Ο τίτλος του άλμπουμ είναι «Αλληλογραφία κύκλος Α’», αποτελείται από οκτώ τραγούδια και είναι η πρώτη συλλογή (τραγουδιών) της συνθέτριας, κιθαρίστριας και μαντολινίστριας Αρετής Κοκκίνου, σε ποίηση Κώστα Καρτελιά. «Συστηνόμαστε επισήμως ως δημιουργικό δίδυμο ή ίσως και δίπολο», λέει στην «Εφ.Συν.» η Αρετή Κοκκίνου. «Λέω επισήμως γιατί ανεπισήμως συν-δημιουργούμε και συνδιαλεγόμαστε για πάνω από δύο χρόνια». Και μας παρουσιάζει τους ερμηνευτές του δίσκου: «Τέσσερα από τα οκτώ τραγούδια ερμηνεύει ο Νίκος Ανδρουλάκης (η πρώτη μας δισκογραφική συνεργασία), δύο ο Γιάννης Λεκόπουλος, αγαπητός παλιός συνεργάτης, ενώ πρωτοεμφανίζονται δισκογραφικά δύο νεαρότατες παρουσίες, η Ελένη Καρτελιά, τραγουδίστρια, σε δύο τραγούδια και η Μαριάνθη Κοσκινά, ηθοποιός, συμμετέχοντας σε ένα κομμάτι με τίτλο “Σύγχρονη Τέχνη”».
● Με ποιον τρόπο δουλέψατε τα ποιήματα με τον Κώστα Καρτελιά;
Αρετή Κοκκίνου: Ο Κώστας ήθελε να δουλέψουμε πρωτογενώς τις μελωδικές γραμμές μαζί. Αρχικά αυτή η τακτική με ξένισε, δεν είχα συνηθίσει να μελοποιώ συνδιαλεγόμενη με άλλον πλην του εαυτού μου. Η διαδικασία και το αποτέλεσμα, όμως, αποτέλεσε μια ιδιαίτερη εμπειρία τελικά και χαίρομαι που έγινε έτσι. Μετά την πρώτη μορφή της μελοποίησης του λόγου, συνέχιζα μοναχικά την ενορχήστρωση πριν πάμε στο στούντιο – με τον συνήθη καφέ στο χέρι.
● Πρώτα είναι ο στίχος ή πρώτα η μουσική, Κώστα;
Κώστας Καρτελιάς: Μου έχει τύχει να γράψω στίχους πάνω σε μουσική, π.χ. δύο τραγούδια με τον Μίκη Θεοδωράκη από την Οδύσσεια τα έχω γράψει πάνω στη μουσική του. Παρ’ όλα αυτά τα περισσότερα τραγούδια μου μελοποιήθηκαν (και ειδικά αυτά που κάνουμε τώρα με την Αρετή) από ήδη γραμμένους στίχους. Είναι θέμα στιγμής, έμπνευσης το αποτέλεσμα. Και οι δύο τρόποι έχουν δώσει σπουδαία τραγούδια.
● Τι σας συγκίνησε στα συγκεκριμένα ποιήματα;
Αρ.Κ.: Είναι βαθιά συναισθηματικά και εκφράζουν ένα απόσταγμα σκέψεων ζωής. Δεν θέλω να λέω υπερβολές αλλά κάθε στιχούργημα του Κώστα αποτελεί σχεδόν φιλοσοφικό δοκίμιο, κάτω από την απλή και άμεση γλώσσα του τραγουδιού.
● Ποια η διαφορά ανάμεσα σε έναν στιχουργό κι έναν ποιητή;
Κ.Κ.: Δεν έχω την αίσθηση ότι υπάρχει διαφορά. Η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου έμεινε στην ιστορία ως στιχουργός αλλά κάποιοι στίχοι της είναι υψηλή ποίηση. Ενας ποιητής και μόνον από έναν στίχο του καταξιώνεται. Από μόνο ένα ποίημα. Αν ο Καβάφης είχε γράψει μόνο ένα ποίημα, την «Ιθάκη» ας πούμε, θα ήταν και πάλι ένας μεγάλος ποιητής. Ως προς το αποτέλεσμα, ναι, μπορούμε να πούμε αυτοί είναι στίχοι, αυτό είναι ποίημα. Είναι όμως πολύ δυσδιάκριτες οι διαφορές. Σημασία έχει το αποτέλεσμα στην ψυχή μας. Γενικότερα είμαι εναντίον της κατηγοριοποίησης του… «όντως είναι».
● Τι προσφέρει η μελοποίηση σε ένα ποίημα;
Κ.Κ.: Δεν νομίζω ότι προσθέτει ή αφαιρεί κάτι. Το ποίημα παραμένει στη σιωπή του έτοιμο να αποκαλυφθεί στον αναγνώστη ή καλύτερα ο αναγνώστης να ανακαλυφθεί μέσα του. Η μουσική που γεννήθηκε ως ηχώ του ποιήματος μέσα στον συνθέτη και μετά στη φωνή του ερμηνευτή, δίνει ένα διαφορετικό πράγμα, δίνει στα αυτιά μας ένα τραγούδι. Είναι κάτι άλλο από το ποίημα και ας είναι το ποίημα οι στίχοι του τραγουδιού. Το τραγούδι είναι κάτι άλλο, είναι ένα τρίτο πράγμα, δεν είναι ούτε ποίηση, ούτε μουσική. Είναι ένα διαφορετικό, ενιαίο, αλλά άλλο σύμπαν.
● Ε, τότε, πόσες μουσικές μπορεί να περιέχει ένα ποίημα;
Κ.Κ.: Τι ωραία ερώτηση… Ελα μου ντε… Φαντάζομαι ότι το ποίημα δεν περιέχει καμία μουσική, το ποίημα που διαβάζουμε σιωπηλοί είναι τελείως διαφορετικό από το ποίημα που διαβάζουμε φωναχτά. Η φωνή μας είναι η μουσική. Υπ’ αυτήν την έννοια το ποίημα ακούγεται με τόσους τρόπους, όσοι και οι άνθρωποι.
