Στα ελληνικά, δύο βιβλία του πρωτοπόρου ψυχολόγου Σερζ Μοσκοβισί

Μπορεί οι περισσότεροι να συνδέουμε το όνομα «Μοσκοβισί» με τον επίτροπο Οικονομικών της Ε.Ε., ωστόσο ο Πιερ δεν είναι ο μόνος «διάσημος» στην οικογένεια.

Οι γονείς του ήταν Εβραίοι Ρουμάνοι διανοούμενοι της ευρωπαϊκής Αριστεράς.

Η μητέρα του, ψυχαναλύτρια Μαρί Μπρόμπεργκ, ανήκε στο Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα.

Ο πατέρας του, διάσημος ψυχολόγος Σερζ Μοσκοβισί, ήταν μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ρουμανίας, εγκατέλειψε τη χώρα στον Β’ Π.Π. και εγκαταστάθηκε στη Γαλλία, όπου πρωτοστάτησε στη δημιουργία του κόμματος των Πρασίνων.

Εκεί δίδαξε στην Ανώτατη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών του Παρισιού, όπου και έγινε και πρόεδρος.

Με το συγγραφικό του έργο, ο Σερζ Μοσκοβισί θέλησε να συνδυάσει την ψυχολογία με τις κοινωνικές επιστήμες, καθώς πίστευε πως ένα μείγμα συμφερόντων και σκέψεων είναι αυτά που ορίζουν τους δεσμούς που κυριαρχούν κατ’ αρχάς στην από κοινού ζωή και δράση.

Στα ελληνικά κυκλοφορούν ήδη τρία από τα βιβλία του (από τις εκδόσεις Νεφέλη και Οδυσσέας).

Πρώτη φορά, σήμερα κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Πεδίο δύο ακόμη βιβλία του Σερζ Μοσκοβισί: «Ψυχολογία των ενεργών μειονοτήτων» και «Το σκάνδαλο της κοινωνικής σκέψης», και τα δύο σε επιστημονική επιμέλεια του καθηγητή Πειραματικής Κοινωνικής Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, Στάμου Παπαστάμου.

Το δεύτερο συγκεντρώνει πέντε αναλύσεις του Σ. Μοσκοβισί πάνω στην ανατρεπτική θεωρία των κοινωνικών αναπαραστάσεων, η οποία σημάδεψε την κοινωνική σκέψη του 20ού αιώνα. Η «Ψυχολογία των ενεργών μαζών» ασχολείται με ζητήματα όπως οι πλειοψηφίες που αντιδρούν και οι μειοψηφίες που παρεκκλίνουν, η σύγκρουση ως κομβικό σημείο αλλαγής κ.ά.

Οπως γράφει συγκεκριμένα ο συγγραφέας: «Υπάρχουν οι εποχές της πλειοψηφίας, όπου τα πάντα δείχνουν να εξαρτώνται από τη βούληση των περισσοτέρων, και οι εποχές των μειονοτήτων, όπου το πείσμα κάποιων ατόμων, κάποιων μικρών ομάδων, φαίνεται να είναι αρκετό για να πυροδοτήσει εξελίξεις και να καθορίσει την πορεία των γεγονότων».

Αυτό στο οποίο αναφέρεται ο Σερζ Μοσκοβισί ως επιστήμονας πλέον, ο ίδιος το έζησε για χρόνια προσωπικά. Δεν είναι τυχαίο πως σχεδόν σε όλη του τη ζωή ανήκε και πρωτοστατούσε στις «μειοψηφίες» τις οποίες περιγράφει.

Μην ξεχνάμε πως το βιβλίο γράφτηκε πριν από σχεδόν σαράντα χρόνια, πριν από τις κρίσεις και την εκτεταμένη χρήση της τεχνολογίας. Πριν καν το «τέλος των ιδεολογιών».

Οπως πολύ σωστά επισημαίνει ο κ. Παπαστάμου: «Σίγουρα η μετάφραση και έκδοση ενός ξενόγλωσσου επιστημονικού συγγράμματος σχεδόν σαράντα χρόνια μετά την πρώτη του εμφάνιση στη διεθνή βιβλιογραφία δεν είναι σύνηθες φαινόμενο. […] Πρόκειται για ένα βιβλίο-φορέα ριζοσπαστικής καινοτομίας σε θεωρητικό και επιστημολογικό επίπεδο, που έρχεται να ανατρέψει στις αρχές της δεκαετίας του ’70 τα κοινώς αποδεκτά σε ό,τι αφορά τη διαδικασία, τον φορέα, τη στόχευση, καθώς και τις συνέπειες της κοινωνικής επιρροής των μειονοτήτων». 

 Info:

Τα δύο αυτά βιβλία [καθώς και το υπό έκδοση «(Ορθο)λογισμός και (Συν)λογισμός»] παρουσιάζονται σήμερα στις 19.30, στο Αμφιθέατρο «Σάκης Καράγιωργας ΙΙ» του Παντείου Πανεπιστημίου. Θα μιλήσουν οι μεταφραστές τους: καθηγητές Νίκος Καλαμπαλίκης (Πανεπιστήμιο της Λιόν), Στάμος Παπαστάμου (Πάντειο Πανεπιστήμιο) και Ξένια Χρυσοχόου (Πάντειο Πανεπιστήμιο).