• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 8.6°C / 11.3°C
    2 BF
    70%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 6.4°C / 8.5°C
    5 BF
    54%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 7.0°C / 8.3°C
    4 BF
    80%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 2.9°C / 3.8°C
    2 BF
    79%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 5.9°C / 8.0°C
    3 BF
    75%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 6.0°C / 7.6°C
    3 BF
    56%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 2.4°C / 4.0°C
    1 BF
    75%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 6.8°C / 6.8°C
    1 BF
    93%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.5°C / 11.8°C
    3 BF
    78%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 6.2°C / 7.9°C
    3 BF
    81%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 8.8°C / 12.4°C
    3 BF
    54%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 9.0°C / 9.0°C
    2 BF
    57%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 12.4°C / 12.4°C
    6 BF
    75%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 8.4°C
    3 BF
    81%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.5°C / 10.1°C
    1 BF
    72%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 8.8°C / 8.8°C
    3 BF
    87%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 7.5°C / 11.5°C
    0 BF
    65%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 5.3°C / 9.4°C
    2 BF
    54%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.5°C / 8.3°C
    4 BF
    66%
  • Καστοριά
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    2°C 2.2°C / 2.2°C
    2 BF
    89%

ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ. Από χώμα και κόκαλα. Σκαρίφημα, 2021. ΣΕΛ. 142

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Σκοτεινός τόπος

  • A-
  • A+

Ενα ειδεχθές έγκλημα λαμβάνει χώρα εν μέσω σφοδρής χιονοθύελλας. Το θύμα, ένας αναπληρωτής δάσκαλος που δουλεύει για πρώτη φορά σ’ ένα χωριό της Κρήτης, ο Μάνος. Οταν εγκατέλειψε το χωριό, βρήκε καταφύγιο σ’ ένα βενζινάδικο, να ξεχειμωνιάσει εκεί. Το αφεντικό έψαχνε υπάλληλο, ήθελε Ελληνα, κανείς δεν δεχόταν, τότε εμφανίστηκε ο Μάνος. Τον κατατόπισε και έφυγε. Δύο εργάτες της περιφέρειας ανακαλύπτουν το κατακρεουργημένο σώμα, οι αρχές δεν θα αργήσουν να εντοπίσουν τον θύτη, το κουβάρι αρχίζει να ξετυλίγεται, καθώς οι μάρτυρες σιμώνουν, ο αφηγητής αποπειράται να συνθέσει τα κομμάτια της ιστορίας, τι προηγήθηκε και τι ακολούθησε εκείνης της νύχτας.

Ο τρόπος με τον οποίο ο συγγραφέας επιλέγει να αφηγηθεί την ιστορία αυτή θυμίζει έντονα μη μυθοπλαστικό μυθιστόρημα, διαθέτοντας στοιχεία δημοσιογραφικού ρεπορτάζ, καίτοι η ιστορία αποτελεί προϊόν μυθοπλασίας. Ο αφηγητής, φροντίζοντας επιμελώς να παραμένει στην αφάνεια, «συναντά» τα πρόσωπα της ιστορίας και εντάσσει τη μαρτυρία τους στην αφήγησή του με τρόπο οργανικό και άκρως λειτουργικό, χωρίς ωστόσο να απολλύει την παντογνωσία του.

Η επιλογή της συγκεκριμένης φόρμας δεν εξυπηρετεί απλώς και μόνο την αφήγηση, αλλά επιτρέπει στον Νικολούδη να αποτυπώσει αβίαστα το περιβάλλον της -κρητικής- επαρχίας και να κυκλώσει τον εκκωφαντικά σιωπηλό νεκρό, αλλά και τον αμετανόητο θύτη, με τα υπόλοιπα πρόσωπα της ιστορίας. Οι μαρτυρίες διαθέτουν την απαραίτητη προφορικότητα, διαφέρουν υφολογικά μεταξύ τους, σκιαγραφώντας επαρκώς τον εκάστοτε χαρακτήρα και τη συναισθηματική του εμπλοκή με την ιστορία. Ο τρόπος με τον οποίο ο συγγραφέας συνθέτει τον νεκρό Μάνο, σύνθεση στην οποία καθοριστικό ρόλο κατέχουν οι διάφορες μαρτυρίες, αποδίδει την απομόνωση του νεκρού, την ξενότητα του διαφορετικού, τη μοναξιά που βίωνε ο Μάνος.

Εκείνο που κυρίως χαρακτηρίζει το Από χώμα και κόκαλα είναι η λογοτεχνικότητά του, που λειτουργεί αντιστικτικά με τον ρεπορταζιακό χαρακτήρα της νουβέλας. Ο Νικολούδης πραγματώνει ένα αρκετά προσωπικό ύφος, με μια γλώσσα αβίαστα εικονοπλαστική, χωρίς σπατάλη, και δεν εγκλωβίζεται στις τεχνικές απαιτήσεις της φόρμας που επιλέγει, καταφέρνοντας να συνδυάσει ιδανικά ετερόκλητα λογοτεχνικά είδη.

Παρότι αφηγείται μια ιστορία με πρόσωπα εν πολλοίς γνώριμα και σ’ ένα οικείο περιβάλλον, όπως αυτό της ελληνικής επαρχίας, ο συγγραφέας πετυχαίνει σε μεγάλο βαθμό να αποφύγει τη χρήση στερεοτυπικών γνωρισμάτων. Η κατασκευαστική αρτιότητα του μακροπερίοδου λόγου εντυπωσιάζει, φανερώνοντας αφηγηματική δεινότητα και επίμονη δουλειά στη λεπτομέρεια. Το σασπένς, που δημιουργούν οι αποκλίσεις στη χρονική ακολουθία της ιστορίας και η εν γένει συναρμογή των κομματιών αυτής, χρησιμεύει ταυτόχρονα και ως ένας, ιδιοφυής κατά τη γνώμη μου, μηχανισμός διαρκούς κατάρριψης των αναγνωστικών βεβαιοτήτων και των βιαστικών κρίσεων. Αλλωστε, στόχος του αφηγητή είναι η όσο το δυνατόν πιο αντικειμενική καταγραφή των γεγονότων.

Ο Γιάννης Νικολούδης, πέντε χρόνια μετά το Αμοιρο παιδί (εκδόσεις Παράξενες Μέρες), επανεμφανίζεται στη λογοτεχνική επικαιρότητα με την αξιοσύστατη νουβέλα Από χώμα και κόκαλα, που αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα πως ο τρόπος με τον οποίο θα αφηγηθεί κανείς μια ιστορία είναι συχνά, αν όχι πάντοτε, εξίσου σημαντικός με την ίδια την ιστορία. Ο Νικολούδης έχει μια δυνατή ιστορία να αφηγηθεί και την αφηγείται με τρόπο υποδειγματικό, επιτρέποντάς της να λειτουργήσει και πέραν της λογοτεχνίας σε επίπεδο κοινωνικοπολιτικό, ίδιον της μη μυθοπλαστικής λογοτεχνίας. Το Από χώμα και κόκαλα αποτελεί ένα σταθερό και υποσχόμενο δεύτερο λογοτεχνικό βήμα για τον, γεννημένο στο Ηράκλειο, Γιάννη Νικολούδη.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Πολυφωνικό και πολυσυλλεκτικό αστυνομικό αφήγημα
Το αστυνομικό αφήγημα, στις διάφορες εκδοχές του, απενοχοποιημένο κριτικά και αναβαθμισμένο εκδοτικά, γνωρίζει παγκόσμια επιτυχία. Το προσαρμοστικό και πάντα δημοφιλές είδος δεν χρειάζεται, σήμερα, την...
Πολυφωνικό και πολυσυλλεκτικό αστυνομικό αφήγημα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Οψεις του κυπριακού τραύματος
Το Brandy Sour είναι ένα άρτιο αφηγηματικό εγχείρημα που φανερώνει την εξέλιξη της συγγραφικής πορείας της Σωτηρίου και προσθέτει μια καλογραμμένη σελίδα στη σύγχρονη κυπριακή πεζογραφία που εκπροσωπείται από...
Οψεις του κυπριακού τραύματος
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Διευρύνοντας το ατομικό και συλλογικό βίωμα
Ο Ρακόπουλος στη νέα συλλογή βαθαίνει τις θεματικές και τον ιδιαίτερο τόνο του. Εξακολουθεί να καταθέτει ιστορίες που δεν αφορούν το κλειστό ατομικό βίωμα αλλά συναρμόζουν την εμπειρία με το θεωρητικό υπόβαθρο...
Διευρύνοντας το ατομικό και συλλογικό βίωμα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ενας συνηθισμένα ασυνήθιστος άνθρωπος
Να, λοιπόν, δύο σταθερά χαρακτηριστικά του αφηγηματικού σύμπαντος του Ροτ: η νοσταλγία για έναν κόσμο διά παντός απολεσθέντα και η εις το διηνεκές διαπάλη ανάμεσα στο παρελθόν και στο παρόν.
Ενας συνηθισμένα ασυνήθιστος άνθρωπος
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
«Ενας μελαγχολικός [στενογράφος] του χρόνου»
Αν το απόφθεγμα είναι «ο νανισμός του δοκιμίου» και ο αφορισμός «κρύβει τη νοσταλγία του έπους», γιατί να μη θεωρήσουμε και αυτά τα «στενογραφήματα» του Μαυρουδή σαν γραμμένα από τον ήρωα ενός μυθιστορήματος,...
«Ενας μελαγχολικός [στενογράφος] του χρόνου»
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Στιγμιότυπα παρερμηνειών
Ετσι ο λόγος συμπυκνώνεται, ο χρόνος συρρικνώνεται και μένουν μόνο οι λέξεις που ο συγγραφέας κοιτά ευλαβικά, καθώς παρελαύνουν σαν μαριονέτες σε ένα θέατρο παρεξηγήσεων, σε μια commedia dell’ arte εντός...
Στιγμιότυπα παρερμηνειών

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας