ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ efsyn.gr , Βένα Γεωργακοπούλου
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Γράφει, μας λέει, ένα μυθιστόρημα. Ωραία είδηση. Είναι το είδος στο οποίο διακρίθηκε αμέσως ο Νίκος Παναγιωτόπουλος προσθέτοντας στην πεζογραφία μας πρωτότυπες, ευφάνταστες αλλά και με βάθος ιστορίες από το 1998 μέχρι το 2011 («Ημερολόγιο ενός εξωγήινου», «Το γονίδιο της αμφιβολίας», «Αγιογραφία», «Τα παιδιά του Κάιν»). Αλλά, ξαφνικά, συνέχισε με «διηγηματάκια» («Γραφικός χαρακτήρας») και μια νουβέλα («Ολομόναχος»), και τα δύο με έντονα αυτοβιογραφικά στοιχεία. Συλλογή διηγημάτων είναι και το νέο βιβλίο του, «Ανήσυχα άκρα» (Μεταίχμιο), καθένα με το ύφος του, όλα «επίδειξη», με την καλή έννοια, της μαεστρίας του συγγραφέα.

• Ολο και πιο πολύ φλερτάρετε με μικρή φόρμα. Γιατί;

Τα τελευταία βιβλία μου είναι και λίγο απότοκα της συγκυρίας. Μέσα στην οικονομική κρίση, από το 2010 και μετά, ποιος είχε την πολυτέλεια να αφιερώσει τρία χρόνια στη συγγραφή ενός μυθιστορήματος; Εγώ πάντως δεν την είχα, δεν είμαι εισοδηματίας. Επρεπε να έχω χρόνο για τον βιοπορισμό – σινεμά, μαθήματα, μεταφράσεις. Ετσι, τα διηγηματάκια του «Γραφικού χαρακτήρα» ήταν μια διέξοδος, μου επέτρεψαν να γράψω χωρίς να είμαι καρφωμένος στην καρέκλα μου, όπως απαιτεί ένα μυθιστόρημα.

• «Διηγηματάκια», ναι, αλλά με ενιαίο, αυτοβιογραφικό θέμα, τα παιδικά και εφηβικά σας χρόνια. Κι ένα από τα σημαντικότερα, κατά τη γνώμη μου, βιβλία σας.

Ελπίζω, παρότι φαίνονται απλά αυτά τα διηγήματα, να δίνουν στον αναγνώστη την ιδέα της δουλειάς που υπάρχει από πίσω. Και, μάλιστα, επειδή υπάρχει κι ένα αυτοβιογραφικό κομμάτι, χρειαζόταν και μια δουλειά με τον εαυτό μου, να σκαλίσω τη ζωή μου, να διαλέξω και να ξεσκαρτάρω το υλικό και επίσης να καταφέρω να αναχθεί σε ανάγνωσμα για τρίτους.

• Η συλλογή «Ανήσυχα άκρα» πώς γράφτηκε και σχεδιάστηκε;

Αυτά τα διηγήματα γράφονταν παράλληλα με την υπόλοιπη δουλειά μου. Το πιο παλιό είναι περίπου του 1998, το πιο φρέσκο των αρχών του 2020. Κάποια στιγμή, ομολογώ ότι δεν ξέρω κι εγώ ποια, μέσα στα διηγήματα που γράφω για διάφορους λόγους -μου τα παραγγέλνει μια εφημερίδα ή ένα περιοδικό- αρχίζω να βλέπω ότι υπάρχει ένα κοινό θεματολογικό υπόστρωμα. Στα «Ανήσυχα άκρα» είναι το βίωμα του ερωτικού πάθους. Από εκεί και μετά, αρχίζω να σχεδιάζω ένα βιβλίο με ένα σώμα ιστοριών, που έχουν λόγο να βρίσκονται όλες μαζί, που ως σύνολο κάτι λένε.

• Πειράζει να σταθώ ειδικά στο διήγημα «Αμοιρο Μαράκι», που για όσους έχουν αγαπήσει την ταινία της Κατερίνας Ευαγγελάκου, «Θα το μετανιώσεις», είναι μια ευχάριστη έκπληξη, αφού διηγείται μια άλλη τροπή της ιστορίας;

Είναι κι εμένα από τα αγαπημένα μου. Γύρω στο 2002 ξεκινήσαμε με την Κατερίνα να δουλεύουμε το σενάριο του «Θα το μετανιώσεις», δική της η ιδέα, τα πρόσωπα και όλα. Συζητούσαμε, όμως, διάφορες εκδοχές της ιστορίας. Ετσι, έναν Αύγουστο κάθισα κι έγραψα ένα διήγημα, που θα μπορούσε να είναι μια εκδοχή, της το έδειξα, «είναι υπέροχο», μου είπε, «αλλά δεν είναι η ταινία που θέλω να κάνω». Χρόνια μετά, το καλοκαίρι του 2007, μου ζητήθηκε από την «Ελευθεροτυπία» ένα «εκτεταμένο διήγημα», έβγαλε τότε οχτώ τομίδια από οχτώ συγγραφείς. Ετσι, το «Αμοιρο Μαράκι» απέκτησε δική του ζωή, αυτόνομη από το σινεμά.

