης ως δάσκαλος και δημιουργός.

Η ακρόαση της εκτενούς, τετραμερούς «Συμφωνίας» του (1912) αποκάλυψε με σαφήνεια τις καταβολές στον δάσκαλό του, Ρίμσκι-Κόρσακοφ, αλλά και τις στενότατες συνάφειές προς τον Πιοτρ Ιλιτς Τσαϊκόφσκι. Οι στρατηγικές ανάπτυξης της συμφωνικής γραφής του κορυφαίου Ρώσου ρομαντικού, αλλά και δεσπόζοντα στοιχεία της οικείας ενορχηστρωτικής υπογραφής του, αναγνωρίστηκαν επανειλημμένως αφομοιωμένα στην άλλοτε ακαδημαϊκού και άλλοτε εθνικοσχολικού στίγματος «Συμφωνία» του Καλαφάτη.

Ηταν μια διπλά ερεθιστική εμπειρία αφενός αυτόνομης αισθητικής απόλαυσης, αφετέρου πνευματικής περιπέτειας αναγνώρισης σχέσεων και αναφορών.

Απολαμβάνοντας την αδιάλειπτη εγρήγορση και προσήλωση των μουσικών της ΦΟΑ, ο αρχιμουσικός Βύρων Φιδετζής διηύθυνε με νεύρο και ζωντάνια, διαπλάθοντας ένα ενδιαφέρον, απολαυστικό ακρόαμα. Στη «Μελαγχολική σερενάτα» του Τσαϊκόφσκι ξανακούσαμε μετά από καιρό τον κορυφαίο Ελληνα βιολιστή Γιώργο Δεμερτζή.

ΥΓ.: Δυστυχώς χάσαμε τη συναυλία της Συμφωνικής Ορχήστρας του Δήμου Αθηναίων υπό τον Μιχάλη Οικονόμου, που περιελάμβανε τη «Συμφωνία αρ. 9» του Μπετόβεν παιγμένη με συμμετοχή 200 εθελοντών Αθηναίων χορωδών: ένα ενδιαφέρον πείραμα συμμετοχικής καλλιτεχνικής δράσης με έντονο κοινωνικό ενδιαφέρον.