Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα η Βεατρίκη Σαΐας-Μαγρίζου απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές.
● Γράφετε συνεχώς το ίδιο βιβλίο ή στο έργο σας εντοπίζετε τομές και ασυνέχειες;
Είμαι αρκετά συγκροτημένη όταν πια καθίσω να γράψω, αφού για να γίνει αυτό έχει εκκολαφθεί για αρκετό καιρό στο μυαλό μου.
● Εκτός από τη λογοτεχνία, τι άλλο καθορίζει και φωτίζει το έργο σας;
Μια φράση, μια εικόνα, ένα συναίσθημα, μια ιδέα που θέλω να μεταφέρω στον κόσμο. Α, και κάτι που δεν είχα φανταστεί ότι θα μπορούσα να κάνω. Οταν κάτι μου ζητηθεί να γράψω. Κάτι όμως που μου δημιουργεί έντονη πρόκληση και ακόμα πιο έντονα συναισθήματα. Π.χ. το παραμύθι «Βίκτωρ ο ταξιδευτής του ουρανού» το έγραψα όταν φίλη μου μού ζήτησε να γράψω ένα παραμύθι για τον χαμένο πρόωρα γιο της. «Το όνειρο», ένα άλλο παραμύθι, το έγραψα όταν μου ζητήθηκε από την Τράπεζα Τροφίμων να προβάλω τα σπουδαία μηνύματά της και το νέο μου βιβλίο «Αόρατα φτερά» το έγραψα όταν έφηβη συγγενής μου με κινητικό πρόβλημα μου ζήτησε να γράψω κάτι γι’ αυτήν. Την έκανα ηρωίδα ενός περιπετειώδους μυθιστορήματος.
● Υπάρχει κάποιο βιβλίο που βιαστήκατε να το παραδώσετε στον εκδότη σας και κάποιο άλλο που το απωθείτε, το «φοβάστε» μέχρι σήμερα;
Τα δύο πρώτα μου τα παρέδωσα με βιασύνη, από τη λαχτάρα του πρωτάρη. «Το βραχιόλι της φωτιάς», που ήταν η αληθινή ιστορία της οικογένειας του πατέρα μου στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, με βασάνισε και με φόρτισε πολύ. Ακουσα λοιπόν τη συμβουλή του αγαπημένου μου φίλου Φρέντυ Γερμανού και το έβαλα στο συρτάρι. «Θα σε οδηγήσουν μια μέρα τα βήματά σου να το πάρεις και να το συνεχίσεις» μου είπε κι έτσι έγινε.
● Τρεις τίτλοι βιβλίων που σας σφράγισαν, στο πέρασμα του χρόνου, εντός κι εκτός κειμένου.
«Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος» του Πρίμο Λέβι, «Η φάρμα των ζώων» του Τζορτζ Οργουελ, «Το τρίτο στεφάνι» του Κώστα Ταχτσή.
● Υπάρχουν αρνητικές κριτικές που σας βοήθησαν και θετικές που υπομειδιάσατε;
Αρνητικές κριτικές δεν έφτασαν στα αυτιά μου. Μόνο μια κριτική για το «Βραχιόλι της φωτιάς» που έλεγε ειρωνικά πως η συγγραφέας πρέπει να έχει μεγάλη φαντασία για να θέλει όλη σχεδόν την οικογένεια να επιστρέφει από τα στρατόπεδα. Πράγμα που ήταν αληθινό. Οι θετικές κριτικές, δεν σας κρύβω, με κολακεύουν.
● Υπάρχει κάποιος παλαιότερος και κάποιος νεότερος Ελληνας συγγραφέας που σας έλκει η γραφή του;
Από τα νέα παιδιά έχω ξεχωρίσει τον Δημήτρη Στατήρη.
● Σήμερα υπάρχουν λογοτεχνικές συντροφιές που διαμορφώνουν το πνευματικό κλίμα της εποχής;
Δεν το ξέρω κι ούτε έχω αντιληφθεί να συμβαίνει κάτι τέτοιο σήμερα. Στην Αθήνα συνήθως διαμορφωνόταν παλιότερα ένα τέτοιο πνευματικό κλίμα, όπως γνωρίζουμε. Στη Λάρισα όπου ζω υπήρχε παλιότερα μια τέτοια λογοτεχνική συντροφιά με σπουδαίους συγγραφείς και ποιητές, που σε περνούσαν από κόσκινο μέχρι να σε αποδεχτούν.
● Για ποιο λόγο η παρουσία της ελληνικής λογοτεχνίας εκτός συνόρων είναι τόσο νωθρή και αποσπασματική;
Δεν μπόρεσα ποτέ να το καταλάβω και με λυπεί πολύ αυτό.
● Η πολιτική συγκυρία, εντός και εκτός της χώρας, αλλά και η γλώσσα και ο τρόπος της ενημέρωσης αγγίζουν το συγγραφικό εργαστήρι σας;
Σίγουρα με επηρεάζουν, μου δίνουν ιδέες, με προβληματίζουν και δημιουργούν το πλαίσιο για την ανάπτυξη των θεμάτων μου. Οσο για τη γλώσσα, μου αρέσει πολύ η σωστή και προσεγμένη χρησιμοποίησή της και φυσικά με θλίβει η κακή χρήση της και η φτώχεια.
● Σας απασχολεί αν μετά θάνατον θα σας θυμούνται μέσα από το έργο σας;
Δεν το έχω σκεφτεί, αλλά τώρα που το ρωτάτε προτιμώ να γίνει η αναγνώριση πριν από τον θάνατο. Αλλά και μετά δεν θα έλεγα όχι, αν τα γραπτά μου θα μπορούσαν να αγγίξουν κι άλλες γενιές.
Η Βεατρίκη Σαΐας-Μαγρίζου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και ζει στη Λάρισα. Σπούδασε Οικονομικά. Εχει γράψει μυθιστορήματα, διηγήματα, παραμύθια, θεατρικά, σενάρια και αναλόγια. Το έργο της «Η προίκα» κέρδισε το κρατικό βραβείο θεάτρου και ανέβηκε σε σκηνοθεσία Φώτη Μακρή, ενώ το μυθιστόρημά της «Το βραχιόλι της φωτιάς» μεταφέρθηκε με επιτυχία στην ΕΡΤ σε σκηνοθεσία Γιώργου Γκικαπέππα. Κείμενά της διδάσκονται στη έδρα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στην Πάδοβα, ενώ κλήθηκε να παρουσιάσει το έργο της στην έδρα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στο Σέλουιν Κόλετζ του Λονδίνου. Το νέο της μυθιστόρημα «Αόρατα φτερά» από τις εκδόσεις Καστανιώτη ξεκίνησε πρόσφατα το ταξίδι του.
