• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    28°C 25.6°C / 29.0°C
    3 BF
    35%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 25.5°C / 29.9°C
    2 BF
    40%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    28°C 24.0°C / 27.7°C
    0 BF
    32%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.9°C / 19.9°C
    1 BF
    68%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    2 BF
    53%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    27°C 25.0°C / 27.9°C
    0 BF
    40%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 21.4°C / 23.4°C
    2 BF
    37%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.1°C / 24.1°C
    2 BF
    33%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 22.8°C / 25.2°C
    2 BF
    73%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.7°C / 25.7°C
    4 BF
    54%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.8°C / 28.4°C
    4 BF
    39%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    27°C 27.3°C / 27.3°C
    4 BF
    66%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.4°C / 25.4°C
    4 BF
    85%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    0 BF
    41%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 21.5°C / 27.8°C
    3 BF
    33%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.8°C / 26.0°C
    4 BF
    73%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 29.0°C
    2 BF
    39%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.1°C / 25.1°C
    2 BF
    34%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    28°C 25.7°C / 28.6°C
    2 BF
    32%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    24°C 23.5°C / 23.5°C
    1 BF
    48%

Christophe Boltanski. Στα ίχνη της. Μετάφραση: Μιχάλης Μητσός. Σελ. 301. Εκδόσεις Πόλις

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μεταμοντέρνο υπαρξιακό νουάρ

  • A-
  • A+
Ενα μεταμοντέρνο υπαρξιακό νουάρ, που πασχίζει όχι μόνο να λύσει το αίνιγμα αλλά και να καταδείξει τον σκοτεινό κλοιό μιας κοινωνίας σε παρακμή, που καταπνίγει τη δημιουργικότητα και βυθίζει τους απόμαχους και τους αδύναμους στη μοναξιά ενός άλλου περιθωρίου ακόμα πιο σκοτεινού - του περιθωρίου των γηρατειών.

Κάθε ζωή εμπεριέχει μυθιστορηματικά ψήγματα αλλά και το μυθιστόρημα ενίοτε αναπαριστά, επεκτείνει αλλά και περισώζει αυτές τις ψηφίδες, συνθέτοντας μια ιστορία (ή και περισσότερες) προκειμένου να «πλησιάσει» τον κεντρικό χαρακτήρα που, εν προκειμένω, δεν είναι άλλος από τη μητέρα του συγγραφέως - μια «άγνωστη» πολύπλευρη γυναίκα, με πολλές προσωπικότητες και περιπετειώδη ζωή, έστω κι αν ο γιος κρατάει μόνο την εικόνα της ηλικιωμένης, μέσα σε σύννεφα καπνού από Γκολουάζ, κλεισμένη με τον σκύλο της στο διαμέρισμά της στο κέντρο του Παρισιού.

Ο Μπολτανσκί καταγίνεται με το δύσκολο εγχείρημα της σύνθεσης μιας ζωής μέσα από σπαράγματα, μνήμες, ελλιπείς αποδείξεις, σκόρπιες σημειώσεις καθώς και ημιτελή κεφάλαια μιας αστυνομικής ιστορίας που η μητέρα του έγραφε τα τελευταία χρόνια της ζωής της.

Ο γιος μαζί με την αδελφή του αναλαμβάνουν να «αδειάσουν» το σπίτι της μητέρας τους έξι μήνες μετά τον θάνατό της, διαδικασία επώδυνη που περιγράφεται με μοναδική μαεστρία και σε αναγκάζει να σταθείς σε κάθε παράγραφο: «Αδειάζαμε το διαμέρισμά της όπως κατεβάζεις ένα μπουκάλι, μονομιάς, σε μια κατάσταση κοντά στη μέθη, θέλοντας να τελειώσουμε το ταχύτερο, με τη βιασύνη και τον πρωτογονισμό κάποιου που διαπράττει ένα απεχθές έγκλημα…»

Το δίλημμα προκύπτει όταν καλούνται να αποφασίσουν τι θα κάνουν με τις ερωτικές επιστολές τις οποίες και πετούν χωρίς πολλή σκέψη στις μαύρες σακούλες σκουπιδιών, αλλά και με τα τετράδιά της που, εκτός από προσωπικές σημειώσεις, περιέχουν και κεφάλαια από αστυνομικά μυθιστορήματα – μερικά από αυτά ο γιος παρορμητικά παραχώνει στην τσάντα του.

Ξεφυλλίζοντάς τα, διαπιστώνει ότι η γυναίκα που μετά βίας έγραφε μια καρτποστάλ, είχε πάθος με τα αστυνομικά μυθιστορήματα και είχε προχωρήσει στη συγγραφή των δικών της σε μια γραφομηχανή που δέσποζε στον χώρο, δημιουργώντας την ανάλογη νουάρ ατμόσφαιρα - «ένα μουσείο, το μουσείο των ανολοκλήρωτων ονείρων της». Διάβασε πολλές φορές τα «σπαράγματα» που αναζητούσαν ένα χαμένο νόημα, προσπαθώντας να μαντέψει τη συνέχεια. Στα τετράδια υπήρχαν βιβλία εν δυνάμει ή ίσως σύντομες ιστορίες, πλήθος από ασκήσεις ύφους, αποσπασματικές σκηνές, μυστήριες σημειώσεις, σιβυλλικές φράσεις. Ανάμεσα σε αυτές τις ημιτελείς αινιγματικές ιστορίες υπάρχει και μια πιο ολοκληρωμένη προσπάθεια για κάποιον άντρα που παρακολουθεί γυναίκες, οι οποίες όπως προκύπτει συνδέονται με τους «νεαρούς αντιστασιακούς», την πρώτη οργάνωση που αντιτάχτηκε στον πόλεμο της Αλγερίας (στις αρχές της δεκαετίας του ’60).

