Την ώρα που θεσμοθετείται η 13ωρη εργασία και είναι πραγματικότητα τα ωράρια-λάστιχο έρχεται ένα ημερολόγιο να θυμίσει πόσο σημαντική και δημιουργική είναι η τεμπελιά. Θυμίζει, δε, ότι πολλές από τις κατακτήσεις του σύγχρονου πολιτισμού μας είναι αποτέλεσμα της ελευθερίας της τεμπελιάς.
Μην τρομάξετε, το Ημερολόγιο Τεμπελιάς δεν νουθετεί ούτε περιέχει διδάγματα. Αφήνει νύξεις, ανοίγει το φάσμα των διαφόρων όψεων του φαινομένου και απευθύνεται στη σκέψη και την τέρψη τεμπέληδων, περίεργων και εργασιομανών. Ενώνει τη φωνή του με όσους διαμαρτύρονται σήμερα ενάντια στην εργασιακή βαρβαρότητα και τους εξαντλητικούς ρυθμούς της καθημερινότητας που περιορίζει τη σκέψη, την έμπνευση και εν τέλει την ελευθερία του ανθρώπου.
Όπως τονίζει στην εισαγωγή του βιβλίου ο Βάσιας Τσοκόπουλος, «ο άνθρωπος, ως γνωστόν, είναι ζώον με επιπρόσθετες ιδιότητες, ”ζώον πολιτικόν”, ”λογικόν” και τα λοιπά. Και η ”τεμπελιά” του έχει και πολιτιστικά στοιχεία. Συνδέεται και καθορίζεται από έννοιες όπως εργασία, ελεύθερος χρόνος, προσφορά, ζήτηση, εισόδημα, χρήμα, κριτική, ταξίδι, εφημερίδες, βιβλία, πολυθρόνες, κρεβάτια και πολλά άλλα προϊόντα του ανθρώπινου πολιτισμού. Η τεμπελιά είναι κι αυτή πολιτιστική κατηγορία υποκείμενη στις πολιτιστικές διαιρέσεις. Έτσι είναι. Άλλη είναι η τεμπελιά του πλούσιου και άλλη του φτωχού. Άλλη του κατοίκου της δυτικής μητρόπολης και άλλη του ”τριτοκοσμικού” και του ανατολίτη».
«Χωρίς την αργόσχολη τάξη, η ανθρωπότητα δεν θα είχε αναδυθεί από τη βαρβαρότητα» έγραφε ο Ράσελ από το 1932.
Το Ημερολόγιο, λοιπόν, οργανώνει το χρόνο δίνοντας λίγο χώρο στις υποχρεώσεις των εργάσιμων ημερών, μεγαλύτερο χώρο στα Σάββατα και ολόκληρη σελίδα στις Κυριακές. Με επιλεγμένα αποσπάσματα από κείμενα, παρουσιάζει την τεμπελιά στο εύρος των πολιτιστικών επικαθορισμών της, ως αντίδραση στην επιδοσιακή κοινωνία, ως απελευθέρωση των σωματικών αναγκών, ως άνθιση της σκέψης, ως υπαρξιακό στοχασμό, αλλά και ως παραλυτική αδράνεια, ως στερεότυπο και πολλές άλλες πλευρές που συνυπάρχουν σε αυτό το όχι και τόσο θανάσιμο αμάρτημα.
Το χιούμορ και το υποδόριο τρολάρισμα είναι επίσης διάχυτα στην οργάνωση του Ημερολογίου, όπως και οι ωραίες εικόνες, ενώ δώδεκα ρητά σκορπισμένα σε διάφορες Κυριακές συνοψίζουν και κεντρίζουν.
Ένα ακόμα στερεότυπο που αμφισβητείται είναι ότι η τεμπελιά αποτελεί αντιπαραγωγική ιδιότητα. Ο Γάλλος γιατρός ντε Φλερί, που μελέτησε το θέμα στα τέλη του 19ου αιώνα, μας πληροφορεί ότι όλοι οι μεγάλοι γίγαντες του πνεύματος, ο Γκέτε, ο Αλφιέρι, ο Μπαλζάκ, ο Δαρβίνος και άλλοι ήταν απύθμενα τεμπέληδες και, παρόλα αυτά, άφησαν ογκώδη έργα. Έγραψε για τον Μπαλζάκ, τον οποίο χαρακτήριζε «οκνηρότατο»: «Και όμως, εξ αυτής της οκνηρίας προήλθον εικοσιέξι γιγαντιαίοι τόμοι».
Μπορούμε να σκεφτούμε λοιπόν ότι η τεμπελιά δεν αντιστρατεύεται τη δημιουργική εργασία, αλλά την τοποθετεί στο βασίλειο της ελευθερίας. Ο Ρουσό, άλλωστε, το είχε γράψει: «Η τεμπελιά μου δεν ήταν τόσο η τεμπελιά ενός φυγόπονου, όσο ενός ανεξάρτητου ανθρώπου που του αρέσει να εργάζεται όταν επιθυμεί».
