Στις 4/6/2022 η ΚΟΑ, με συμμετοχή του Λεωνίδα Καβάκου σε διπλό ρόλο αρχιμουσικού και σολίστα, έδωσε στο κρατικό Μέγαρο Μουσικής μια συναυλία «Για τα παιδιά πρόσφυγες από την Ουκρανία». Στο γεγονός ανταποκρίθηκε ντροπιαστικά ισχνή μερίδα του αθηναϊκού φιλόμουσου κοινού… Πρόκειται βέβαια για την τελική υλοποίηση πρότασης που είχε εκφράσει αρχικά δημοσίως προς την ΚΟΑ ο διάσημος Ελληνας βιολιστής τον Απρίλιο και εξαιτίας της οποίας τα δύο μέρη είχαν εμπλακεί σε οξείες δημόσιες αντεγκλήσεις, βλαπτικές για αμφοτέρους, με έκφραση διαμετρικά αντίθετων αντιλήψεων για τη στάση απέναντι στο Ουκρανικό. Τελικά πρυτάνευσε η λογική -προφανώς και όχι μόνο- και οι δύο τα βρήκαν συμπράττοντας στην παραπάνω διοργάνωση.
Η συναυλία υλοποιήθηκε υπό τον αιγίδα της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR), η εκπρόσωπος της οποίας προλόγισε με λίγα, λιτά και σταράτα λόγια την ακρόαση. Επιπλέον η συναυλία είχε ένα μάλλον περίεργο πρόγραμμα, καθώς περιλάμβανε το «Κοντσέρτο για δύο βιολιά» BWV 1043 του Μπαχ, το αργό μέρος από τη «Συμφωνία κοντσερτάντε για βιολί, βιόλα και ορχήστρα» του Μότσαρτ, το αργό μέρος του «Κοντσέρτου για βιολί» του Σιμπέλιους και τη «Συμφωνία αρ.4» του Μπραμς.
Κύριος στόχος ήταν να προβληθεί η συμμετοχή του ταλαντούχου και πολυβραβευμένου Ουκρανού βιολιστή Ντμίτρο Ουντοβιτσένκο καθώς επίσης και του Ηπειρώτη σολίστα βιόλας Ηλία-Ιωνα Λιβιεράτου, αμφότεροι των οποίων συνέπραξαν εξαιρετικά με τον Καβάκο στα κοντσέρτα του Μπαχ και του Μότσαρτ αντίστοιχα. Η συναυλία άφησε άνισες εντυπώσεις, κυρίως λόγω της παράξενης επιλογής να παιχτούν μέρη κοντσέρτων.
Η ερμηνεία του «Κοντσέρτου για δύο βιολιά» του Μπαχ υπήρξε έκδηλα άνιση καθώς το περιορισμένο κλιμάκιο της ΚΟΑ δυσκολεύτηκε έντονα να συντονιστεί με το γρήγορο, σβέλτο, σφιχτά δεμένο παίξιμο των δύο σολίστ, ο θαυμάσιος ήχος των οποίων χάρισε μοναδική απόλαυση. Ακολούθησε το Andante από τη «Συμφωνία κοντσερτάντε» του Μότσαρτ, στο οποίο δέσποσε η ευγενής, νηφάλια συνομιλία και το λεπτών εκφραστικών χρωματισμών παίξιμο των δύο οργάνων. Στη συνέχεια ο Ντμίτρο Ουντοβιτσένκο ερμήνευσε (δυστυχώς μόνο) το αργό μέρος από το «Κοντσέρτο για βιολί» του Σιμπέλιους. Στο παίξιμο του 23χρονου Ουκρανού θαυμάσαμε την καθαρότητα του τόνου, την ακρίβεια και κυρίως την εξαιρετική ικανότητά του να εκφέρει τις πολύ αργές μελωδικές φράσεις με νηφάλιο βιμπράτο, δίχως η μουσική να καθίσταται πλαδαρή ή να αλλοιώνεται το ηχόχρωμα.
Το δεύτερο μισό της συναυλίας αφιερώθηκε στη «Συμφωνία αρ.4» του Μπραμς, έργο με έντονα τραγικό χαρακτήρα, συνειδητά επιλεγμένο από τον Καβάκο ως αναφορά στην εν εξελίξει τραγωδία της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Αναμφίβολα ο κορυφαίος Ελληνας βιολιστής έχει (μετ)εξελιχθεί τελευταία σε αρχιμουσικό που χειρίζεται άριστα το κλασικό και ρομαντικό ρεπερτόριο. Προϊόν άρτιας προετοιμασίας και άκρας εγρήγορσης, η εκτέλεση της Συμφωνίας υπήρξε εξαιρετική. Βασίστηκε στη διαφάνεια και τη σε βάθος οργάνωση του ορχηστρικού ήχου όσο και στη συνολική εκ μέρους του αρχιμουσικού δραματουργική εποπτεία της παρτιτούρας.
Στο εναρκτήριο Allegro non troppo δέσποσαν ο φορτισμένα λικνιστικός παλμός και οι βίαιοι διάλογοι ανάμεσα στις ομάδες των εγχόρδων. Το Andante moderato αρθρώθηκε ως δραματικά τονισμένη εναλλαγή ανάμεσα σε ονειρικές, ελεγειακές παραγράφους των εγχόρδων και σε ανήσυχες εξάρσεις στα πνευστά. Το Allegro giocoso δόθηκε συνειδητά βίαια και με οξύτητα, προσλαμβάνοντας χαρακτήρα επιθετικού εμβατηρίου. Τέλος, το καταληκτικό Allegro energico e passionato δόθηκε με ζυγιασμένα αθροιζόμενη ένταση, ταιριαστά θυελλώδη διάθεση και ορμητικό ωστικό παλμό, δίχως ωστόσο αυτό να παραμορφώσει ή να αλλοιώσει στο ελάχιστο τη δράση στο εσωτερικό του ορχηστρικού ήχου. Το αποτέλεσμα ήταν ένα συγκινησιακά συναρπαστικό ακρόαμα.
Δυστυχώς η προσέλευση κοινού ήταν πάρα πολύ περιορισμένη, γεγονός που, αναμενόμενα, σχολίασε ο ίδιος ο Καβάκος, άφησε αλγεινή εντύπωση και, αν μη τι άλλο, γέννησε εύλογα ερωτήματα. Τέλος, θα άξιζε να μαθαίναμε τι ποσά αποδίδουν πραγματικά τέτοιες συναυλίες για τους φιλανθρωπικούς σκοπούς για τους οποίους γίνονται….
-320x213.png)
