Ο κίνδυνος αυτοεκπληρούμενης προφητείας

Η Αθήνα και η Λευκωσία, που αδυνατούν να πιστέψουν ότι η Αγκυρα ήταν όντως εποικοδομητική στις διαπραγματεύσεις της προσφέρουν με τη δική τους αδιαλλαξία τη διχοτόμηση σε ασημένιο δίσκο, όπως επί κυβερνήσεων Ανδρέα Παπανδρέου, Κώστα Καραμανλή και προσφάτως επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ. («μηδέν εγγυήσεις-μηδέν στρατός»)

Στην Ελλάδα, στο όνομα των «εθνικών θεμάτων» έχει ξοδευτεί τεράστιο κεφάλαιο, διπλωματικό, οικονομικό, στρατιωτικό (εξοπλιστικό), πολιτικό και προπαγανδιστικό. Είναι καιρός αυτό να αλλάξει και να πάψουν οι Ελληνες να κάνουν υπέρμετρες θυσίες, οι οποίες στηρίζονται… σε λαθεμένες εκτιμήσεις των ελληνικών κυβερνήσεων που οδηγούν σε ατυχείς επιλογές και αποφάσεις που διαιωνίζουν τα αδιέξοδα στα εθνικά θέματα…

Στο Κυπριακό, η ελληνική (και ελληνοκυπριακή) στάση (λαού και ιθυνόντων) ξεκινάει με το οιονεί αξίωμα ότι το Κυπριακό αποτελεί κατά βάση ζήτημα «εισβολής και κατοχής», υπάρχει δε άγνοια ή λήθη για το τι υπέστησαν οι Τουρκοκύπριοι από τους Ελληνοκύπριους, από τα «Ματωμένα Χριστούγεννα» του 1963 μέχρι τον Ιούνιο του 1974. Κατά την κυρίαρχη άποψη, το Κυπριακό θα λυθεί σχεδόν αυτόματα μόλις αποχωρήσουν όλα τα τουρκικά κατοχικά στρατεύματα.

Επιβιώνει ακόμη το ουτοπικό όνειρο μιας ενιαίας ελληνοκρατούμενης Κύπρου (με τους Τουρκοκύπριους απλή μειονότητα και όχι ισότιμη κοινότητα) και το όνειρο αυτό… καταλήγει στο εξής θέσφατο: η Τουρκία ποτέ δεν θα επιτρέψει την αποχώρηση του στρατού της από την Κύπρο και θα επιμένει μέχρι τέλους στη διχοτόμηση του νησιού και στην οριστική παγίωσή της…

Η Αθήνα και η Λευκωσία, που αδυνατούν να πιστέψουν ότι η Αγκυρα ήταν όντως εποικοδομητική στις διαπραγματεύσεις, της προσφέρουν με τη δική τους αδιαλλαξία τη διχοτόμηση σε ασημένιο δίσκο, όπως επί κυβερνήσεων Ανδρέα Παπανδρέου, Κώστα Καραμανλή και προσφάτως επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ. («μηδέν εγγυήσεις-μηδέν στρατός»).

Σε σχέση με το Αιγαίο, η εσφαλμένη ελληνική τοποθέτηση… συνίσταται στη θέση à la carte: (α) ότι στο Αιγαίο υφίσταται μόνο μία διαφορά προς επίλυση, αυτή της υφαλοκρηπίδας και (β) ότι ο μόνος τρόπος επίλυσης στο μοναδικό αυτό θέμα που υπάρχει είναι το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Η θέση à la carte βασίζεται στο οιονεί αξίωμα ότι όλες οι άλλες «διαφορές» στο Αιγαίο δεν υφίστανται καν· είναι απαράδεκτες τουρκικές «διεκδικήσεις» και «προκλήσεις» με στόχο την αλλαγή του καθεστώτος του Αιγαίου σε βάρος της Ελλάδας.

Πιο συγκεκριμένα ότι η Τουρκία, αμφισβητώντας την κυριαρχία των ελληνικών νησιών του ανατολικού Αιγαίου (π.χ. με πρόφαση την «παράνομη» στρατιωτικοποίησή τους), επιζητεί να περικυκλώσει τα νησιά αυτά (με τουρκική υφαλοκρηπίδα) με απώτερο στόχο την αρπαγή των νησιών αυτών ευκαιρίας δοθείσης (αν βρεθεί η Ελλάδα σε αδυναμία σε μια ιστορική στιγμή)…

Η εθνοκεντρική αυτή ελληνική τοποθέτηση λησμονεί –ή δεν είναι σε θέση να αντιληφθεί– τέσσερα πράγματα που γνωρίζουν οι νηφάλιοι μελετητές της διένεξης του Αιγαίου:

(α) διεκδικητική στο Αιγαίο είναι και η Ελλάδα με τη συνεχή απειλή της, από το 1981 (κυβέρνηση Α. Παπανδρέου), περί επέκτασης των χωρικών υδάτων της στα 12 ν. μίλια·

(β) η Ελλάδα δίνει την εντύπωση του διεκδικητού με το να επιμένει να διατηρεί τον εθνικό της εναέριο χώρο στα 10 ν. μίλια αντί στα 6 ν. μίλια που έπρεπε να είναι, κάτι που είναι προδήλως αντίθετο με τους κανόνες του διεθνούς δικαίου, αλλά και με τη στοιχειώδη λογική (common sense),

(γ) το Αιγαίο δεν είναι και δεν μπορεί να γίνει «ελληνική λίμνη» (όπως επιδιώκουν οι εθνικιστές από την άκρα Δεξιά έως την Αριστερά) σαν η Ελλάδα να κατείχε τα παράλια της Μικράς Ασίας,

(δ) το τουρκικό νομικό οπλοστάσιο στα θέματα του Αιγαίου, το οποίο η Αθήνα παραδοσιακά υποτιμά, είναι πολύ καλά θεμελιωμένο σε όλα ανεξαιρέτως τα ζητήματα του Αιγαίου (ακόμη και για τα Ιμια που είναι από τα πιο αδύναμά της σημεία) και δεν υστερεί ούτε κατ’ ελάχιστον από την ελληνική νομική επιχειρηματολογία.

Σε ό,τι αφορά το Μακεδονικό, η εσφαλμένη και αδιέξοδη ελληνική στάση… οφείλεται σε μια σειρά από μύθους, όπως ότι

(1) «η Μακεδονία είναι ελληνική και μόνο ελληνική» λόγω και των αρχαίων Μακεδόνων που ήταν «ακραιφνείς Ελληνες»·

(2) στη Μακεδονία ζούσαν και επικράτησαν διαχρονικά οι αρχαίοι Ελληνες Μακεδόνες, οι Βυζαντινοί Ελληνες, οι Ελληνες στην Οθωμανική Αυτοκρατορία μέχρι την «απελευθέρωσή» της το 1912·

(3) οι αυτοαποκαλούμενοι «Μακεδόνες» δεν είναι έθνος· τους κατασκεύασε ο Τίτο το 1944 αυθαίρετα από το τίποτα, ως νέο έθνος, για να αποτρέψει την ένωση της Μακεδονίας του Βαρδάρη με τη Βουλγαρία·

(4) δεν υφίσταται μακεδονική γλώσσα· είναι απλούστατα μια βουλγαρική διάλεκτος· ή

(5) το γνωστό «το όνομά μας είναι η ψυχή μας»… [Ο]ι μύθοι 1 με 4 δεν ισχύουν, αν και είναι γεγονός ότι το έθνος αυτό είναι σχετικά πρόσφατο, προϊόν του 20ού αιώνα, και όντως ο Τίτο ήθελε να βάλει φρένο στον βουλγαρικό επεκτατισμό. Οσο για το όνομά μου είναι η ψυχή μου, ισχύει ακόμη περισσότερο για τους «Μακεδόνες»…

Το Ηπειρωτικό… δεν θα έπρεπε να συνιστούσε εθνικό θέμα μετά το 1913. Και αυτό γιατί δεν είχε τα προσόντα να γίνει εθνικό θέμα από τη στιγμή που η Ελλάδα κατέλαβε την Ηπειρο το 1912-1913, δηλαδή από τότε που έλαβε αυτό που λίγο-πολύ της αναλογούσε στην περιοχή (και όχι όπως στη Μακεδονία που έλαβε τη μερίδα του λέοντος). Η διεκδίκηση της Βορείου Ηπείρου ήταν εξ αρχής μη ρεαλιστική με δεδομένο το μικρό ποσοστό των Ελλήνων στη νότια Αλβανία…

Οσο για τη μουσουλμανική/τουρκική μειονότητα στη Θράκη –και παρά τις ελληνικές αγκυλώσεις και τους φόβους–, η λύση είναι μονόδρομος και ξεκίνησε την άνοιξη του 1991 με την «ισονομία και ισοπολιτεία». Ωστόσο χρειάζεται περισσότερη μειονοτική προστασία, καλύτερη εκπαίδευση στα τουρκικά σχολεία, ανάπτυξη της περιοχής για όλους, χωρίς διακρίσεις, αναγνώριση του ατομικού και συλλογικού αυτοπροσδιορισμού των μελών της μειονότητας, θετικά μέτρα για τη μειονότητα και άλλα…

Σε όλα τα εθνικά θέματα, λόγω εσφαλμένης αρχικής σύλληψης, ειδικά στο Κυπριακό και το Αιγαίο και εν μέρει στο μειονοτικό της Θράκης, πολύ λιγότερο στο Μακεδονικό και ευτυχώς όχι στο Βορειοηπειρωτικό, ελλοχεύει ο κίνδυνος αυτοεκπληρούμενης προφητείας.