Τις τελευταίες δύο Πέμπτες και μέχρι τις 6 Απριλίου μια διαφορετική χορωδία τραγουδάει έναν ξεχωριστό σκοπό στο θέατρο Πόρτα. Είναι η «Χορωδία Ανέργων», μια ομάδα ανθρώπων που συνδέθηκαν με κοινό παρονομαστή τις δυσκολίες στην εύρεση εργασίας και την αβεβαιότητα στην καθημερινότητά τους.
«Όσα δε μπορούν να ειπωθούν, μπορούν να τραγουδηθούν» είναι το «σύνθημά» τους, με τους Ελένη Ευθυμίου και Δημήτρη Ζάχο, εμπνευστές του project, να μας λένε «άγνωστοι μεταξύ μας όλοι, ήρθαμε κοντά και μοιραστήκαμε τις εμπειρίες και τις σκέψεις μας πάνω στο θέμα της ανεργίας και μάθαμε να τραγουδάμε παρέα».
Οι Ελένη Ευθυμίου και Δημήτρης Ζάχος μας εξηγούν την πορεία του project αναφέροντας ότι «ξεκινήσαμε από την δική μας ανάγκη να μοιραστούμε τις σκέψεις και τους προβληματισμούς μας πάνω στο ζήτημα της εργασίας. Πυρήνας του προβληματισμού, ή αν θες της έμπνευσης αυτής, ήταν είτε ιστορίες κοντινών μας ανθρώπων που έμειναν άνεργοι γιατί απολύθηκαν, γιατί έκλεισαν οι δουλειές τους ή γιατί παραιτήθηκαν, είτε ιστορίες δικές μας, που μέσα από το ελεύθερο επάγγελμα που κάνουμε πολύ συχνά βρισκόμαστε σε ενα μεταιχμιακό στάδιο».
Μοιραία η θεματολογία των τραγουδιών σχετίζεται με τα προβλήματα της ανεργίας και την ζοφερή πραγματικότητα που βιώνουμε, αλλά ο σκοπός είναι αισιόδοξος, οι στίχοι έχουν χιούμορ και οι συνθέσεις ένα ξεχωριστό μουσικό ύφος.
Τους ρωτάμε εάν η «Χορωδία Ανέργων» λειτουργεί και «ψυχοθεραπευτικά» και μας απαντούν καταφατικά: Ακούγεται βαρύ, αλλά είναι για εμάς είναι κάπως έτσι. Όσο και να το παλεύεις ή να είσαι κοινωνικός και αισιόδοξος, το να βρεθείς στο περιθώριο μιας κοινωνίας που λειτουργεί με ταμπέλες και στερεότυπα είναι πολύ εύκολο. Το τραγούδι είναι μια μικρή λύτρωση από την μιζέρια και ένας καλός τρόπος ο άνθρωπος να νιώσει δυνατός, να πάρει ξανά φόρα ώστε να διεκδικήσει αυτά που επιθυμεί από τη ζωή του.
Πρόταση της χορωδίας, όπως μας λένε οι Ελένη Ευθυμίου και Δημήτρης Ζάχος, είναι «ενεργητική στάση απέναντι στα πράγματα, συνδημιουργία, συλλογική ζωή» και στόχος το project να ανοιχθεί περαιτέρω, σε περισσότερους ανθρώπους που τους συνδέει η κοινή τους επιθυμία για το τραγούδι.
Μπορεί να επενδύουμε μόνο στο παρόν, αλλά ας μιλήσουμε λίγο για το παρελθόν. Για τις ιδέες και σκέψεις που έφεραν τη δημιουργία της «Χορωδίας ανέργων» και τα πρώτα της βήματα.
Ξεκινήσαμε από την δική μας ανάγκη να μοιραστούμε τις σκέψεις και τους προβληματισμούς μας πάνω στο ζήτημα της εργασίας. Πυρήνας του προβληματισμού, ή αν θες της έμπνευσης αυτής, ήταν είτε ιστορίες κοντινών μας ανθρώπων που έμειναν άνεργοι γιατί απολύθηκαν, γιατί έκλεισαν οι δουλειές τους ή γιατί παραιτήθηκαν, είτε ιστορίες δικές μας, που μέσα από το ελεύθερο επάγγελμα που κάνουμε πολύ συχνά βρισκόμαστε σε ένα μεταιχμιακό στάδιο: άλλοτε δεν ξέρουμε ακριβώς τι ξημερώνει την επόμενη μέρα κι άλλοτε μπορεί να συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο, όταν δουλεύοντας ακατάπαυστα ψάχνουμε να βρούμε ποιο είναι το νόημα πίσω από όλο αυτό. Με αφορμή λοιπόν την ανεργία προσεγγίζουμε θέματα όπως οι επιλογές που κάνουμε και αφορούν τη διαχείριση του χρόνου, σε τι βαθμό καθορίζει τη ζωή μας η εργασία, πόσο διατεθειμένοι είμαστε να συμβιβαστούμε σε αυτήν και γιατί την έχουμε την ανάγκη για να αυτοπροσδιοριζόμαστε. Η έλλειψη οικονομικής υποστήριξης αποτέλεσε επίσης μια καλλιτεχνική παράμετρο και έναν από τους στόχους της παράστασης. Μπορεί κάποιος χωρίς χρήματα να συνεχίσει να δημιουργεί, να προτείνει, να συνδιαμορφώνει; Έτσι λοιπόν δημιουργήθηκε μια ομάδα από χορωδούς με την ελπίδα να αποφορτίσουν τα προβλήματα και να δημιουργήσουν μια άμεση και ειλικρινή σχέση με το κοινό, ακριβώς επειδή τραγουδούν τραγούδια βγαλμένα από τις προσωπικές μαρτυρίες.
Αφηγείστε λυπητερές ιστορίες με αισιόδοξο τρόπο ή υπάρχει κάτι παραπέρα;
Σε καμία περίπτωση δεν θέλουμε να αναπαράγουμε τα στερεότυπα και τις τρέχουσες αναλύσεις περί ανεργίας, αλλά επιδιώκουμε να εστιάσουμε στον άνθρωπο και στις μικρο-ιστορίες. Το τραγούδι της χορωδίας έχει αισιοδοξία και σαρκαστική διάθεση γιατί δεν γίνεται αλλιώς. Είμαστε σε μια φάση που πρέπει να ξορκίσουμε το φόβο και την εσωστρέφεια. Άγνωστοι μεταξύ μας όλοι, ήρθαμε κοντά και μοιραστήκαμε τις εμπειρίες και τις σκέψεις μας πάνω στο θέμα της ανεργίας και μάθαμε να τραγουδάμε παρέα. Τώρα μας άνοιξε η όρεξη για μουσική, ελπίζουμε να είναι μόνο η αρχή αυτές οι παραστάσεις στο Πόρτα και να συνεχίσουμε να τραγουδάμε.
Χορωδία Ανέργων from Dimitris Zahos on Vimeo.
Υπάρχει και μια διάθεση σάτιρας στους στίχους; Για την κατάσταση στην αγορά εργασίας, ίσως για τις τρελές απαιτήσεις αρκετών εργοδοτών;
Ναι, το χιούμορ είναι κυρίαρχο στοιχείο της παράστασης. Θα ήταν κάπως αφελές να βγούμε να τραγουδήσουμε με λόγο καταθλιπτικό ή καταγγελτικό. Η ανεργία είναι από μόνη της μια πάρα πολύ σκληρή κατάσταση γι αυτούς που τη βιώνουν. Από την άλλη όμως η αλλοτρίωση σε μια δουλειά που δεν μας προσφέρει τίποτα και η γενικευμένη ελαστική και επισφαλής απασχόληση είναι καταστάσεις για τις οποίες μιλάμε και τραγουδάμε.
Και η μουσική πώς διαμορφώνεται στην «Χορωδία Ανέργων»; Επηρεάζεστε από την ιστορία που θέλετε να αφηγηθείτε κάθε φορά;
Τα τραγούδια της παράστασης είναι πρωτότυπα, στίχοι και μουσική εμπνευσμένα από τη συνάντησή μας με ανθρώπους που μοιράστηκαν μαζί μας σκέψεις, φόβους και περιστατικά σχετικά με την εργασία και την ανεργία. Είναι απλά τραγούδια με λιτές ενορχηστρώσεις που βασίζονται στην ενέργεια και την παρουσία της χορωδίας των ετερόκλητων ανθρώπων. Φτιάχνουν μια συνειρμική αφήγηση με τόνο λυρικό και τρυφερό, άλλοτε σαρκαστικό και χιουμοριστικό. Τα περισσότερα τραγούδια έχουν ξεχωριστό μουσικό ύφος το ένα από το άλλο και σίγουρα σε αυτό βασική επιρροή αποτελεί το θέμα του τραγουδιού αλλά και η διάθεση που δραματουργικά επιλέγουμε να έχει το κομμάτι μέσα στη συνολική δραματουργία.
Άνθρωποι μοιράζονται τις ιστορίες τους, βρίσκονται και αλληλεπιδρούν μέσα σε μια ομάδα. Θεωρείτε ότι το project αυτό λειτουργεί και σαν μιας μορφής «ψυχοθεραπεία»;
Ακούγεται βαρύ, αλλά είναι για εμάς είναι κάπως έτσι. Όσο και να το παλεύεις ή να είσαι κοινωνικός και αισιόδοξος, το να βρεθείς στο περιθώριο μιας κοινωνίας που λειτουργεί με ταμπέλες και στερεότυπα είναι πολύ εύκολο. Το τραγούδι είναι μια μικρή λύτρωση από την μιζέρια και ένας καλός τρόπος ο άνθρωπος να νιώσει δυνατός, να πάρει ξανά φόρα ώστε να διεκδικήσει αυτά που επιθυμεί από τη ζωή του.
Είναι η συλλογικότητα, αλλά και η καλλιτεχνική δημιουργία μια απάντηση στις ζοφερές καταστάσεις που βιώνουμε τα τελευταία χρόνια;
Σαφέστατα, αυτή είναι η πρόταση της χορωδίας: ενεργητική στάση απέναντι στα πράγματα, συνδημιουργία, συλλογική ζωή. Λίγο πριν από την πρεμιέρα, μη έχοντας και σαφή εικόνα για το συνολικό καλλιτεχνικό αποτέλεσμα και την υποδοχή που θα μας επεφύλασσε το κοινό, νιώσαμε ότι είχαμε καταφέρει να παλέψουμε με το ‘κλείδωμα’ στον εαυτό μας, και να κάνουμε ο καθένας την υπέρβασή του. Ο κοινός καλλιτεχνικός στόχος μας έφερε πολύ κοντά, άνθρωποι άγνωστοι μεταξύ μας είχαμε καταφέρει να γίνουμε μια μεγάλη οικογένεια και απολαμβάναμε τον κοινό χρόνο πάνω και κάτω από τη σκηνή.
Και οι επόμενες σκέψεις; Θέλετε να φέρετε ακόμη πιο κοντά άνεργους και εργαζόμενους στο πλαίσιο της καλλιτεχνικής συνδημιουργίας. Ίσως ένα μεγαλύτερο project που να συνδυάζει και άλλες μορφές τέχνης ή το κρατάτε μυστικό;
Στα άμεσα σχέδιά μας είναι να συνεχίζουμε να αναπνέουμε και να τραγουδάμε μαζί και να εξελιχτούμε ως χορωδία. Θα θέλαμε αυτή η πρώτη επαφή με το κοινό να εξελιχθεί και να ανοιχτεί σε περισσότερους ανθρώπους που τους συνδέει η κοινή τους επιθυμία για το τραγούδι. Το δεύτερο σχέδιο είναι να βγούμε σε πόλεις εκτός Αθήνας και να συστήσουμε μια καινούργια χορωδία με τους ανέργους της εκάστοτε περιοχής.
Αυτή είναι η «Χορωδία Ανέργων». Για τρεις ακόμη Πέμπτης στο θέατρο Πόρτα.
- Σκηνοθεσία-Έρευνα-Δραματουργία: Ελένη Ευθυμίου, Δημήτρης Ζάχος
- Μουσική: Ελένη Ευθυμίου
- Καλλιτεχνική διεύθυνση: Ζωή Μολυβδά Φαμέλη
- Sound design: Οδυσσέας Γκάλλιος
- Καλλιτεχνική – κινησιολογική συνεργασία: Βιττόρια Κοτσάλου
- Εικαστικά: Ευαγγελία Μαργαρίτη
- Πιάνο: Ναυσικά Μακράκη
- Βοηθός σκηνοθέτη, video on stage: Δημήτρης Αμπατζής
- Φωτογραφίες: Αλέξης Μανικάκης
- Σχεδιασμός αφίσας – Artwork: Αχιλλέας Μεσσάικος
- Εκτέλεση παραγωγής: Ευάγγελος Κώνστας – Constantly Productions
- Βοηθός παραγωγής: Θέμης Θεοχάρογλου
- Xορωδία Ανέργων: Αντώνης Αγγελάκης, Δημήτρης Αμπατζής, Μιχάλης Αρφάνης, Στεφανία Γώγου Πούλου, Ελένη Ευθυμίου, Δημήτρης Ζάχος, Αναστασία Καριοφύλλη, Κωνσταντίνος Κόλλιας, Ιωάννα Κωνσταντινίδη, Ναυσικά Μακράκη, Αλέξης Μανικάκης, Ευαγγελία Μαργαρίτη, Στέλιος Οικονομίδης, Ισμήνη Οικονόμου, Ευανθία Σιδέρη, Αντώνης Σούκερας, Ιουλία Συμεωνίδου
- Βιολοντσέλο: Σταύρος Παργινός
- Μουσικό Πριόνι: Iώ Αρματά
Από 16 Μαρτίου έως 6 Απριλίου 2017
Κάθε Πέμπτη στις 21:15
Τιμές εισιτηρίων: 12 ευρώ
8 ευρώ-ανέργων, ΑΜΕΑ, ομαδικό (άνω των 10 ατόμων)
Προπώληση εισιτηρίων: Στο ταμείο του θεάτρου, τηλ. 2107711333
