Τα πολύχρωμα κτίρια της παλιάς πόλης δίπλα στα τείχη, γύρω από το λιμάνι, σαν να καθρεφτίζονται στη θάλασσα: «Τα Χανιά είναι από μόνα τους ένα φοβερό σκηνικό», παρατήρησε εύστοχα η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου, η οποία, την περασμένη Τρίτη, αφού αναγορεύτηκε επίτιμη δημότης Χανίων, εγκαινίασε το 2ο Φεστιβάλ Βιβλίου της πόλης.
Αλλά και μια σπουδαία, αγαπημένη συγγραφέας, η Ιωάννα Καρυστιάνη, τιμήθηκε στη γενέτειρά της και, με τη σεμνότητα που τη διακρίνει, πρόσφερε το βραβείο στο Α’ Γυμνάσιο Χανίων, το σχολείο που αποφοίτησε, στις συμμαθήτριές της που ήταν παρούσες στο θέατρο Μίκης Θεοδωράκης και στους δασκάλους της που της φώτισαν από πολύ νωρίς τον δρόμο των βιβλίων. Οσο για τη Νίκη Τρουλινού, μας παρέδωσε τη νέα έκδοση «Χανιά όμορφη πόλη. Σελιδοδείκτες μνήμης και λογοτεχνίας», όπου με 81 κείμενα, από τον Ομηρο ώς τον Μπενέτο Μόρο και τη Μάρω Δούκα, διασχίζει δυόμισι χιλιάδες χρόνια, συνοδευμένη από τις φωτογραφίες της Ενης Κούκουλα.
Την περασμένη εβδομάδα, όλοι οι δρόμοι της Κρήτης οδηγούσαν στο 2ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων και η αθρόα προσέλευση του κόσμου δικαίωσε και αναπτέρωσε τους «κουζουλούς» -όπως τους είπαν χαριτολογώντας-, αυτούς που τόλμησαν και κατάφεραν να φέρουν εις πέρας με επιτυχία μια μεγάλη διοργάνωση, ακριβώς πριν από τις εκλογές (20-24 Ιουνίου). Ασφαλώς όλα ήταν προγραμματισμένα και καλοκουρδισμένα, μήνες πριν ανακοινωθούν οι δεύτερες κάλπες, και ο κόσμος έδωσε ψήφο εμπιστοσύνης στον θεσμό που καθιέρωσε ο Δήμος Χανίων σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Κρήτης.
Το φετινό φεστιβάλ είχε κεντρικό θέμα «Ατομικές και συλλογικές ταυτότητες: αυτοπροσδιορισμός στον σύγχρονο κόσμο», φέρνοντας περισσότερους από 70 συγγραφείς, μεταφραστές, ακαδημαϊκούς, δημιουργούς από όλο τον κόσμο στα Χανιά και δεκάδες «αιχμηρές» συζητήσεις οργανώθηκαν για την έννοια της ταυτότητας στα πεδία της λογοτεχνίας και της Ιστορίας όσο και στο πλαίσιο επίκαιρων κοινωνικών και τεχνολογικών εξελίξεων. Προσεγγίστηκαν φαινόμενα και αιτήματα γύρω από την ταυτότητα φύλου, την πραγματική ισότητα των φύλων και τις ανισότητες με βάση την καταγωγή ή το φύλο. Το πόσο η τεχνητή νοημοσύνη θα αλλάξει την ανθρώπινη ταυτότητα ήταν μια ακόμη ελκυστική υποενότητα.
Μεγάλη συμμετοχή
Το περσινό φεστιβάλ συγκέντρωσε 100.000 κόσμο και επιθυμία και επιδίωξη του διευθυντή του Μανώλη Πιμπλή είναι η φετινή διοργάνωση να ξεπεράσει αυτό τον αριθμό. Για τον δήμαρχο Χανίων, Παναγιώτη Σημανδηράκη, ωστόσο, δεν έχουν τόσο σημασία οι αριθμοί αλλα το γεγονός ότι το Φεστιβάλ Βιβλίου «αγκαλιάστηκε από την πόλη, προκάλεσε κινητοποίηση, άφησε θετικό αποτύπωμα στην κοινωνία», όπως είπε, αφού ευχαρίστησε τον Μανώλη Πιμπλή και την ομάδα του, «που δούλεψαν με ένταση και ξεπέρασαν όλες τις δυσκολίες, ιδιαίτερα μέσα στην προεκλογική περίοδο».
Δεν μπορούμε να αγνοήσουμε την ιδιαίτερη ταυτότητα του Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων, αυτά τα χαρακτηριστικά που το κάνουν ξεχωριστό, πέρα από το ότι διοργανώνεται σε μια πόλη – κόσμημα, στην καρδιά του καλοκαιριού, με έντονη τουριστική κίνηση. Οι κεντρικοί χώροι διεξαγωγής, το Θέατρο Μίκης Θεοδωράκης, το Μεγάλο Αρσενάλι, η πύλη Sabbionara είναι από μόνα τους αξιοθέατρα, με ιστορία και πολιτισμό. Οι παράλληλες δράσεις, οι συναυλίες στο Φρούριο Φιρκά, τα λογοτεχνικά αναλόγια στη σκάλα της οδού Αγίου Μάρκου, κοντά στη θάλασσα, οι προβολές ταινιών σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων το εμπλουτίζουν.
Με πλουραλισμό και εξωστρέφεια συνδυάζει το τοπικό με το παγκόσμιο. Κι αυτή τη χρονιά φιλοξενήθηκαν σπουδαίοι συγγραφείς από το εξωτερικό, όπως οι Ρόντρικ Μπίτον, Λεονάρδο Παδούρα, Σαντιάγο Γκαμπόα, Ντανιέλ Μορντζίνσκι, Σέρχιο Ραμίρες, Ανα Μαρία Σούα, Ρούμενα Μπουζάροφσκα, Μόνα Σολέ, Λάνα Μπάστασιτς (μέσω skype). Δόθηκε έμφαση στην πρόσφατη εγχώρια βιβλιοπαραγωγή: από την Αμάντα Μιχαλοπούλου, τον Χρήστο Χωμενίδη, την Αγγέλα Καστρινάκη, τη Λένα Διβάνη, τον Χρήστο Οικονόμου, την Ερση Σωτηροπούλου, ώς τον Σταυρο Ζουμπουλάκη, τον Γιάννη Πάσχο, τον Νίκο Βατόπουλο, τον Μανώλη Ανδριωτάκη, τον Κώστα Ακρίβο, τον Νίκο Α. Μάντη, τον Νίκο Δαββέτα. Ο μέγας Κρητικός Νίκος Καζαντζάκης δεν μπορούσε να ειναι απών, καθώς φέτος συμπληρώθηκαν 140 χρόνια από τη γέννησή του.
Νέος θεσμός
Στόχος του νέου θεσμού είναι η ζύμωση, ο διάλογος, η ανταλλαγή ιδεών και απόψεων, ενώ το εμπορικό στοιχείο οριοθετείται σε μια μικρή έκθεση των βιβλίων όλων όσοι συμμετέχουν στις εκδηλώσεις, από συνεταιρισμό βιβλιοπωλών της πόλης που δημιουργήθηκε ειδικά για το φεστιβάλ.
«Ισως είναι η σημαντικότερη πολιτιστική δράση αυτή τη στιγμή στην Κρήτη», τονίζει ο αντιπεριφερειάρχης Χανίων, Νίκος Καλογερής, και ο δήμαρχος συμπληρώνει: «Είμαστε αισιόδοξοι ότι το φεστιβάλ θα μεγαλώνει, θα δυναμώνει και θα αποκτήσει μεγαλύτερη εμβέλεια». Στη φαρέτρα τους έχουν την αξιοποίηση του Νεώριου αλλά και της πλατείας Κατεχάκη, στο Ενετικό Λιμάνι, για τις εκδηλώσεις.
«Πάμε να κάνουμε τα Χανιά συνώνυμο του πολιτισμού», είναι το σύνθημα, με τον δήμο να δίνει το παράδειγμα της πολιτιστικής αποκέντρωσης, καθώς υποστηρίζει ακόμα, μεταξύ αλλων, τα Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων, Σύγχρονου Χορού Dance Days, comic και animation Chaniartoon, τα Ανοιχτά Πανιά για την ενίσχυση της νέας καλλιτεχνικής δημιουργίας, τα φεστιβάλ Μουσικής Δωματίου και Μίκης Θεοδωράκης, όπως και το Φεστιβάλ Εναλλακτικού Τουρισμού, με ενδιαφέρον για τη φύση και την πολιτιστική κληρονομιά.
-320x213.jpg)
