Δέκα χρόνια συμπληρώνει το ηλεκτρονικό βιβλίο στην Ελλάδα, από την εμφάνισή του το 2009, με τη διάθεση εξειδικευμένων συσκευών ανάγνωσης και ebooks. Πόσο το αγκάλιασαν οι Ελληνες αναγνώστες σε σχέση με το παραδοσιακό βιβλίο σε χαρτί; Τι «εκτόπισμα» έχει σήμερα στην αγορά του βιβλίου; Ποιες οι προοπτικές του για το μέλλον; Αυτά και άλλα ενδιαφέροντα τέθηκαν στην εκδήλωση με θέμα «Το ηλεκτρονικό βιβλίο στην Ελλάδα: 10 χρόνια μετά», που οργανώθηκε πριν από λίγες ημέρες στο βιβλιοπωλείο «Ιανός», σε συνεργασία με το ηλεκτρονικό περιοδικό eAnagnostis.gr και με τη στήριξη της «Αθήνα 2018 – Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου» του Δήμου Αθηναίων.
Ο Μιχάλης Καλαμαράς, ιδρυτής του website «Ηλεκτρονικός Αναγνώστης – eAnagnostis.gr», επισήμανε πως σήμερα, παρά τις περιορισμένες πωλήσεις, διαθέτουμε περισσότερους από 8.000 τίτλους εμπορικών ηλεκτρονικών βιβλίων στα ελληνικά από 140 εκδότες, ενώ η ηλεκτρονική ανάγνωση είναι εστιασμένη στα ακαδημαϊκά και τα ξενόγλωσσα βιβλία και πιο περιορισμένα στη λογοτεχνία και το δοκίμιο, αν και με αυξητικές τάσεις. Λείπουν όμως από την ελληνική αγορά εξειδικευμένες συσκευές ανάγνωσης, περισσότερα ebooks στα ελληνικά και ένα βιβλιοπωλείο-πρωταγωνιστής των ebooks. Αποτίμησε θετικά τη θερμή υποδοχή του «Ηλεκτρονικού Αναγνωστηρίου» της Εθνικής Βιβλιοθήκης και τη διαθεσιμότητα φτηνότερων και με καλύτερη οθόνη φορητών συσκευών.
Το «Ηλεκτρονικό Αναγνωστήριο» παρουσίασε o Φίλιππος Τσιμπόγλου, γενικός διευθυντής της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος. Μια υπηρεσία ηλεκτρονικής ανάγνωσης της Εθνικής Βιβλιοθήκης που δίνει εξ αποστάσεως πρόσβαση στους πιστοποιημένους χρήστες σε 2.899 ελληνόγλωσσα ηλεκτρονικά́ βιβλία από 2.535 τίτλους ευρείας αναγνωσιμότητας, που προέρχονται από 14 συνεργαζόμενους εκδότες.
Από τον Νοέμβριο του 2018 που ξεκίνησε η διετής πιλοτική λειτουργία της υπηρεσίας, έχουν εγγραφεί 4.541 αναγνώστες (οι 2.481 είναι ενεργοί) και έχουν πραγματοποιήσει 11.174 καταφορτώσεις ηλεκτρονικών βιβλίων. Για τη διατήρηση του ενδιαφέροντος των αναγνωστών για το «Ηλεκτρονικό Αναγνωστήριο», η Εθνική Βιβλιοθήκη σκοπεύει να αξιοποιήσει το Δίκτυο Ελληνικών Βιβλιοθηκών (226 βιβλιοθήκες), που θα προωθήσει την υπηρεσία στις τοπικές κοινότητες.
Ο Αργύρης Καστανιώτης των Εκδόσεων Καστανιώτη επισήμανε πως διέθεσαν το 2009, σε συνεργασία με τον Στέλιο Κατέχη, συσκευές ανάγνωσης στα βιβλιοπωλεία, ενώ η υιοθέτηση του «ψηφιακού υδατογραφήματος» με το όνομα του αγοραστή στα ebooks, αντί για το μηχανικό κλείδωμα, επέτρεψε στον αναγνώστη να διαβάζει όπου επιθυμεί, χωρίς να δημιουργεί προβλήματα στα πνευματικά δικαιώματα των δημιουργών. Ανέφερε ότι η τιμή των ψηφιακών βιβλίων του οίκου, κατά μέσο όρο 9,90 ευρώ, είναι περίπου 30% χαμηλότερη σε σχέση με τα έντυπα. Τα ηλεκτρονικά βιβλία, πρόσθεσε, δίνουν παγκόσμια πρόσβαση στην ελληνική λογοτεχνία και υποστηρίζουν την αυτόματη ανάγνωση για άτομα με προβλήματα όρασης.
Ο Νίκος Αργύρης των Εκδόσεων Ικαρος ανέφερε πως έκαναν τα πρώτα βήματα στο ηλεκτρονικό βιβλίο το 2010 μέσω του βιβλιοπωλείου της Apple. Αν και τελικά οι Ελληνες του εξωτερικού δεν αγκάλιασαν τα ελληνικά ebooks, μεγάλη ήταν η απήχηση των ηλεκτρονικών βιβλίων στα ΑμεΑ χάρη στην αυτόματη μηχανική ανάγνωση. Επισήμανε, επίσης, πως συνολικά οι online πωλήσεις του εκδοτικού οίκου αυξάνονται 80-90%, ενώ αυτές των ebooks 20-30%, παραμένοντας όμως στο 0,2% του συνολικού τζίρου.
Στο Εθνικό Κέντρο Βιβλίου αναφέρθηκε ο Σωκράτης Καμπουρόπουλος, πρώην υπεύθυνος του Παρατηρητηρίου Ψηφιακού Βιβλίου του ΕΚΕΒΙ, θυμίζοντας πως λειτούργησε προδρομικά και εκπαιδευτικά για το ηλεκτρονικό βιβλίο στην Ελλάδα με πρώτο σταθμό τη διοργάνωση το 2000 του συνεδρίου «Νέες τεχνολογίες, ηλεκτρονικό εμπόριο και βιβλίο», ενώ το Παρατηρητήριο Ψηφιακού Βιβλίου λειτούργησε από το 2009 μέχρι το κλείσιμο του ΕΚΕΒΙ το 2013.
Παρά την αρχική κινητοποίηση των εκδοτών και τη διαθεσιμότητα περιεχομένου, επισήμανε πως στην Ελλάδα λείπει μια φτηνή συσκευή ανάγνωσης, ενώ διεθνώς τα μεγαθήρια του ψηφιακού κλάδου επιβάλλουν τους όρους τους. Σταθερή διάσταση ενός νέου θεσμού για το βιβλίο, υπογράμμισε, θα πρέπει να είναι το ηλεκτρονικό βιβλίο, με διεθνείς δράσεις, επενδύσεις μέσω ΕΣΠΑ και κατάλληλο ρυθμιστικό πλαίσιο.
