Ενα βιντεοκλίπ για τους πρόσφυγες που κατέληξαν στον μαύρο βυθό

Φεύγοντας από την Τεχνόπολη την πρώτη Τετάρτη του μήνα, μετά τη συναυλία της Μαρίνας Σάττι, στο μυαλό μου έπαιζαν διάφορες εικόνες. Σκεφτόμουν τα μικρά παιδιά Δημοτικού που φώναζαν πίσω από τα κάγκελα «Μαρίνα σ’ αγαπάμε!» και περίμεναν με το πέρας του live να φωτογραφηθούν ή να της ζητήσουν ένα αυτόγραφο, από αυτά που μπορεί να χαθούν σε κάποιο συρτάρι. Η αίσθηση όμως του να συναντάς την παιδική σου ηρωίδα δεν χάνεται ποτέ και δεν θα σβήσει ποτέ από το μυαλό τους.

Σκεφτόμουν επίσης αυτή τη μεγάλη αγκαλιά του κόσμου στην «κυρία Εφη Θώδη», όπως –σωστά– την προσφώνησε η Μαρίνα. Αυτά τα δέκα λεπτά ατόφιας αποθέωσης που γνώρισε σίγουρα θα τα θυμάται ακόμα. Σε έναν μιντιακό κόσμο που τη χρησιμοποιεί ανήθικα για να πουλήσει ατάκες και να δημιουργήσει κόντρες που θα ανεβάσουν την τηλεθέαση, η Μαρίνα Σάττι, με όχημα τον σεβασμό, προστάτευσε την Καρδιτσιώτισσα τραγουδίστρια.

Στο κομμάτι «Αχ θάλασσα» το κοινό κρατούσε την ανάσα του και φώτιζε την Τεχνόπολη με τους φακούς των κινητών, σε ένα σκηνικό που είχε χαρακτήρα προσευχής, στην οποία κάθε άνθρωπος έχει την ελευθερία να πιστέψει σε ό,τι θέλει.

Η Μαρίνα Σάττι μπορεί να τους πηγαίνει όλους «τάπα», αλλά ταυτόχρονα στοχεύει σε κάτι πολύ μεγαλύτερο. Στα live της δημιουργεί ένα ασφαλές περιβάλλον για τα άτομα που βλέπουν το δικό τους οξυγόνο να μολύνεται και τα βοηθάει να εκφραστούν. Και παίρνει θέση ακόμα κι αν αυτό «απαγορεύεται»…

Στο βίντεο κλιπ του «Αχ θάλασσα» που κυκλοφόρησε μόλις χθες (17/7) η Σάττι παίρνει ακόμα πιο ξεκάθαρη θέση για το ανασφαλές (ή μήπως «διφυές»;) περιβάλλον του υγρού νεκροταφείου της Μεσογείου. Γκρο πλαν στα συρματοπλέγματα, στα κενά σωσίβια και στα χαμένα υπάρχοντα των καταραμένων της Γης που διασχίζουν τις θάλασσες μέσα σε σάπια αλιευτικά, με την ελπίδα να μπαρκάρουν σε έναν νέο τόπο, με το βλέμμα τους πάντα καρφωμένο στους δικούς τους και στη νοσταλγία που ψάχνει να βρει ψήγματα πατρίδας σε βομβαρδισμένα μέρη.

Το βίντεο-κλιπ «παίζει» με τις δύο παράλληλες εικόνες της «θάλασσας». Από τη μια μια τυπική «ειδυλλιακή» παραλία της Μεσογείου (ή της Ελλάδας) με αραχτές παρέες κάτω από τον ήλιο, μπίρες, ερωτευμένους που απομονώνονται για να αλλάξουν ένα φιλί, ξαπλωμένα σώματα που κάνουν ηλιοθεραπεία, παιδάκια που κολυμπάνε με μπρατσάκια και σωσίβια.

Η κάμερα ακολουθεί τον εργαζόμενο της παραλίας: ένας μετανάστης αφρικανικής καταγωγής κουβαλάει κάτω από τον καυτό ήλιο έναν τεράστιο δίσκο πουλώντας λουκουμάδες. Αυτός ο τόσο κοινός «ρόλος» του σκληρού μεροκάματου στις ελληνικές παραλίες χρησιμεύει για τη μετάβαση στον παράλληλο κόσμο. Η κινηματογράφηση σε έχει κάνει ήδη να διακρίνεις τις δύο «ταχύτητες»: η ανεμελιά και η εργασία, οι διακοπές και το μεροκάματο. Βουτιά στη θάλασσα. Εκεί που πλατσουρίζουν τα παιδάκια, κάποια σωσίβια είναι «ορφανά». Ταξιδεύουν στο κυματάκι «πληγώνοντας» το βλέμμα με το έντονο χαρούμενο κόκκινο χρώμα τους και την απουσία ιδιοκτήτη. Οταν το πλάνο θα εστιάσει στην εικόνα της Σάττι σε ένα καΐκι, η θάλασσα θα πάψει σταδιακά να είναι γαλάζια. Σκούρα, πιο σκούρα στα βάθη, μαύρη και στο τελευταίο υποβρύχιο πλάνο αχνή για να φανούν τα ρούχα που βυθίζονται και το σύντομο μήνυμα: «Την τελευταία δεκαετία, τουλάχιστον 29.984 άνθρωποι πέθαναν στη Μεσόγειο. Ανάμεσά τους 1.274 παιδιά».

Αυτό είναι λοιπόν ένα βίντεο κλιπ για τις ψυχές που έγιναν αριθμοί. Τα στατιστικά είναι αμείλικτα: 29.984 άνθρωποι που έτυχε να γεννηθούν σε κολασμένα μέρη, χάθηκαν για πάντα στα νερά της Μεσογείου, ανάμεσά τους και 1.274 παιδιά που δεν πρόλαβαν ποτέ να ζήσουν. Κάποιοι άλλοι, θα αγνοούνται για πάντα και όσο γράφονται αυτές οι λέξεις, ίσως κάποιοι ακόμα επιβιβάζονται στο ταξίδι του θανάτου με το κοντέρ των νεκρών να μεγαλώνει και τις ευρωπαϊκές πολιτικές να μικραίνουν τα επίπεδα στοιχειώδους ανθρωπιάς, κλείνοντας τα μάτια σε μια παράλληλη πραγματικότητα που δεν τους αφορά.

«Νομίζω ότι ως κινηματογραφιστές έχουμε ευθύνη, γιατί αν ξέρεις να χρησιμοποιείς σωστά τις εικόνες, έχεις δύναμη. Και καλό είναι να αξιοποιούμε αυτή τη δύναμη με χρήσιμο τρόπο», ανέφερε σε συνέντευξή του στο περιοδικό «METAL» ο Γάλλος σκηνοθέτης ντοκιμαντέρ, φωτογράφος και εν προκειμένω σκηνοθέτης του βίντεο κλιπ Cyprien Clément-Delmas, που, μέσα από ένα πολύ άρτια στοχευμένο μονοπλάνο, περιγράφει ακριβώς αυτή την εγκληματική πολιτική των pushbacks, την οποία παραδέχτηκε πολύ πρόσφατα o πρώην επικεφαλής για τις ειδικές επιχειρήσεις της ελληνικής ακτοφυλακής, Δημήτρης Μπαλτάκος, στο ντοκιμαντέρ του BBC με τίτλο «Dead calm killing in the Med».

Η Μαρίνα Σάττι δεν αποστρέφει το βλέμμα της και κοιτάζει κατάματα τα προσφυγικά εγκλήματα. Συνεργάζεται με την Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) για την υποστήριξη των παιδιών προσφύγων. Γι’ αυτό το βιντεοκλίπ «Αχ, Θάλασσα», συμπαραγωγή των Hiersoir (Γαλλία) και Nomad Productions (Ελλάδα) έχει στόχο όχι μόνο ευαισθητοποίησης, αλλά και πρακτικό: όλα τα έσοδα της Μαρίνας Σάττι και της Mad House Records θα διατεθούν στην Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) για την υποστήριξη των παιδιών προσφύγων.

Και κάτι ακόμα: στην αρχή του κλιπ βλέπουμε τη φράση «to my dad» («στον μπαμπά μου»). Εξαρχής αυτό ήταν το κομμάτι του καινούργιου της άλμπουμ «P.O.P.» που η Μαρίνα Σάττι είχε θελήσει να αφιερώσει στη μνήμη του Σουδανού πατέρα της Αλί Οσμάν Σάττι ο οποίος έφυγε πολύ πρόσφατα από τη ζωή: η μουσική στο «Αχ Θάλασσα» είναι δική της και του Νίκου Κωδωνά και οι στίχοι της γνωστής σκηνοθέτριας, δραματουργού και ηθοποιού Λένας Κιτσοπούλου. Τώρα που ανέβηκε και το βιντεοκλίπ στο youtube πολλοί γράφουν ότι ο μπαμπάς της θα ήταν πολύ περήφανος για εκείνη. Μπορεί να μην υπάρχει καμία απόδειξη ότι οι άνθρωποι που φεύγουν από τη ζωή νιώθουν περήφανοι για τους αγαπημένους τους που έμειναν πίσω, αλλά ταυτόχρονα δεν υπάρχει και καμία απόδειξη ότι δεν νιώθουν περήφανοι και ότι δεν χαμογελάνε από ψηλά.