• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    31°C 28.7°C / 32.9°C
    3 BF
    48%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 28.3°C / 32.7°C
    3 BF
    50%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.4°C / 33.2°C
    3 BF
    61%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    27°C 26.6°C / 26.9°C
    3 BF
    41%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    3 BF
    61%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    27°C 26.6°C / 29.6°C
    2 BF
    69%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    25°C 25.4°C / 25.4°C
    4 BF
    31%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    32°C 31.8°C / 31.8°C
    1 BF
    46%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.7°C / 28.8°C
    1 BF
    55%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    29°C 26.8°C / 28.9°C
    1 BF
    61%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.4°C / 30.8°C
    2 BF
    65%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.0°C / 29.7°C
    2 BF
    66%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.9°C / 28.9°C
    0 BF
    74%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    36°C 31.8°C / 35.9°C
    2 BF
    21%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    34°C 29.5°C / 34.5°C
    2 BF
    34%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.8°C / 28.2°C
    4 BF
    71%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    32°C 28.2°C / 32.7°C
    4 BF
    33%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.7°C / 28.3°C
    2 BF
    79%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.4°C / 31.7°C
    3 BF
    53%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    29°C 28.7°C / 28.7°C
    3 BF
    32%

ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΝΑΒΟΥΡΗΣ, «Αποθήκη καταλοίπων ηδονής», Μελάνι, 2018, σελ. 6

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Υπό διαρκή ξενότητα

  • A-
  • A+

Ο Κώστας Καναβούρης (Καβάλα, γεν. 1955), ποιητής, αρθρογράφος και παραγωγός εκπομπών λόγου στο Τρίτο Πρόγραμμα, μας κομίζει την «Αποθήκη καταλοίπων ηδονής», το ένατο ποιητικό βιβλίο του.

Πρόκειται για έναν δάνειο τίτλο. Δοσμένο από τον Joseph Schneller −ενός εκ των τριακοσίων χιλιάδων ψυχικά νοσούντων εκτελεσμένων από τους ναζί την περίοδο 1939-1945, στο πλαίσιο του Προγράμματος Ευθανασίας Τ4− στο κολοσσιαίων διαστάσεων κτίριο που σχεδίασε στα χρόνια της νοσηλείας του και που θα απαιτούσε, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του, 400 χρόνια για να κατασκευαστεί∙ επανορθώνοντας, σύμφωνα με τη «λογική» του, το ότι «η Εκκλησία απαγόρευσε τη χριστιανική συνουσία».

Ο Schneller λοιπόν, που εξοντώθηκε από ασιτία μακράς διαρκείας στο πλαίσιο του «ναζιστικού νόμου εξόντωσης της άχρηστης ζωής», υπενθυμίζει την τερατωδία της ανθρώπινης ύπαρξης και παρέχει στον Καναβούρη έναν τίτλο που λειτουργεί ως η στέγη ενός κόσμου-οικοδομήματος. Από εκεί και πέρα, ανοιγόμαστε σε μια άλλη σύνθεση.

Ενώ ως αρθρογράφος και στον δημόσιο λόγο του ο Καναβούρης είναι στοχαστικός, ως ποιητής εκφράζει την αίσθησή του για τον κόσμο ως κατάσταση «διαλεκτικά», παλεύοντας και σμιλεύοντας∙ φτιάχνοντας το ποίημα το οποίο και ο ίδιος διαβάζει έκπληκτος. Τελώντας μεταξύ μεταφυσικού κενού και αγριότητας, τρυφερός και αιχμηρός συνάμα, μας δείχνει στα ποιήματα-δωμάτιά του όψεις μιας ενιαίας ποιητικής «ψυχής».

Κρατώντας μια απόσταση τόσο από τον εαυτό του όσο και από τον κόσμο, στο πλαίσιο ενός υποστασιακού κοντράστ, τελεί υπό διαρκή ξενότητα. Εκλαμβάνοντας τον άνθρωπο ως παρηγορητικό ον, χρησιμοποιεί την ποίηση ως τρόπο αποκάλυψης του αγνώστου και του αθέατου. Ενα δείγμα: «Τα σπίτια ξεχειλίζουνε αργά∙ / Χρειάζονται αιώνες ώσπου να σπάσουν / Οι υδρορροές, να σπάσουν ήσυχα οι καθρέφτες / Και να χυθεί το πορφυρό τους μαύρο / Να γίνει φλέβα του νερού / Που θα χτυπήσει στον αδένα. […] («Εγχυση αδενοσίνης»).

Τα ποιήματα διυλίζονται και μας αποκαλύπτονται ως ένα απόσταγμα που έρχεται από τον πέρα τόπο, με τον ποιητή να βρίσκεται εδώ, ανάμεσά μας. Χωρίς μετεωρισμούς, και αποκλείοντας την ελπίδα, επικεντρώνεται στον άνθρωπο, όχι ως μονάδα, αλλά ως σύνολο: «Το ίδιο ανώνυμα / Οπως και όλα τα προσφιλή μας πρόσωπα / Που δεν γνωρίσαμε ποτέ», «Και μένει των ορυχείων ο σάπιος άνεμος / Να φαρμακώνει εμάς και τα παιδιά μας» («Των προσφιλών»).

Πέρα από την εμφανή του αγάπη για την ποίηση ως μέσο και ως σκοπό, αξίζει επίσης να τονίσουμε την γλωσσική του ευπλασία και τη κινητικότητα του ρήματος, όπως αυτό αρθρώνεται με τη χρωματισμένη, μελαγχολικά μπάσα και χάλκινη φωνή του. Διαβάζουμε χαρακτηριστικά: «Τότε το αίμα θα παφλάσει παρελθόν / Μέσα στον ενεστώτα».

Ενα πισωγύρισμα και ένας συγχρονισμός που συμπορεύεται με τη «βραδύτητα του χρόνου». Κομίζοντας μια «καθυστέρηση», μια παύση ή ένα κάλεσμα προς τη «σιωπή»: «Βοά και μεταβάλλεται ο αφρός των γεγονότων. […] τίποτα δεν θυμάσαι / Ξυπνάς και τρέμεις ολομόναχος […] Και είσαι λαμπρός μέσα στα αίματα […] / Σιωπή. / Αυτός ο ύμνος» («Επιληψία»).

Ας μην κλείσουμε όμως με τη «σιωπή», αλλά με τους στίχους από την «Ενδοκρανιακή πίεση»: «Το κενό σπαταλιέται μπροστά στο τζάμι: / Πουθενά δεν έχεις να πας / Εδώ θα πεθάνεις∙ […] Τότε θα κλείσεις την πόρτα / Και το σπίτι θα εκραγεί». Συνοψίζοντας και υπενθυμίζοντας πως «θα μείνουμε στο σώμα μας».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Πατημασιές της Ιστορίας στο χιόνι
Ο Χατζημωυσιάδης ούτε για μια στιγμή δεν χάνει τον στόχο του. Βάζει τον άνθρωπο στο κέντρο της ιστορικής δίνης, τον άνθρωπο εν πολέμω και το πεπρωμένο του, ανθρώπους κάποτε αγέρωχους και τώρα αθύρματα,...
Πατημασιές της Ιστορίας στο χιόνι
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Το «ανιστόρητο» τραύμα
Η λογοτεχνία συνέβαλε στη συγκρότηση της προσφυγικής μνήμης, η οποία, μέσα από δολιχοδρομήσεις, ρήξεις και ασυνέχειες, έμελλε να εγγραφεί ανεξίτηλα στην εθνική μνήμη.
Το «ανιστόρητο» τραύμα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
«Η εκδρομή αυτή δεν έχει τέλος»
Ο Ανδρέας Εμπειρίκος, εισηγητής του υπερρεαλισμού στην Ελλάδα, εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις όχι τόσο για τη σημασία της ποίησής του όσο για την ελευθεριότητα της πεζογραφίας του. Ας δούμε ορισμένους...
«Η εκδρομή αυτή δεν έχει τέλος»
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Φιλτραρισμένος λυρισμός
Τα συνολικώς 24 ποιήματα του βιβλίου κατανέμονται σε τέσσερις ενότητες με ιδιαίτερους τίτλους η καθεμιά («Αίθουσα αναμονής», «Νέα από την κανονικότητα», «Σχεδόν ξεχασμένες Μαρίες» και ο δυσερμήνευτος τίτλος...
Φιλτραρισμένος λυρισμός
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ποίηση και πατρότητα
Ο Αλεχάντρο Σάμπρα με τον «Χιλιανό Ποιητή», που κυκλοφορεί από τις «Εκδόσεις Ικαρος», αφήνει τη μικρή αφηγηματική φόρμα με την οποία τον γνωρίσαμε στη χώρα μας και εισέρχεται στον κόσμο του μυθιστορήματος με...
Ποίηση και πατρότητα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
«Το μαύρο θα κρατάω έως θανάτου»
Θυμάμαι το ενθαρρυντικό βλέμμα του Κώστα Παπαγεωργίου και την προσοχή με την οποία την άκουσε, προσκαλώντας και εμάς να την ακούσουμε με τον ίδιο τρόπο – όπως έκανε πάντα και στις κριτικές που έγραφε για νέους...
«Το μαύρο θα κρατάω έως θανάτου»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας