• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 3.9°C / 8.0°C
    2 BF
    78%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    4°C 2.0°C / 6.0°C
    3 BF
    47%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    8°C 6.5°C / 10.1°C
    4 BF
    53%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    0°C -0.1°C / 0.9°C
    1 BF
    47%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    4°C 3.9°C / 4.6°C
    2 BF
    70%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    3°C 1.3°C / 4.6°C
    1 BF
    49%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    0°C -0.6°C / 1.8°C
    3 BF
    40%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    6°C 4.6°C / 8.6°C
    2 BF
    38%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 8.3°C / 11.0°C
    5 BF
    68%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 3.9°C / 4.9°C
    3 BF
    52%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 7.4°C / 9.1°C
    5 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 5.1°C / 5.1°C
    5 BF
    55%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    12°C 10.9°C / 11.9°C
    0 BF
    35%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 3.8°C / 4.9°C
    2 BF
    49%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    4°C 3.4°C / 4.5°C
    1 BF
    58%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 5.8°C / 7.1°C
    3 BF
    36%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 4.0°C / 8.1°C
    2 BF
    57%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 1.3°C / 4.4°C
    2 BF
    50%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    4°C 2.1°C / 6.1°C
    1 BF
    67%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    0°C -0.2°C / -0.2°C
    1 BF
    41%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο θείος της Αλέξανδρος Ιόλας, η συναρπαστική ζωή του και η θλιβερή κατάληξη

  • A-
  • A+
Η ανιψιά του διάσημου συλλέκτη Ελένη Κουτσούδη-Ιόλα κατέθεσε στην έκδοση που κυκλοφορεί από τον «Μίνωα» μια βιογραφία που αποκαλύπτει και ψυχογραφεί τον «Ανθρωπο πίσω από τον Μύθο».

Μόλις 28 χρόνων ήταν η Ελένη Κουτσούδη το 1979, αγαπημένη ανιψιά του Αλέξανδρου Ιόλα, όταν την έβαλε να του υποσχεθεί ότι θα γράψει ένα βιβλίο για τη ζωή του. Μια ζωή απίστευτη, μυθιστορηματική, γεμάτη συναρπαστικές εμπειρίες. Ενας άνθρωπος μπροστά από την εποχή του, ευφυής, δαιμόνιος, προκλητικός. Ο κοσμοπολίτης Ελληνας της Αλεξάνδρειας, που σε νεαρή ηλικία έγινε δαφνοστεφανωμένος χορευτής σε Ευρώπη και Αμερική.

Διορατικός γκαλερίστας με έδρα τη Νέα Υόρκη και δορυφόρους σε Παρίσι, Γενεύη, Ρώμη και άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, συναναστράφηκε και συνεργάστηκε με διάσημους καλλιτέχνες, από τον Μαξ Ερνστ, τον Μαγκρίτ, τον Ντε Κίρικο μέχρι τους Αντι Γουόρχολ και Τάκις. «Το πιο φλογερό, εντυπωσιακά ντυμένο και σκανδαλώδες πλάσμα που γνώρισε ποτέ κανείς», σύμφωνα με τον συγγραφέα Αντριαν Ντάνατ.

Αργησε η Ελένη Κουτσούδη-Ιόλα να τηρήσει την υπόσχεση που έδωσε στον θείο της, όμως 30 χρόνια μετά τον θάνατό του, το 2017, ένιωσε συναισθηματικά ώριμη και έτοιμη να γράψει τη βιογραφία του, καθώς είχαν τελειώσει και οι δικαστικές διαμάχες γύρω από την περιουσία του. Ετσι, τώρα μας παραδίδει το βιβλίο «Ο θείος μου Αλέξανδρος Ιόλας. Ο άνθρωπος πίσω από τον μύθο» (εκδόσεις Μίνωας), όπου αφηγείται την άνοδο αλλά και την πτώση του.

Γιατί τη δεκαετία του ’80, όταν αποφάσισε να επιστρέψει στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκε στην οικογενειακή κατοικία της Αγίας Παρασκευής, την περίφημη Βίλα Ιόλα, άρχισε η αντίστροφη μέτρηση γι’ αυτόν, πέφτοντας θύμα του κίτρινου Τύπου, με πρωτοσέλιδα για σεξουαλικά όργια και αρχαιοκαπηλία, ενώ η νόσος του AIDS τού έδωσε το τελειωτικό χτύπημα.

Η Ελένη Κουτσούδη-Ιόλα

Συγκληρονόμος του Ιόλα (μαζί με την αδελφή του Νίκη Στάιφελ που έχει πεθάνει), ψυχολόγος και ιδρύτρια του Θεραπευτικού Εργαστηρίου Οικογενειακών Σχέσεων, η Ελένη Κουτσούδη ψυχογραφεί τον Αλέξανδρο Ιόλα (1907-1987), που ήταν και νονός της, καθώς περιγράφει τις αναμνήσεις της από τα καλοκαίρια τους στην Αθήνα, τα ταξίδια στο εξωτερικό βλέποντας μουσεία, παραστάσεις, μπαλέτα, τις συναντήσεις με προσωπικότητες όπως οι Τινγκελί, Νίκι ντε Σεντ Φαλ, Κώστας Γαβράς, Ιβ Μοντάν, Σιμόν Σινιορέ. Η ίδια θαύμαζε τον Μαγκρίτ, που ήταν «πολύ τακτικός, στο ατελιέ του δεν έτρεχαν μπογιές, ήταν σαν μικροβιολογικό εργαστήριο», όπως μας λέει.

Ο θείος της φρόντισε για τις σπουδές της «παρότι όνειρό του ήταν να ακολουθήσω το δικό του επάγγελμα. Θυμάμαι η συμβουλή του ήταν να μορφωθείς και να προσαρμόζεσαι». Πώς τον περιγράφει; «Ηταν πειραχτήρι, ετοιμόλογος. Δεν ήθελε να πουλήσει, αλλά να κάνει τους άλλους να ερωτευτούν τα έργα τέχνης. Εβαζε στόχους και δεν παρεξέκλινε. Επαιρνε ρίσκα εμπιστευόμενος το ένστικτό του. Υπήρξε κοινωνικός, αλλά και εσωστρεφής. Είχε ανοιχτούς ορίζοντες. “Η τέχνη δεν χρειάζεται διαβατήριο. Πρέπει να κινείται ελεύθερα από χώρα σε χώρα. Είναι ο καλύτερος τρόπος προώθησης της πολιτιστικής μας παράδοσης”, έλεγε».

Το νέο βιβλίο για τον μυθικό Ιόλα εξηγεί ή καταρρίπτει μερικούς μύθους γύρω από αυτόν. «Δεν ήταν επιτηδευμένα εκκεντρικός», τονίζει η βιογράφος του. «Η πρόκληση ήταν στοιχείο του χαρακτήρα του. Ηταν το παιδί που ήταν γκέι και ήθελε να προκαλέσει αντιδράσεις, να ξεχωρίσει, ενώ αυτή η συμπεριφορά του ενισχύθηκε στον χώρο της τέχνης».

Η περιβόητη Βίλα Ιόλα πέρασε στα χέρια της Ελένης Κουτσούδη και της συγκληρονόμου της το 1987. Ενα διώροφο οίκημα 1.750 τ.μ. μέσα σε οικόπεδο 6.678 τ.μ. Οπως αναφέρει στο βιβλίο ο σύζυγός της Γκι Νατάν: «Οταν πέθανε ο Ιόλας το σπίτι ήταν διακοσμημένο με έργα τέχνης, έπιπλα και αρχαία, ενώ από το 1987, οπότε σφραγίστηκε από τη Νίκη, έως το 1997 παρέμεινε σε δικαστική μεσεγγύηση υπό τον Φώτη Κουβέλη. Πολύ γρήγορα άρχισαν οι κλοπές. Συνολικά επτά με οκτώ διαρρήξεις τις οποίες καταγγείλαμε στην αστυνομία. Κάποιες έγιναν από οργανωμένες σπείρες, κάποιες από ναρκομανείς και κάποιες από περαστικούς».

Σιδερένια κάγκελα και σεκιούριτι δεν εμπόδισαν τις λεηλασίες μέχρι που το σπίτι αποψιλώθηκε και γέμισε γκράφιτι...

«Η ιστορία ότι το σπίτι χτίστηκε εξαρχής για να γίνει μουσείο δεν έχει καμία βάση. Το είχε διαλαλήσει ο Ιόλας σε τακτά χρονικά διαστήματα», αναφέρει η κ. Κουτσούδη. «Αν ήθελε να αφήσει το σπίτι του στο ελληνικό κράτος, δεν θα μπορούσε να τον εμποδίσει κανείς». Ο ίδιος πάντως είχε δωρίσει 2,5 στρέμματα στον Δήμο Αγίας Παρασκευής και θα έφερνε έργα τέχνης για να δημιουργηθεί μια πλατεία με γλυπτά, αλλά ο δήμος παράτησε το σχέδιο. Τώρα τα σχέδια είναι να γίνει η Βίλα Ιόλα χώρος πολιτισμού. «Ο Ιόλας δεν θα ήθελε κάτι τέτοιο, γιατί χρειάζονται πολλά χρήματα για να λειτουργήσει και να συντηρηθεί, θα προτιμούσε έναν χώρο όπου θα μπορούσαν να παρουσιάζουν οι νέοι καλλιτέχνες τα έργα τους».

Ο Ιόλας ήταν αναγνωρισμένος συλλέκτης με απόφαση του ΚΑΣ, διαβάζουμε στη νέα βιογραφία του. Οταν το σπίτι του σφραγίστηκε ενώ ο ίδιος βρισκόταν άρρωστος στην Αμερική, υπήρχαν εκεί 854 αρχαιότητες. «Το 1989 μπήκαν κλέφτες και αφαίρεσαν 628 αρχαία αντικείμενα. Ειδοποιήθηκε η Ιντερπόλ. Από τότε ούτε ένα δεν έχει βρεθεί», επισημαίνει ο κ. Νατάν. «Από αυτά που διασώθηκαν, τα 136 που κληρονομήσαμε προσπαθήσαμε τρεις φορές να τα δωρίσουμε στο ελληνικό κράτος, χωρίς αποτέλεσμα».

Οσο για την περιουσία του, δεν θα την έλεγες αμύθητη. Στο βιβλίο αναφέρεται ένα περιστατικό: Το 1987 «ο Ιόλας είχε δώσει παραγγελία στον Αντι Γουόρχολ για επτά έργα και είχε προκαταβάλει 150.000 δολάρια. Οταν όμως τον επισκέφτηκε στο εργαστήριό του, το πασίγνωστο Factory, αποφάσισε να παραγγείλει επιπλέον δεκαπέντε παρόμοια έργα, με τίμημα περίπου 600.000 δολάρια, πληρωτέο κατά την παράδοση. Καθώς τα οικονομικά του εκείνη την περίοδο δεν ήταν ανθηρά, προς εξόφληση του τιμήματος ο Ιόλας πρότεινε στον Αντι Γουόρχολ να του πουλήσει επτά ρωμαϊκά αγάλματα από τη συλλογή του»... Ειδικός στην τέχνη αλλά και στην τέχνη του εμπορίου!

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
«Το τελευταίο που θέλουμε είναι έναν χώρο τέχνης που να τον χρηματοδοτούν οι επιχειρήσεις»
Στον «Διάλογο για την τέχνη και την πολιτική», οι δύο καλλιτέχνες εκφράζουν τις απόψεις τους για τον κινηματογράφο, τη λογοτεχνία και την πολιτική.
«Το τελευταίο που θέλουμε είναι έναν χώρο τέχνης που να τον χρηματοδοτούν οι επιχειρήσεις»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
«Είμαι στην Ελλάδα, απ' όπου άρχισαν όλα...»
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του ο Χορχε Λούις Μπόρχες έκανε ταξίδια σε πολλά μέρη του κόσμου, μαζί με τη σύντροφό του Μαρία Κοδάμα, «από τα οποία προέκυψαν πολλά κείμενα και πλούσιο φωτογραφικό υλικό» έχει...
«Είμαι στην Ελλάδα, απ' όπου άρχισαν όλα...»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Στο «Βασίλειο» του Τζο Νέσμπο
Στις 17 Σεπτεμβρίου κυκλοφορεί από το Μεταίχμιο το νέο του μυθιστόρημα, χωρίς τον ντετέκτιβ Χάρι Χόλε, αλλά με όλα τα συστατικά που τον έκαναν δημοφιλή και πρωταγωνιστές δύο αδέλφια σε μια απομονωμένη...
Στο «Βασίλειο» του Τζο Νέσμπο
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ο Τσάπλιν, ο Χίτλερ και «Ο μεγάλος δικτάτορας»
Οταν ο φίρερ αντέγραψε την εμφάνιση του «ανθρωπάκου» για να εμπνεύσει στο πλήθος συμπάθεια και πώς ο θρυλικός ηθοποιός τον διακωμώδησε στην κορυφαία ταινία του.
Ο Τσάπλιν, ο Χίτλερ και «Ο μεγάλος δικτάτορας»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας