«Τραβιάτα» με ιδανική διανομή

Ριψοκίνδυνη πρόβαλε εξαρχής η επιλογή της ΕΛΣ να αναθέσει στον χορογράφο Κωνσταντίνο Ρήγο τη σκηνοθεσία της βερντιανής «Τραβιάτας», δεύτερης συμμετοχής του θεσμού στο φετινό Φεστιβάλ Αθηνών. Το έργο και το καλλιτεχνικό στίγμα τού και διεθνώς διάσημου Ελληνα χορογράφου είναι γνωστά εδώ και αρκετές δεκαετίες, από τις πρώτες τολμηρές δουλειές του με το χοροθέατρο «Οκτάνα» κατά την ηρωική περίοδο άνθησης του είδους την δεκαετία του ’90.

Στη νέα παραγωγή, ο Ρήγος υπέγραψε επίσης τα σκηνικά και, βεβαίως, τη χορογραφία. Τέλεια συντονισμένα σε συναφές μήκος κύματος ήταν τα λαμπερά, μοδάτα κοστούμια της Ιωάννας Τσάμη. Την παράσταση στο Ηρώδειο διηύθυνε ο αρχιμουσικός Λουκάς Καρυτινός. Παρακολουθήσαμε την πρεμιέρα αποκομίζοντας μεικτές αλλά σε συμψηφισμό πολύ θετικές εντυπώσεις (27/9/2019).

Από την ΕΛΣ σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Ρήγου  

Ο Ρήγος είχε χορογραφήσει προ εικοσαετίας την «Κυρία με τις καμέλιες» στο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας και στο Θέατρο Αμόρε. Το πώς προσέγγισε σκηνοθετικά την «Τραβιάτα» ως όπερα με άξονα το στοιχείο της «καταναγκαστικής ηδονής» μπορεί κανείς να διαβάσει στον ιστότοπο της ΕΛΣ και στο έντυπο πρόγραμμα της παράστασης.

Σε κάθε περίπτωση, πριν (και παρά) οιαδήποτε διατύπωση κριτικής, συνιστά γεγονός ότι η επιτυχημένη προβολή της παραγωγής είχε ως αποτέλεσμα να έχουν ξεπουλήσει και οι τέσσερις προγραμματισμένες παραστάσεις (27, 28, 30, 31/7), ενώ η υποδοχή του κοινού υπήρξε υπερενθουσιώδης.

Το γενικό σκηνικό στίγμα της παράστασης όρισε ένας συνδυασμός στοιχείων αντλημένων από τη ναρκισσιστική εξωστρέφεια της showbiz και της μόδας, μπαρόκ φιλτραρισμένο μέσα από το κιτς και εμπλουτισμένο με άσφαιρες δόσεις κίνκι, καθώς επίσης βιντεοπροβολές και φευγαλέες αναφορές σε εμβληματικές κινηματογραφικές ταινίες.

Προέχουσα ήταν κυριαρχία του κιτς ως εργαλείου αντιελιτίστικης αντι-αισθητικής που, όμως, έχει πια απορροφηθεί από τη μόδα, εκφυλιζόμενο σε μανιέρα την οποία ουδείς παίρνει στα σοβαρά πλην ίσως των fashion victims. Από την άλλη δεν έλειψαν οι ωραίες ιδέες –π.χ. τα δύο δωμάτια ως δύο ζωές της Βιολέτας– και οι γνήσια ποιητικές στιγμές. Κάποιους ενθουσίασαν τα μεν, άλλους τα δε… Πόσο ταίριαξαν όλ’ αυτά στην «Τραβιάτα»; Συχνά εντυπωσίασαν, ενίοτε άγγιζαν το θέμα εφαπτομενικά, συνήθως, όμως, απλώς το περιέβαλλαν, σερφάροντας επ’ αυτού με ναρκισσιστική ωραιολογία και ελαφρότητα.

Το σημαντικό, ωστόσο, ήταν η μουσική ποιότητα της παράστασης. Για το ανέβασμα της δημοφιλούς όπερας του Βέρντι η ΕΛΣ βασίστηκε σε διεθνείς μετακλήσεις για το πρωταγωνιστικό ζεύγος: Λιζέτ Οροπέσα, Μαρία Μούντριακ και Εκατερίνα Σιούρινα για το ρόλο της Βιολέτας Βαλερί και Σαϊμίρ Πίργκου και Αλεξέι Ντόλγκοφ γι’ αυτόν του Αλφρέντο Ζερμόν.

Αυτό, σε συνδυασμό με τη συμμετοχή δύο εξαίρετων Ελλήνων βαρυτόνων στον ρόλο του πατέρα Ζερμόν –Δημήτρης Πλατανιάς και Τάσης Χριστογιαννόπουλος– εξασφάλισε ένα πάρα πολύ δυνατό, ανθεκτικό, ποιοτικό άξονα στο ακρόαμα που αιχμαλώτισε και διατήρησε αδιάλειπτα ζωντανό το ενδιαφέρον των ακροατών.

Σήμερα, δύσκολα μπορούσε κανείς να επιθυμήσει κάτι καλύτερο για μια «Τραβιάτα». Τον πρωταγωνιστικό ρόλο τραγούδησε θαυμάσια μια από τις κορυφαίες υψιφώνους του παρόντος, η Αμερικανή, κουβανέζικης καταγωγής υψίφωνος Λιζέτ Οροπέσα. Με ταιριαστά νεανική, εύθραυστη, αισθησιακή σκηνική παρουσία και φωνή φωτεινή, με ωραία γλυκιά χροιά, άριστα εστιασμένη, ομοιογενή απέδωσε την πολλαπλά απαιτητική παρτιτούρα δίχως καμία έκπτωση εκφραστικά αλλά και σε επίπεδο δεξιοτεχνίας.

Η 35χρονη τραγουδίστρια διέθετε αψεγάδιαστα φινιρισμένη φραστική, ήχο γεμάτο σε όλη την έκταση, υπέροχες τρίλιες και αβίαστο κέντημα στις δεξιοτεχνικές παραγράφους που τέθηκαν στην υπηρεσία της δραματουργίας και δεν αναλώθηκαν ως επίδειξη.

Ενας από τους καλύτερους λυρικούς τενόρους του παρόντος, ο 37χρονος Αλβανός Σαϊμίρ Πίργκου στάθηκε απολύτως επάξια απέναντί της ως Αλφρέντο Ζερμόν: νεανικός, με ζωντανή, άνετη σκηνική παρουσία, τραγούδησε με φωτεινή, ηχηρή, καλά εστιασμένη, ωραίας χροιάς φωνή και προσεγμένη φραστική.

Την ιδανική ισορροπία στο πρωταγωνιστικό τρίο εξασφάλισε ο Δημήτρης Πλατανιάς ως πατέρας Ζερμόν με τη σκηνικά και φωνητικά βαρύνουσα παρουσία του. Τους λοιπούς ρόλους τραγούδησαν Ελληνες τραγουδιστές με κυμαινόμενη επιτυχία.

Μέτρια, με συχνά προβλήματα συντονισμού προς την ορχήστρα ήταν η απόδοση της Χορωδίας της ΕΛΣ και ειδικά των γυναικών. Ο έμπειρος Λουκάς Καρυτινός οδήγησε την Ορχήστρα της ΕΛΣ με πυγμή, διαπλάθοντας ακρόαμα σφριγηλό, δίχως χάσματα, στηρίζοντας με φροντίδα τους τραγουδιστές.