«Στα τελευταία του γενέθλια, του έδωσα μια ιρλανδική σημαία, και έτσι σε μια από τις τελευταίες φωτογραφίες που έχω από αυτόν, είναι τυλιγμένος σε μια ιρλανδική σημαία, με ένα πλατύ χαμόγελο στο πρόσωπό του. Πέθανε Ιρλανδός».
Αυτά δήλωσε το Σάββατο, στο ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ του BBC 4 «Ενας συγγραφέας και η χώρα του», ο Νίκολας Κρόμγουελ, γιος του Τζον Λε Καρέ (κατά κόσμον Ντέιβιντ Κρόμγουελ).
Ετσι λύθηκε το μυστήριο αν ο τεράστιος Αγγλος συγγραφέας, «ο πιο Αγγλος από όλους τους συγχρόνους του», όπως έχει γράψει η «Γκάρντιαν», είχε όντως ζητήσει ιρλανδικό διαβατήριο, όπως διαβεβαίωνε μετά τον θάνατο του, τον Δεκέμβριο του 2020, ο φίλος του (και Ιρλανδός) κορυφαίος συγγραφέας Τζον Μπάνβιλ. Είχε προλάβει, όμως, να ολοκληρώσει τη διαδικασία;
Η απάντηση είναι πια «ναι». Ο δημιουργός του πιο διάσημου Αγγλου κατασκόπου, του Τζορτζ Σμάιλι, ποτέ δεν έκρυβε τη μεγάλη του απογοήτευση και τον θυμό του για την πορεία της πατρίδας του, κυρίως λόγω του Brexit, και είχε αποφασίσει να παραμείνει Ευρωπαίος πολίτης.
Οι ιρλανδικές ρίζες του, που βάλθηκε να τις ψάχνει, ήταν ό,τι έπρεπε. Επισκέφτηκε το Κορκ, βρήκε μια τοπική αρχειονόμο, που τον βοήθησε πάρα πολύ, και μαζί επικεντρώθηκαν στο Inchinattin, κοντά στο Rosscarebry της επαρχίας Κορκ, από όπου ήταν η γιαγιά του από τη μεριά της μητέρας του, Ολιβ Γουλφ.
«Η σχέση του με την Ιρλανδία ήταν πραγματική και πάντα είχε μεγάλη σημασία γι’ αυτόν», δήλωσε ο γιος του στο BBC. «Οταν η αρχειονόμος που τον βοηθούσε του είπε, “καλωσήρθατε στην πατρίδα σας”, αισθάνθηκε τεράστια συγκίνηση». Και ο δημιουργός του ντοκιμαντέρ, ο φίλος και γείτονάς του Φίλιπ Σαντς, δικηγόρος και συγγραφέας, συμπλήρωσε: «Ηταν σαν να αποκτούσε την αίσθηση και την επίγνωση της προσωπικής του ιστορίας, κάτι που ειλικρινά του διέφευγε μια ολόκληρη ζωή».