Κι ενώ βρίσκεται να παρακολουθεί την κρυφή ζωή της μητέρας του, ακόμα και πριν ο ίδιος γεννηθεί, σαν ηρωίδα μυθιστορήματος, προκύπτει μια «άλλη» γυναίκα με ψευδώνυμα, ιδεολογία και δράση, θαρραλέα και με πολλές δεξιότητες, καμία σχέση με τη μοναχική ηλικιωμένη που παραμόνευε τον κόσμο πίσω από τις περσίδες.

Ο γιος ακολουθεί την ίδια διαδρομή με εκείνη αλλά αντίστροφα. Καταγράφει τη νεότητά της, τη φοιτητική της ζωή, τα χρόνια που έζησε ως σύζυγος, διαζευγμένη, μητέρα, ενεργή γυναίκα «ανάμεσα στο σκιώδες κομμάτι της και τις εκλάμψεις της», ακόμα και όσα αγνοούσε, όπως τη δράση της κατά τη διάρκεια του πολέμου της Αλγερίας και τη συμμετοχή της στο γαλλικό αντιαποικιακό κίνημα. Η ίδια δεν έθιγε ποτέ αυτό το ζήτημα που ήταν το πιο σημαντικό και το πιο μυθιστορηματικό της ύπαρξής της, σαν να φοβόταν πάντα τις συνέπειες. Οπως αποκαλύπτεται, ήταν μέλος ενός παράνομου δικτύου, μοίραζε προκηρύξεις, μετέφερε την αλληλογραφία, για λίγο καιρό, μέχρι που συνελήφθη από την αστυνομία. «Το παρελθόν αυτό παρέμενε θαμμένο εντός του σώματός της, σαν μια μάζα που τη συνέτριβε και ταυτόχρονα τη στήριζε. Χωρίς αυτή την αδρανή μάζα θα είχε χάσει την ισορροπία της», σημειώνει ο γιος της προσεγγίζοντας ξανά και ξανά τη ζωή αλλά και τη σιωπή της, ακραγγίζοντας το μυστήριό της.

Τα σπαράγματα από τις απόπειρες της μητέρας του, κάποιες μαρτυρίες, το δικό του μυθιστόρημα, προϊόν βιωμάτων, εικασιών αλλά και μυθοπλασίας, συνθέτουν «Τα ίχνη της», ένα μεταμοντέρνο υπαρξιακό νουάρ, που πασχίζει όχι μόνο να λύσει το αίνιγμα αλλά και να καταδείξει τον σκοτεινό κλοιό μιας κοινωνίας σε παρακμή που καταπνίγει τη δημιουργικότητα και βυθίζει τους απόμαχους και τους αδύναμους στη μοναξιά ενός άλλου περιθωρίου ακόμα πιο σκοτεινού - του περιθωρίου των γηρατειών.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Πενήντα αποχρώσεις του νουάρ
Το αστυνομικό αφήγημα, στις διάφορες εκδοχές του, συνεχίζει να εξελίσσεται και, αναβαθμισμένο εκδοτικά, γνωρίζει παγκόσμια επιτυχία. Από την πληθωρική και φέτος νουάρ εκδοτική παραγωγή του πρώτου εξαμήνου του...
Πενήντα αποχρώσεις του νουάρ
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ο ήλιος
Η Τάνια τής γυρίζει την πλάτη, πάει να αδειάσει το βρόμικο νερό μακριά, στο γκαζόν. Επιστρέφει με τον άδειο κουβά, η άλλη στέκεται στην ίδια θέση. Η Τάνια ίσως θέλει να της πει: «Θα καθίσω στον ήλιο μέχρι να...
Ο ήλιος
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Χωρίς λέπια
Το Ανοιχτό Βιβλίο κι αυτό το καλοκαίρι, εκτός από αναγνωστική πυξίδα, σας προσφέρει και αναγνωστική απόλαυση –μια παράδοση που άρχισε από συστάσεως της «Εφ.Συν.», από συστάσεως αυτών των σελίδων. Μετά τον...
Χωρίς λέπια
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Encyclopedia Kazantzakiana
Τελικά, αυτό που κάνει τον Καζαντζάκη διαχρονικά επίκαιρο και διεθνώς αναγνωρισμένο είναι ακριβώς αυτή η πολυσυλλεκτικότητα, που χύνεται στο καμίνι της διάνοιάς του για να φτιάξει ένα νέο χαρμάνι, που...
Encyclopedia Kazantzakiana
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Οι αλληγορικοί μύθοι μιας ιδιοφυΐας της ιταλικής Αναγέννησης
Η αλληγορία, για τον αναγεννησιακό όπως και για τον αρχαίο ελληνικό κόσμο, αποτελεί ένα κλειδί μέσα από το οποίο ο άνθρωπος μπορεί να κατανοήσει τον εαυτό του και τη φύση.
Οι αλληγορικοί μύθοι μιας ιδιοφυΐας της ιταλικής Αναγέννησης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας