Δεν το έχουμε συνηθίσει στην Ελλάδα, αλλά καμιά φορά -σπανίως είναι αλήθεια- η έγκαιρη, θεσμική και συγκροτημένη αντίδραση σε μία δυσλειτουργία ή αδικία μπορεί να οδηγήσει σε μία… μικρούτσικη νίκη. Κι αυτό θέλουμε να ελπίζουμε ότι θα συμβεί με την περίπτωση των περίφημων εκδόσεων και του βιβλιοπωλείου «Πολύχρωμος Πλανήτης», στην είδηση της άρσης λειτουργίας των οποίων υπήρξαν ευτυχώς ακαριαίες αντιδράσεις και από τον δικηγόρο Βασίλη Σωτηρόπουλο που απευθύνθηκε θεσμικά και «συντεταγμένα» στο υπουργείο Πολιτισμού και στο καθ’ ύλην αρμόδιο Ελληνικό Ιδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ), αλλά κι από τη βουλευτή Επικρατείας και Τομεάρχη Ισότητας & Δικαιωμάτων του Σύριζα-Π.Σ., Ελενα Ακρίτα που δημοσιοποίησε το θέμα επισημαίνοντας ότι πρόκειται για «μια απώλεια με βαρύ συμβολισμό». Και ιδού: σύμφωνα με πληροφορίες την ερχόμενη Δευτέρα ο υπεύθυνος εκδόσεων και βιβλιοπωλείου Θάνος Βέσσης μαζί με τον Βασίλη Σωτηρόπουλο, που άλλωστε τον εκπροσωπεί, θα συναντηθούν με τον υφυπουργό Πολιτισμού Ιάσονα Φωτήλα, αναζητώντας μία λύση για την επιβίωση του «Πολύχρωμου Πλανήτη», τουλάχιστον για τη διάσωση του αρχείου του και την ψηφιοποίηση του καταλόγου του.
Ο «Πολύχρωμος Πλανήτης» είναι βέβαια συνδεδεμένος άρρηκτα με τη μνήμη της πρωτοπόρου ακτιβίστριας, προέδρου του Σωματείου Υποστήριξης Διεμφυλικών, εμπειρογνώμονα του Συμβουλίου της Ευρώπης για ζητήματα δικαιωμάτων ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων και συγγραφέα Μαρίνας Γαλανού. Ιδρύθηκε το 2004 λειτουργώντας έκτοτε και μέχρι σήμερα ως ο μοναδικός εκδοτικός οίκος για ΛΟΑΤΚΙ+ βιβλία στην Ελλάδα και μάλιστα με έναν κατάλογο άνω των 40 τίτλων πλέον και με εξαιρετικά αποτελέσματα που δικαίωναν τον αρχικό στόχο: τη συγκέντρωση βιβλίων που αφορούσαν τη ΛΟΑΤΚΙ+ θεματολογία, σε μια εποχή μάλιστα που τέτοιες εκδοτικές απόπειρες δύσκολα έβρισκαν στέγη.
Παρά τα γραφειοκρατικά και οικονομικά προβλήματα, εκδόσεις και βιβλιοπωλείο συνέχισαν τη δραστηριότητά τους στο στέκι της Κοδριγκτώνος και μετά τον θάνατο της Γαλανού, τον Οκτώβριο του 2021, με την επιμέλεια του συνιδρυτή της βιβλιοφιλικής επωνυμίας και συντρόφου της, Θάνου Βέσση. Πλην όμως όπως ο ίδιος εξήγησε προ ημερών με ανάρτησή του, οικονομικοί και άλλοι αντικειμενικοί λόγοι καθιστούν πλέον αδύνατη τη συνέχιση της λειτουργίας. «Ο Πολύχρωμος Πλανήτης δυστυχώς πρέπει να κλείσει οριστικά έως τις 20 Οκτωβρίου. (…) Θα ήθελα να καλέσω όσες και όσους το επιθυμούν, αυτόν τον μήνα που θα απομείνει, να βοηθήσουν ώστε να εκποιηθούν τα βιβλία του βιβλιοπωλείου και των εκδόσεων. Εως τις 20/10 όλα τα βιβλία θα δίνονται με πολύ μεγάλη έκπτωση που θα ξεκινά από 60% και θα φτάνει έως και 80%+ γι’ αυτό το διάστημα. Θα είναι πραγματικά κρίμα να δοθούν για ανακύκλωση – τα βιβλία είναι για να διαβάζονται και παράλληλα να κάνω κι εγώ ένα νέο ξεκίνημα», έγραψε ο Θάνος Βέσσης, ξεκαθαρίζοντας πάντως πως η απόφασή του δεν συνδέεται με πρόσφατο περιστατικό, όταν βρήκε την τζαμαρία του βιβλιοπωλείου σπασμένη με δόλο.
