Τον Δεκέμβριο του 2025 κυκλοφόρησαν δύο εκδόσεις CD αμιγώς ελληνικού ενδιαφέροντος, που ήρθαν να γεμίσουν ειδικά κενά στο ψηφιδωτό της ιστορίας της εγχώριας μουσικής δημιουργίας. Η πρώτη (Melism, MLS-CD-049) συμπληρώνει δισκογραφικά το συμφωνικό έργο του Γιάννη Ανδρέου Παπαϊωάννου (1910-1989). Στο πλαίσιο της αβασάνιστα καθιερωμένης αξιολόγησης, ο Καβαλιώτης δημιουργός αξιολογείται ως μοντερνιστής και είναι κυρίως γνωστός ως ο πρώτος που δίδαξε νεότερες μεθόδους σύνθεσης στους Ελληνες συνθέτες που αναδείχτηκαν μεταπολεμικά.
Ωστόσο, οι πρώιμες δημιουργίες του –ο ίδιος διέκρινε τέσσερις ξεχωριστές περιόδους στο έργο του– είναι αναμφίβολα σημαντικές κι ας εγγράφονται στο ευρύτερο πλαίσιο της Εθνικής Σχολής, εμπλουτισμένες, όμως, με στοιχεία εμπρεσιονισμού. Πρόκειται για τη «Σαμοθράκη» (1948), τη Συμφωνική εικόνα «Πυγμαλίων» (1950), τον Συμφωνικό Θρύλο σε 11 εικόνες «Βασίλης ο Αρβανίτης» (1945) και τη Συμφωνική εικόνα «Ποίημα του Δάσους» (1942). Τα τέσσερα έργα ερμηνεύει η Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών υπό τον Βύρωνα Φιδετζή σε ηχογραφήσεις της περιόδου 2017-2019. Ενα διεγερτικά ενδιαφέρον, ανθεκτικό missing link προς αφανείς πτυχές της ελληνικής συμφωνικής μουσικής των ‘40s-’50s.
Η δεύτερη έκδοση (ΠΕΚ 28) κυκλοφόρησε από τις πάντα εκλεκτικές Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης και φωτίζει μια τελείως ξεχασμένη πτυχή της εγχώριας μουσικής ζωής των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα, δηλαδή μέχρι την καθιέρωση του ραδιοφώνου και του γραμμοφώνου. Πρόκειται για τραγούδια ευρέως δημοφιλή στα ελληνόφωνα ακροατήρια, όπως κομμάτια από οπερέτες, χορευτικούς σκοπούς, δημοτικά και άλλα, τα οποία είχαν μεταγραφτεί σε piano rolls ώστε να αναπαράγονται σε μηχανικά πιάνα –ή «πιανόλες» όπως λέγονταν– καθιστώντας έτσι εύκολη την αναπαραγωγή τους σε κάθε περιβάλλον.
Οι πιανόλες γνώρισαν τεράστια επιτυχία και ευρύτατη διάδοση στις ΗΠΑ και λιγότερο στην Ευρώπη, ενώ παράχθηκαν εκατοντάδες χιλιάδες κομμάτια σε piano rolls. Αναπόδραστα ως συνδυασμός αξιοποιήθηκαν ευρέως και για συνοδεία ζωντανού τραγουδιού˙ δηλαδή ένα είδος πρώιμου… karaoke! Το ενδιαφέρον του επιμελητή της έκδοσης, Νίκου Διονυσόπουλου, για τα σωζόμενα ελληνικά piano rolls ξεκίνησε το 2010. Δεκαπέντε χρόνια μετά η παρούσα έκδοση –βιβλίο με CD– χαρίζει στο ελληνικό φιλόμουσο κοινό ένα δείγμα 19 επιλεγμένων κομματιών από το ελαφρό μουσικό θέατρο του Μεσοπολέμου (Σακελλαρίδης, Χατζηαποστόλου, Κόκκινος κ.ά.), παιγμένων από piano rolls σε αποκατεστημένη πιανόλα και τραγουδισμένων από τον Αργύρη Μπακιρτζή και την Τότα Ευλαβή. Συνδυάζοντας νοσταλγία και επιστημονική τεκμηρίωση, βιβλίο και CD προσφέρουν έναν συγκινητικό αρχαιολογικό περίπατο.
-320x213.jpg)
