Πώς μπορούμε να είμαστε… γάτες στο διαδίκτυο!

Ο Τζάρον Λανίερ είναι επιστήμονας, μουσικός, συγγραφέας και φιλόσοφος. Θεωρείται ο ιδρυτής της εικονικής πραγματικότητας, μια τεχνολογική ιδιοφυΐα, με μεγάλη θητεία στο Ερευνητικό Τμήμα της Microsoft, ο οποίος όμως τρέφει βαθιά αγάπη για τις αρχές του ουμανισμού και την οικολογία. Είναι αυτός που μας εξηγεί τους λόγους που δεν θα ’πρεπε να υπακούμε σε προστάγματα που ελέγχουν τη συμπεριφορά μας. Σε έναν κόσμο πειθήνιων καταναλωτών της πληροφορίας, μας δείχνει τον τρόπο να γίνουμε… γάτες. Ανυπάκουοι και αυτεξούσιοι.

Το πολυσυζητημένο βιβλίο του «10 Λόγοι για να διαγράψετε τους λογαριασμούς σας από τα social media τώρα!» με τις οδηγίες… χρήσης κυκλοφορεί σήμερα από τις εκδόσεις «Οξύ».

Γεννημένος το 1960 στη Νέα Υόρκη, ο Τζάρον Λανίερ μεγάλωσε στο Νιου Μέξικο από Εβραίους γονείς, θύματα του Ολοκαυτώματος. Σε ηλικία 9 ετών έχασε τη μητέρα του. Εζησε με τον πατέρα του για χρόνια σε σκηνές, μέχρι που ξεκίνησαν να χτίζουν παρέα ένα σπίτι με γεωδαιτικό θόλο στη σχεδίαση του οποίου συμμετείχε και ο ίδιος ενώ ήταν ακόμη παιδί! Σε ηλικία μόλις 13 ετών έπεισε τις αρχές του Πανεπιστημίου του Νιου Μέξικο να τον αφήσουν να εγγραφεί και παρακολούθησε προπτυχιακά και μεταπτυχιακά μαθήματα στους τομείς των Μαθηματικών και της Πληροφορικής. Το ψηφιακό μέλλον του είχε μόλις αρχίσει και συνεχιζόταν με αλλεπάλληλες διακρίσεις και υποτροφίες.

Η δεκαετία του 1980 τον βρίσκει στην Καλιφόρνια στα εργαστήρια της Atari, όπου γνωρίζει τον Τόμας Ζίμερμαν, εφευρέτη του data glove («γάντι εικονικής πραγματικότητας»). Μαζί ιδρύουν την εταιρεία VPL Research, που δημιούργησε τα πρώτα προϊόντα εικονικής πραγματικότητας. Περίπου 10 χρόνια αργότερα, η VPL πτωχεύει και οι πατέντες της περνούν στην SUN Microsystems, η οποία μεσουρανούσε στη Silicon Valley. Εκτοτε συνεργάστηκε με Πανεπιστήμια και τεχνολογικούς κολοσσούς, ενώ το 2006 ξεκίνησε η συνεργασία του με τη Microsoft.

Το 2010 το ΤΙΜΕ τον συμπεριέλαβε στη λίστα με τους 100 πιο επιδραστικούς ανθρώπους, ενώ το 2018 το διάσημο περιοδικό για την τεχνολογία και την κουλτούρα της επιστήμης WIRED τον ανέδειξε ως έναν από τους 25 ανθρώπους με τη μεγαλύτερη επιρροή στην τεχνολογία.