Η άρση της λειτουργίας μίας «επωνυμίας» όμως, η οποία στον χώρο του πολιτισμού έχει, εκτός από βιβλιοφιλική δραστηριότητα, σαφή κοινωνική αποστολή, θα ήταν μία ήττα για τον πολιτισμό (μας). Κι αυτό επεσήμανε η κ. Ακρίτα με χθεσινή της δήλωση: «(…)Για περισσότερες από δύο δεκαετίες, ο χώρος αυτός υπήρξε σημείο αναφοράς: φιλοξένησε βιβλία που συχνά απουσίαζαν από τα μεγάλα ράφια, έδωσε βήμα σε δημιουργούς της κοινότητας και λειτούργησε ως τόπος διαλόγου και ορατότητας. Το γεγονός ότι αναγκάζεται να κατεβάσει ρολά εξαιτίας οικονομικών δυσκολιών αναδεικνύει πόσο ευάλωτες παραμένουν οι πολιτιστικές δομές που στηρίζουν τη διαφορετικότητα. Ο “Πολύχρωμος Πλανήτης” αφήνει παρακαταθήκη αντίστασης και δημιουργίας (…) Τώρα περισσότερο από ποτέ χρειάζεται η Πολιτεία να στηρίξει, να διασώσει το αρχείο, να ψηφιοποιήσει εκδόσεις και να ενθαρρύνει νέες πρωτοβουλίες για να μην χαθούν αυτές οι φωνές».
Σημαντικοί τίτλοι
Είχε προηγηθεί προχθεσινή επιστολή του Βασίλη Σωτηρόπουλου τόσο προς τον υφυπουργό Πολιτισμού Ιάσονα Φωτηλα, όσο και προς τον πρόεδρο του ΕΛΙΒΙΠ Νίκο Μπακουνάκη, στην οποία επεσήμαινε την αποστολή και την αξία του «Πολυχρωμου Πλανήτη». «Στον κατάλογο των εκδόσεων», διευκρίνιζε μεταξύ άλλων, «βρίσκονται ορισμένοι πολύ σημαντικοί τίτλοι, έργων ιστορικών διαστάσεων και σημαντικής καταγραφής για την ποιότητα της Ελληνικής Δημοκρατίας. Ενα από αυτά ήταν ο “Καιάδας” του Λουκά Θεοδωρακόπουλου, ένα ντοκουμέντο για τον τρόπο με τον οποίο η δικτατορία των συνταγματαρχών και ο τύπος της εποχής μεταχειριζόταν τα ομοερωτικά άτομα. Ενα άλλο βιβλίο ήταν η “Στρέλλα” του Πάνου Κούτρα και Παναγιώτη Ευαγγελίδη, το σενάριο της ομώνυμης πολυβραβευμένης ταινίας – σταθμού για τα τρανς δικαιώματα. Βιβλία του Γιάννη Παλαμιώτη, του Χρήστου Ρούσσου, του Ιωσήφ Αλυγιζάκη, του Τάκη Σπετσιώτη. (…)
»Το κλείσιμο του Πολύχρωμου Πλανήτη θα αποστερήσει τη χώρα μας από τη μοναδική εκδοτική μονάδα που έδινε ένα βήμα στην ΛΟΑΤΚΙ+ λογοτεχνία, δηλαδή σε μια συγκεκριμένη κατηγορία δημιουργών που λόγω των προκαταλήψεων που αντιμετωπίζουν για λόγους σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου, εμποδίζονται να αποκτήσουν πρόσβαση στην έκδοση ή και όταν την αποκτούν βιώνουν κακοποιητικές συμπεριφορές και εσωτερικούς αποκλεισμούς. Αυτομάτως, η Ελλάδα θα χάσει επίσης την κατάταξή της σε διεθνείς κατηγοριοποιήσεις για την ελευθερία της έκφρασης σε συνάρτηση με τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα. Ο πολύ σημαντικός κατάλογος των βιβλίων που έχουν εκδοθεί από τον Πολύχρωμο Πλανήτη θα βρεθεί εκτός αγοράς και εκτός ανατύπωσης και επανέκδοσης», τόνιζε περαιτέρω ο κ. Σωτηρόπουλος, ζητώντας τη συνδρομή των ΥΠΠΟ και ΕΛΙΒΙΠ για «τη διάσωση τουλάχιστον του πνευματικού έργου που εγκιβωτίζεται στον Πολύχρωμο Πλανήτη» και προτείνοντας ενδεικτικά στο ΕΛΙΒΙΠ και συγκεκριμένες πρωτοβουλίες (ψηφιοποίηση του αρχείου, δυνατότητα διάθεσης των βιβλίων μέσα από μία πλατφόρμα ή σοβαρή επιχορήγηση της μετεξέλιξης του χώρου σε π.χ. δανειστική βιβλιοθήκη).
Τι τύχη θα έχουν τελικά αυτές οι προτάσεις;
Αναμένουμε την έκβαση της συνάντησης με τον υφυπουργό Πολιτισμού για να δούμε αν ΥΠΠΟ και ΕΛΙΒΙΠ είναι πράγματι διατεθειμένοι να στηρίξουν εμπράκτως τις (πολλαπλώς) απειλούμενες εκδόσεις.
-320x213.jpg)
