Κοινοί Θνητοί: Είμαστε με τη μεριά της εργατικής τάξης και όσων κάνουν τον κόσμο να γυρνάει

Εδώ και μερικά χρόνια η παρέα από το Αλιβέρι χτίζει σταδιακά το δικό της κοινό, αλλά ταυτόχρονα και το δικό της πολιτικό αφήγημα. Καινοτόμοι, εύστροφοι και παρεμβατικοί στον δημόσιο λόγο, δηλώνουν ανοιχτά ότι είναι με την πλευρά της «εργατικής τάξης και αυτών που κάνουν τον κόσμο να γυρνάει». Οι «Κοινοί Θνητοί» ετοιμάζονται για ένα μεγάλο live στην Τεχνόπολη, την Τετάρτη 12 Ιουλίου, και αυτή ήταν η καλύτερη αφορμή για να κάνουμε μια συζήτηση για τη στρατευμένη τέχνη, τις εκλογές της αστικής τάξης, αλλά και τον νέο τους δίσκο, ο οποίος είναι ενδεδυμένος με φοβερά χαρακτικά σχέδια. Τρεις τέχνες (ποίηση, μουσική, χαρακτική) για ένα άκρως πολιτικό αποτέλεσμα. Δεν χρειάζονται άλλες εισαγωγές, ο λόγος στους «Κοινούς Θνητούς».

● Ας ξεκινήσουμε από την κυκλοφορία του δίσκου, γιατί ομολογώ με εντυπωσίασαν, εκτός από τη μουσική, και το artwork και η προσέγγιση στη φυσική κυκλοφορία. Τρεις τέχνες σε ένωση για να σταλεί καλύτερα το μήνυμα;

Ο νέος μας δίσκος αποτελείται μουσικά από 12 κομμάτια που τα είχαμε γράψει όταν είχαμε ξεκινήσει σαν «Κοινοί Θνητοί» και πήραμε την απόφαση να τα ξαναγράψουμε από την αρχή. Ουσιαστικά γράψαμε όλα τα όργανα, ηχογραφήσαμε πάλι τις φωνές, βάλαμε νέα πράγματα μέσα για να αποδώσουμε τα κομμάτια, επειδή μας άρεσε το περιεχόμενό τους μουσικά και στιχουργικά, αλλά όπως έπρεπε να είναι σήμερα, με περισσότερα τεχνικά μέσα που διαθέτουμε πια και μεγαλύτερη εμπειρία. Για το εικαστικό μέρος απευθυνθήκαμε στον φίλο μας Θανάση Βιζυηνό, ο οποίος πολύ πρόσφατα έχει ξεκινήσει να ασχολείται με τη χαρακτική και δέχτηκε με πολύ μεγάλη χαρά. Το αποτέλεσμα μας άρεσε και εμάς πάρα πολύ. Είναι μια προσπάθεια όχι μόνο να απεικονίσει τους στίχους αλλά μια συνολικότερη προσωπική οπτική με τη βοήθεια της αισθητικής που αφήνει η χαρακτική σε λινόλεουμ.

Το σχέδιο, η χάραξη έγινε στο χέρι, η τύπωση έγινε με πρέσα χαρακτικής ενώ η ψηφιοποίηση σε ειδικό μηχάνημα αφήνοντας τη χρήση του υπολογιστή σε δεύτερη μοίρα. Θέλαμε έτσι να αποτυπωθεί η αισθητική και το νόημα της στρατευμένης τέχνης με πιο παραδοσιακά μέσα. Σκοπός ήταν η παραγωγή καλλιτεχνικών έργων που να προβληματίζουν και να παρακινούν τον θεατή σε σκέψη, κόντρα στην τέχνη που πουλάει και στη λογική της τέχνης για την τέχνη. Αυτές οι τρεις μορφές τέχνης, η μουσική, η ποίηση και η χαρακτική, έχουν συνδεθεί μεταξύ τους για να αποδώσουμε όσο καλύτερα μπορούμε τα νοήματα που θέλουμε να περάσουμε μέσα από τα τραγούδια μας.

● Από παλιά θυμάμαι μας μάθαιναν τον όρο «στρατευμένη τέχνη» με αρνητική χροιά, κάτι με το οποίο προσωπικά δεν συμφώνησα ποτέ μου. Εσείς το λέτε ανοιχτά. Τι σημαίνει, λοιπόν, στρατευμένη τέχνη εν έτει 2023; Και με τη βαρύτητα που έχει ο όρος παραδοσιακά στη χώρα μας;

Οντως ο όρος έχει πολύ μεγάλη βαρύτητα παραδοσιακά στη χώρα μας. Αν ξεκινήσουμε να μετράμε στρατευμένους καλλιτέχνες στη σύνθεση, τη μουσική, το τραγούδι, την ποίηση, είναι πάρα πολλοί αν τους δεις διαχρονικά στην Ιστορία μας. Εμείς από τη δική μας πλευρά προσπαθούμε να περάσουμε τα μηνύματα που θέλουμε και που πιστεύουμε ότι έχουμε ανάγκη σαν άνθρωποι το 2023, όπως η δικαιοσύνη, η ισότητα, η ισότητα των δύο φύλων, ο αντιφασισμός, η κόντρα στον ρατσισμό και την ομοφοβία και άλλα κοινωνικά θέματα. Αν αυτό θεωρείται στρατευμένη τέχνη, εμείς, ναι, το λέμε ανοιχτά: είμαστε με τη μεριά της εργατικής τάξης και αυτών που κάνουν αυτή τη γη να γυρίζει και αυτό προβάλλουμε και μέσα από τα κομμάτια μας με πολλή σιγουριά χωρίς να αμφιταλαντευόμαστε και να στρογγυλεύουμε ό,τι λέμε για να πουλήσουμε ή οτιδήποτε άλλο.

● Επιστρέφει κατά τη γνώμη σας το πολιτικό τραγούδι; Είμαστε και σε μια περίοδο με έντονα πολιτικά πάθη.

Ολες οι μορφές τέχνης, από όπου κι αν προέρχονται, όποιος κι αν τις κάνει, είναι, κατά τη γνώμη μας, πολιτικές και στρατευμένες. Το θέμα είναι με ποιανού την πλευρά είσαι σε αυτή τη στράτευση ή την πολιτικοποίηση.

Σίγουρα είμαστε σε μια περίοδο πολύ έντονη πολιτικά, με πολλά κοινωνικά προβλήματα, τα οποία έχουν φέρει τον λαό σε πολύ δύσκολη κατάσταση. Πόλεμοι, πλειστηριασμοί, φτώχεια, πρόσφατα εγκλήματα με νέους ανθρώπους να πεθαίνουν στα τρένα, με συνανθρώπους μας μετανάστες να πνίγονται στο Αιγαίο. Είναι ξεκάθαρο πλέον ότι πρέπει να παίρνεις θέση. Να είσαι με αυτούς που είναι αποδέκτες αυτής της πολιτικής και αυτών των προβλημάτων και, σίγουρα, όσο αυτές οι καταστάσεις οξύνονται, θα υπάρχει μαζί με το κίνημα και αντίστοιχη ανάπτυξη του πολιτικού τραγουδιού, της στρατευμένης τέχνης ή όπως αλλιώς θέλει να το πει ο καθένας.

● Εχετε νιώσει επιθετικότητα ή αποκλεισμό εξαιτίας της καθαρής πολιτικής ματιάς σας;

Εχουμε δεχτεί μηνύματα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με απειλές από κάποιους φασίστες, νεοναζί, ακροδεξιούς που στέκονται πάνω στο περιεχόμενο των τραγουδιών μας και λένε διάφορα δικά τους. Προφανώς από κοντά αυτοί οι θρασύδειλοι δεν έχουν έρθει ποτέ να μας κάνουν ή να μας πουν κάτι. Ο μεγαλύτερος αποκλεισμός που έχουμε δεχτεί είναι ότι έχει λογοκριθεί κομμάτι μας από το Youtube, το «Του κόσμου οι λαοί». Εχουμε αποκλειστεί και από κάποια φεστιβάλ με τη δικαιολογία ότι δεν θέλουν να πολιτικοποιήσουν το περιεχόμενό τους.

● Είστε πολυγραφότατοι και νιώθετε τον κοινωνικό παλμό, κάτι που φάνηκε και από το κομμάτι που κυκλοφορήσατε μετά το έγκλημα στα Τέμπη. Είναι αυτό αποστολή για έναν καλλιτέχνη; Να εκφράζεται και να εμπνέεται από και για την εποχή του;

Αν θέλει να είναι χρήσιμος στην κοινωνία οφείλει να νιώθει τον κοινωνικό παλμό. Να εκφράζει τη νέα γενιά και τα προβλήματά της και το πιο βασικό από όλα είναι να δίνει και διέξοδο – όχι απλά να καταγράφει και να περιγράφει μια κατάσταση. Εάν εμείς μπορούμε να αντεπεξέλθουμε σε αυτά, πραγματικά είμαστε πάρα πολύ χαρούμενοι. Αυτό δεν μπορούμε να το πούμε βέβαια εμείς για τον εαυτό μας.

● Από το Αλιβέρι της Εύβοιας σε μεγάλες συναυλίες, περιοδείες και σύντομα στην Τεχνόπολη. Πόσο εύκολο είναι τελικά το DIY, όταν μπαίνει στη μέση και ο παράγοντας ότι υπήρξατε μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα; Μήπως είναι και «ζώνη ασφαλείας»;

Σχεδόν όλα τα μέλη είμαστε από φίλοι μαζί, καταγόμαστε, έχουμε μεγαλώσει και μένουμε στο Αλιβέρι. Το DIY σίγουρα σου δίνει κάποιες ελευθερίες όσον αφορά το περιεχόμενο. Δεν έχεις να δώσεις σε κανέναν λόγο για το τι ή πότε θα γράψεις. Βέβαια όπως ήδη είπαμε η λογοκρισία υπάρχει και θα υπάρχει όσο DIY είναι αυτό που κάνεις. Κι αν κάτι δεν θέλουν να ακουστεί, δεν θα ακουστεί. Η επαρχία μάς έχει δώσει αυτό, ουσιαστικά δηλαδή να έχουμε άνεση χρόνου και χώρου, να έχουμε ένα home studio για να κάνουμε τις δουλειές μας, να βρισκόμαστε τα απογεύματα και να γράφουμε μουσικές. Το να απέχεις βέβαια από τα μεγάλα αστικά κέντρα που είναι ο παλμός της καλλιτεχνικής δράσης και των συναυλιών, σε κάνει να χάνεις κάποια πράγματα. Αλλά για την ώρα προτιμούμε την οδό της επαρχίας και θεωρούμε ότι τα καλά που μας προσφέρει είναι περισσότερα από τη ζωή σε μια μεγάλη πόλη.

● Εξ όσων γνωρίζω δεν βιοπορίζεστε από αυτό. Εάν μπορούσατε να ζήσετε από τη μουσική σας θα το κυνηγούσατε σαν προοπτική;

Κανένα μέλος μας δεν βιοπορίζεται από τη μουσική. Εχουμε άλλου είδους δουλειές. Είναι πάρα πολύ δύσκολο για έναν μουσικό να βιοπορίζεται από την τέχνη του, ειδικά όταν είναι δημιουργός και γράφει τα δικά του τραγούδια. Βέβαια εμείς το έχουμε επιλέξει κιόλας γιατί θεωρούμε ότι η ζύμωση που γίνεται στους χώρους εργασίας, στις βιομηχανίες ή τον επισιτισμό είναι πάρα πολύ γόνιμη και μας βοηθά να παράγουμε τέχνη για εμάς τους εργαζόμενους και όσους βγάζουν το ψωμί τους σαν κι εμάς και έχουν τα ίδια προβλήματα.

● Ταμπέλες στη μουσική δεν μου αρέσει να βάζω. Εάν χαρακτήριζα κάπως τη δουλειά σας θα την έλεγα «λαϊκή» με την κοινωνική έννοια του όρου, ωστόσο οι «Κοινοί Θνητοί» εντάσσονται από πολλούς στη hip hop κοινότητα. Φοβάστε ότι η αυξανόμενη δημοτικότητά σας μπορεί να οφείλεται και στο γενικότερο τεράστιο ρεύμα που έχει το hip hop στη χώρα μας;

Ούτε εμείς βάζουμε ταμπέλα σε ό,τι κάνουμε, θεωρούμε ότι είναι σύζευξη διαφορετικών μουσικών ειδών και οπτικών που έχει ο καθένας μας. Τα έχουμε βάλει όλα μαζί και έχει βγει αυτό το αποτέλεσμα. Σίγουρα έχει πάρα πολλά στοιχεία hip hop. Στα live θεωρούμε ότι είμαστε rock μπάντα όπως παίζουμε. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει ένα ρεύμα προς τη hip hop παγκοσμίως κι επειδή το χρησιμοποιούμε σίγουρα έχει συμπαρασύρει κι εμάς. Η αξία του κάθε καλλιτέχνη και του κάθε έργου, βέβαια, εξαρτάται από το περιεχόμενο. Δηλαδή πρωταρχικό δεν είναι η μορφή αυτού που κάνεις, αλλά το περιεχόμενό του. Ωστόσο μια μορφή την οποία εύκολα δέχεται το κοινό και την κατανοεί, σίγουρα είναι ένα καλό στοιχείο.

● Και οι στίχοι σας έχουν γίνει ακόμη και σύνθημα σε κινητοποιήσεις. Το αντιλαμβάνεστε αυτό ως μια κορύφωση στην πορεία σας; Το project των «Κοινών Θνητών» είναι τελικά η ανάγκη για καλλιτεχνική έκφραση ή πολιτική τοποθέτηση;

Ναι, είναι σίγουρα από τις κορυφαίες στιγμές στην πορεία μας εργαζόμενοι, μαθητές, φοιτητές να εκφράζονται μέσα από τα τραγούδια μας για θέματα που τους απασχολούν, για τα προβλήματά τους, για τα δικαιώματά τους. Είναι από τα πιο σημαντικά πράγματα που έχουμε καταφέρει. Το project ξεκίνησε ως μια ανάγκη για καλλιτεχνική έκφραση και μετά ήρθε και η ανάγκη για πολιτική τοποθέτηση. Ουσιαστικά φτιάχνουμε πράγματα που καλύπτουν εμάς και ως δημιουργούς αλλά και ως ακροατές, γιατί πιστεύουμε ότι υπάρχει μεγάλο κενό στο πολιτικό τραγούδι στις μέρες μας ενώ οι συνθήκες που βιώνουμε είναι αναντίστοιχες με αυτό.

● Και μια ερώτηση για το τέλος. Πόσο μπορεί να αλλάξει ο κόσμος με εκλογές; Και πόσο μέσω της τέχνης;

Εχουμε ένα βασικό κειμενάκι που συνοδεύει πολλές δουλειές κι εμφανίσεις μας: λέμε ότι για εμάς η τέχνη δεν μπορεί να αλλάξει τον κόσμο, αλλά μέσω της τέχνης η αλλαγή του κόσμου αποκτά ρυθμό. Με αυτό θέλουμε να δείξουμε ότι η τέχνη μπορεί να βοηθήσει, συνδυαστικά και με άλλα πράγματα, στη συνειδητοποίηση του κόσμου. Να τον συντροφεύσει σε κάποιες στιγμές του, σε χαρές, σε λύπες, να τον κάνει να συνειδητοποιήσει κάποια πράγματα. Αλλά να αλλάξει από μόνη της τον κόσμο, σίγουρα δεν γίνεται. Οταν μιλάμε για τις εκλογές της αστικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, αυτές δεν μπορούν να αλλάξουν τίποτα. Τις κάνει το ίδιο το αστικό σύστημα, για να βάλει αυτούς που θέλει εκεί που πρέπει και να γίνει η δουλειά της άρχουσας τάξης. Μιλάμε για τους πολιτικούς υπηρέτες των βιομηχάνων, των εφοπλιστών, της αστικής τάξης δηλαδή που μας εκμεταλλεύεται όλους.

Βέβαια το δικαίωμα στις εκλογές και στην ψήφο έχει κατακτηθεί με πάρα πολύ αίμα και σίγουρα με τον καθημερινό μας αγώνα μπορούμε να στηρίζουμε ανθρώπους που μπαίνουν μπροστά για θέματα όπως οι πλειστηριασμοί ή τα εργοδοτικά εγκλήματα. Το χειρότερο είναι να διαλέγουμε διαχειριστή, ποιο από τα κόμματα που ασκούν την εξουσία θα περάσει τα μέτρα που είναι ήδη αποφασισμένα για τον λαό και να έχουμε αυτή τη λογική του λιγότερο κακού που πάντα οδηγεί σε μεγαλύτερο κακό. Και για να γυρίσουμε και στην ουσία της ερώτησης ο κόσμος, ιστορικά αποδεδειγμένα, αλλάζει μόνο επαναστατικά. Αν ανατρέξουμε στις μεγάλες επαναστάσεις θα δούμε ότι δεν έγιναν ούτε με εκλογές ούτε με τραγούδια.

? «Κοινοί Θνητοί»

Live στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων

Τετάρτη 12 Ιουλίου

Εναρξη: 21.00 Special Guest: Urban Pulse Εισιτήρια: 12 € (προπώληση), 15 € (ταμείο)