Πολυσχιδής προσωπικότητα, είναι αναγνωρισμένος συνθέτης σύγχρονης κλασικής μουσικής και πολυοργανίστας. Διαθέτει συλλογή με περισσότερα από 1.000 σπάνια όργανα και ξέρει να τα παίζει όλα! Εχει γυρίσει όλον τον κόσμο παίζοντας μουσική, ενώ έχει περιοδεύσει με τον Φίλιπ Γκλας και την Γιόκο Ονο. Εχει ακόμη εμφανιστεί στο διάσημο ντοκιμαντέρ της δεκαετίας του 1990, το Cyberpunk, δίπλα στους Ουίλιαμ Γκίμπσον και Τίμοθι Λίρι, συμμετείχε στην παραγωγή του Minority Report του Στίβεν Σπίλμπεργκ, ενώ έπαιξε και στο δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ του Netflix, The Social Dilemma.

Προδημοσίευση

Εισαγωγή με γάτες

Ας ξεκινήσουμε με τις γάτες.

Οι γάτες είναι παντού στο διαδίκτυο. Μας χαρίζουν τα πιο έξυπνα μιμίδια και τα πιο χαριτωμένα βιντεάκια.

Γιατί οι γάτες είναι περισσότερες σε σύγκριση με τους σκύλους;

Οι σκύλοι δεν ήρθαν στους αρχαίους προγόνους μας ικετεύοντας να ζήσουν μαζί τους· τους εξημερώσαμε εμείς. Εχουν μάθει να είναι υπάκουοι. Εκπαιδεύονται και είναι προβλέψιμοι.

Δουλεύουν για εμάς. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχω κάτι εναντίον των σκύλων. Είναι υπέροχο που είναι πιστοί και αφοσιωμένοι.

Οι γάτες όμως διαφέρουν. Ηρθαν κοντά μας και εν μέρει εξημερώθηκαν μόνες τους. Δεν είναι προβλέψιμες. Τα δημοφιλή βίντεο με σκύλους συνήθως δείχνουν πόσο καλά εκπαιδευμένοι είναι, ενώ τα πιο δημοφιλή βίντεο με γάτες είναι αυτά που καταγράφουν περίεργες και απρόσμενες συμπεριφορές.

Οι γάτες είναι έξυπνες, αλλά δεν πρόκειται για την καλύτερη επιλογή αν θέλετε ένα ζώο που να ανταποκρίνεται με συνέπεια στην εκπαίδευση. Παρακολουθώντας στο ίντερνετ ένα τσίρκο με γάτες, είναι προφανές ότι οι γάτες αποφασίζουν οι ίδιες αν θα εκτελέσουν ένα νούμερο που τους έχουν μάθει ή αν θα σουλατσάρουν απλώς ανάμεσα στο κοινό.

Οι γάτες έχουν πετύχει κάτι φαινομενικά ακατόρθωτο: έχουν ενταχθεί πλήρως στον μοντέρνο, τεχνολογικό κόσμο, χωρίς όμως να του παραδοθούν. Είναι ακόμα αφεντικά. Δεν υπάρχει περίπτωση κάποιο μιμίδιο, δημιουργημένο από αλγόριθμους και χρηματοδοτημένο από έναν αντιπαθητικό, ύπουλο ολιγάρχη, να επηρεάσει τη γάτα σας. Κανείς δεν μπορεί να την επηρεάσει· ούτε εσείς ούτε οι άλλοι.

Πολύ θα θέλαμε να είχαμε κι εμείς την ίδια σιγουριά για τον εαυτό μας, όπως οι γάτες! Οι γάτες στο ίντερνετ συνοψίζουν τις ελπίδες και τα όνειρά μας για το διαδικτυακό μέλλον των ανθρώπων.

Στο μεταξύ, παρόλο που αγαπάμε τους σκύλους, δεν θέλουμε να είμαστε σκύλοι, τουλάχιστον όχι όσον αφορά τις σχέσεις ισχύος με τους ανθρώπους, και φοβόμαστε ότι το Facebook και τα παρεμφερή μας μετατρέπουν σε σκύλους. Οταν ανταποκρινόμαστε ασυναίσθητα σε ένα έναυσμα για να κάνουμε κάτι ηλίθιο στο ίντερνετ, είναι σαν να υπακούμε στο κάλεσμα μιας «σφυρίχτρας για σκύλους». Μόνο οι σκύλοι ακούν τις συχνότητες αυτών των σφυριχτρών. Ανησυχούμε ότι κάποιος μας ελέγχει κρυφά.

Αυτό είναι ένα βιβλίο για το πώς να είστε γάτες. Πώς είναι δυνατόν να παραμείνετε αυτόνομοι σε έναν κόσμο όπου βρίσκεστε υπό διαρκή παρακολούθηση και παρακινείστε διαρκώς από αλγόριθμους που ελέγχονται από τις πλουσιότερες εταιρείες της Ιστορίας, οι οποίες δεν έχουν άλλο τρόπο να βγάλουν χρήματα, εκτός από το να πληρώνονται για να επηρεάζουν τη συμπεριφορά σας; Πώς μπορείτε να είστε γάτες, παρ’ όλα αυτά;

Ο τίτλος δεν λέει ψέματα. Αυτό το βιβλίο παρουσιάζει δέκα λόγους για να διαγράψετε όλους τους λογαριασμούς σας από τα σόσιαλ μίντια. Ελπίζω να σας βοηθήσει, αλλά ακόμα κι αν συμφωνήσετε με όλα τα επιχειρήματά μου, ίσως τελικά αποφασίσετε να διατηρήσετε κάποιους λογαριασμούς. Αυτό έγκειται στη διακριτική σας ευχέρεια, ως γάτες.

Καθώς θα παρουσιάζω τα δέκα επιχειρήματα, θα αναφέρω κάποιους τρόπους για να αξιολογήσετε την κατάστασή σας, έτσι ώστε να αποφασίσετε τι είναι καλύτερο για σας. Αλλά αυτό μόνο εσείς το ξέρετε.

Χάνετε την ελεύθερη βούλησή σας. Καλωσορίσατε στο κλουβί που πάει παντού μαζί σας

Κάτι εντελώς καινούργιο συμβαίνει στον κόσμο μας. Τα τελευταία χρόνια αρχίσαμε να κουβαλάμε πάνω μας μια μικρή συσκευή που ονομάζεται smartphone και προσφέρεται για αλγοριθμική τροποποίηση της συμπεριφοράς μας. Επίσης, πολλοί χρησιμοποιούμε συσκευές που συνδέονται με το κινητό μας, όπως τα smart ηχεία που έχουμε στον πάγκο της κουζίνας ή στο ταμπλό του αυτοκινήτου μας. Οι αντιδράσεις μας καταγράφονται και υπολογίζονται ποσοτικά, ενώ τροφοδοτούμαστε με επεξεργασμένες πληροφορίες όλη την ώρα. Σταδιακά υπνωτιζόμαστε από τεχνικούς που δεν μπορούμε να δούμε, για λόγους που δεν γνωρίζουμε. Εχουμε γίνει όλοι πειραματόζωα.

Κάθε δευτερόλεπτο οι αλγόριθμοι καταβροχθίζουν πληροφορίες για εσάς. Ποια λινκ κλικάρετε; Ποια βίντεο βλέπετε από την αρχή μέχρι το τέλος; Πόσο γρήγορα περνάτε από ένα πράγμα στο επόμενο; Πού βρίσκεστε όταν τα κάνετε αυτά; Με ποια άτομα συναντιέστε και με ποια επικοινωνείτε διαδικτυακά; Τι εκφράσεις παίρνει το πρόσωπό σας; Πώς αλλάζει η απόχρωση της επιδερμίδας σας σε διαφορετικές περιστάσεις; Τι κάνατε αμέσως πριν αποφασίσετε να αγοράσετε ή να μην αγοράσετε κάτι; Πριν αποφασίσετε αν θα ψηφίσετε ή όχι;

● Το βιβλίο «10 λόγοι για να διαγράψετε τους λογαριασμούς σας από τα social media τώρα» μπορείτε να βρείτε από σήμερα σε όλα τα βιβλιοπωλεία και στο site στον εκδόσεων Οξύ.