• Πάλι σας ανακαλύπτουμε «κρυμμένο» σε κάποια από τα διηγήματα. Πώς εξηγείτε ότι με την πάροδο του χρόνου αρχίσατε να αποκαλύπτετε πολύ δικά σας πράγματα;

Πιστεύω ότι και στα μυθιστορήματά μου έχτιζα πάνω σε αυτοβιογραφική αφορμή. Στο «Ημερολόγιο ενός εξωγήινου», αυτό το παιδί που ζει σε έναν κόσμο που δεν τον αναγνωρίζει, δεν νομίζω ότι είναι ξένο προς εμένα, είναι ένα κομμάτι του εαυτού μου. Το «Γονίδιο της αμφιβολίας», πάλι, ελπίζω ότι έχει να κάνει με την αμφιβολία που έχουν όλοι οι καλλιτέχνες για το τι κάνουν και σε ποιον απευθύνονται, τη δική μου αγωνία περιγράφει. Ακόμα και η «Αγιογραφία» έχει πολλά από εμένα.

Είναι στημένη σε έναν χώρο που τον ξέρω πολύ καλά, το χωριό του παππού μου. Και με ένα θέμα που επίσης με βασανίζει, τη συλλογική πίστη, το πώς καταλήγουμε πολλοί άνθρωποι να πιστεύουμε δογματικά το ίδιο πράγμα. Μπορεί η «Αγιογραφία» να αφορά το θρησκευτικό, θεολογικό επίπεδο, αλλά υπαινίσσεται ότι κάτι τέτοιο μπορεί να επεκταθεί και σε άλλους τομείς.

• Αλλο, πάντως, αυτό και άλλο να μιλάτε για τα μυστικά του πατέρα σας, αλλά και για το τραυματικό σας διαζύγιο, όπως στον «Ολομόναχο». Αυτή η έκθεση δείχνει συγγραφική αυτοπεποίθηση;

Στον «Γραφικό χαρακτήρα» και στον «Ολομόναχο» η αυτοβιογραφική καταγωγή είναι απροκάλυπτη. Κατά τη γνώμη μου, χρειάζεται να έχεις την πεποίθηση ότι αυτό που γράφεις αφορά και άλλους. Μου έκανε τρομερή εντύπωση ότι το πιο προσωπικό μου βιβλίο, ο «Ολομόναχος», βρήκε μια ιδιαίτερη ανταπόκριση από τους αναγνώστες. Αναρίθμητοι άνθρωποι μου έγραψαν, στο facebook κυρίως, «είναι σαν να περιγράφεις τη δική μου σχέση με τον πατέρα μου».

• Και υπάρχει και το θέμα του διαζυγίου σας και της απομάκρυνσης από το παιδί σας, θέμα που ευτυχώς λύνεται τώρα με το νομοσχέδιο για τη συνεπιμέλεια των παιδιών των χωρισμένων γονιών.

Κάποτε έπρεπε να γίνει, πολύ καθυστέρησε. Και είναι πολύ ενδιαφέρον και περίεργο το τι αντιδράσεις συναντά αυτή η αλλαγή στο οικογενειακό δίκαιο.

• Εχετε μήπως κάποιο μυθιστόρημα στα σκαριά;

Είμαι διαρκώς μέσα σε σχέδια για μυθιστορήματα, όσο μου το επιτρέπει η ζωή, ο πλανήτης συνεχίζει να γυρνάει και δεν ενδιαφέρεται και πολύ για τα βιβλία μας. Οταν ξεκίνησα τον «Γραφικό χαρακτήρα» παράτησα ένα μυθιστόρημα, που ακόμα θέλω να γράψω. Και στο μεταξύ γράφω ένα άλλο, προέκυψε μια πιο επείγουσα ιστορία. Ευτυχώς το λοκντάουν βοηθάει πολύ.

• Και το σενάριο εξακολουθεί να είναι το πάθος σας;

Εχω ακόμα τη φιλοδοξία. Πάθος δεν μπορώ να σας πω αν έχω ή δεν έχω. Γιατί οι ταινίες στην Ελλάδα γίνονται πια πάρα πολύ δύσκολα, η χρηματοδότηση έχει ξεπέσει σε επίπεδο ελεημοσύνης. Γράφω, πάντως, συνέχεια. Εγραψα το σενάριο για την επόμενη ταινία του Τώνη Λυκουρέση, «Το ξένο αίμα». Δούλεψα με τον Νίκο Γραμματικό πάνω σε μια ιδέα. Σκηνοθέτησα πέρυσι και μια ταινία μικρού μήκους, «Νερό στον Αρη», τώρα τη στέλνουμε στα φεστιβάλ. Και μόλις μου εγκρίθηκε ακόμα μία, στο πρόγραμμα Covid του ΥΠΠΟ.