Προς απόσυρση…49 γλυπτά

Το 2012 που παρουσιάστηκαν τα πρώτα κρούσματα ο Δήμος Αθηναίων ενδεχομένως και να μην έδρασε εγκαίρως. Σήμερα που τα φαινόμενα βανδαλισμού στην πόλη επαναλαμβάνονται και πολλαπλασιάζονται ο δήμος υποχρεώνεται να προβεί σε ακραίες λύσεις: αφού δεν μπορούν να προστατευτούν τα αγάλματα, γλυπτά κι έργα τέχνης που στολίζουν την πόλη, τότε θα τα αποσύρουμε.

Το τελευταίο διάστημα όλο και συχνότερα προτομές αφαιρούνται θρασύτατα από τα πιο κεντρικά σημεία (όπως οι πέντε που εκλάπησαν από τον περίβολο του Πνευματικού Κέντρου) και γλυπτά βανδαλίζονται (όπως το άγαλμα «Βόρειος Ηπειρος» στην Τοσίτσα), ανδριάντες ξανακαταστρέφονται αμέσως μετά τη συντήρησή τους. Αλλά καθώς οι αρμοδιότητες μεταξύ δήμου, Περιφέρειας και αστυνομίας είναι κατακερματισμένες η πόλη… οπισθοχωρεί.

Η αισθητική του αστικού τοπίου, η πολιτιστική κληρονομιά, η τέχνη που συνυπάρχει με τη ζωή στον δρόμο δέχεται σοβαρό πλήγμα. Είναι άραγε δυνατόν ο μόνος τρόπος υπεράσπισης των έργων τέχνης να είναι η απόσυρσή τους; «Η κλοπή έργων τέχνης, τα οποία είναι συνδεδεμένα με τον δημόσιο χώρο και την αισθητική της πόλης, πιστοποιούν το πρόβλημα.

Δεν θα το επιτρέψουμε. Δεν θα μείνουμε με σταυρωμένα χέρια», δήλωσε χθες ο δήμαρχος Αθηναίων Γιώργος Καμίνης παρουσιάζοντας τα άμεσα μέτρα για την προστασία της πόλης από βανδαλισμούς και παραβατικότητα.

«Τα φαινόμενα αυτά πλήττουν ορισμένες περιοχές ή δίνουν την εντύπωση μιας πόλης όπου γειτονιές μεταβάλλονται σε γκέτο ή άβατο. Γεγονός που οδηγεί την πόλη σε ανεξήγητες συνέπειες παρέλκυσης. Παράδειγμα, τα τρόλεϊ δεν έκαναν στάση Παρασκευή- Σάββατο έξω από το Πολυτεχνείο, αφού υπήρξαν αλλεπάλληλες επιθέσεις σε αυτοκίνητα.

»Κάδοι απομακρύνονται από κεντρικά σημεία για να μην καούν κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων. Αυτή η εικόνα αδικεί την πόλη και τους κατοίκους της. Είναι όμως και μια πραγματικότητα που δείχνει τα ελλείμματα επαρκούς κι αποτελεσματικής αστυνόμευσης και περιφρούρησης της εύρυθμης λειτουργίας της πρωτεύουσας.

»Αναδεικνύει όμως και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν μητροπολιτικοί δήμοι όταν οι αρμοδιότητες είναι κατακερματισμένες με τον πιο ανορθολογικό τρόπο».

Σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία, διάσπαρτα στους δημόσιους χώρους της πόλης βρίσκονται συνολικά 201 γλυπτά, 120 ορειχάλκινα και 81 από μάρμαρο. Από αυτά, σε μια μακρά περίοδο έξι δεκαετιών έχουν κλαπεί 11, ενώ 12 απομακρύνθηκαν για να συντηρηθούν.

Ξεχωρίσαμε 49 γλυπτά που βρίσκονται σε επισφαλή θέση και σε συνεργασία με τα πανεπιστημιακά ιδρύματα και τους επιστημονικούς φορείς της πόλης εξετάζουμε την προσωρινή απόσυρση ορισμένων γλυπτών, την αντικατάστασή τους με εκμαγεία και την έκθεση των πρωτότυπων στη Δημοτική Πινακοθήκη.

Στα μεγαλύτερα σε όγκο γλυπτά θα ληφθούν σύγχρονα μέσα προστασίας. Στόχος είναι να αποφύγουμε τη στοχευμένη αποψίλωση της πόλης από τον καλλιτεχνικό πλούτο διότι αποτελεί ήττα για την ελεύθερη κοινωνία.

Δεδομένου ότι τα περιστατικά βανδαλισμών και παραβατικότητας πληθαίνουν, ο δήμος ζήτησε από τον αρμόδιο υπουργό Προστασίας του Πολίτη κ. Τόσκα ισχυρότερα μέτρα ώστε να περιφρουρηθεί το κέντρο χωρίς καθυστέρηση.

«Είναι αναγκαίο να εξαλειφθούν φαινόμενα που υποβαθμίζουν την εικόνα της πόλης (άστεγοι, ουσιοεξαρτημένοι, διακινητές παράνομων προϊόντων, έμποροι ναρκωτικών, κυκλώματα επαιτείας) ιδίως σε περιοχές όπως είναι αυτή του Πνευματικού Κέντρου, της Νομικής, της Ακαδημίας, που σε κανονικές συνθήκες έπρεπε να ακτινοβολούν το κύρος και την ιστορία της Αθήνας. Υπάρχει τελικά ή όχι σχέδιο της αστυνομίας για την έκρηξη της παραβατικότητας;

»Το ότι μέχρι σήμερα δεν τα έχουμε καταφέρει δεν οφείλεται σε ολιγωρία του δήμου, απορρέει από τα ελάχιστα μέσα παρέμβασης που διαθέτουμε τόσο σε αστυνομικούς όσο και σε επίπεδο αρμοδιοτήτων. Η δημοτική αστυνομία για όσους δεν γνωρίζουν έχει αρμοδιότητα μόνο να σημειώνει διοικητικές παραβάσεις (τραπεζοκαθίσματα, παράνομη στάθμευση κ.λπ.)».

Στο, δε, Δημοτικό Συμβούλιο που ακολούθησε αποφασίστηκε να αποσυρθούν προσωρινά (για ένα 3μηνο) τα ορειχάλκινα αγάλματα μπροστά από το Πνευματικό Κέντρο σε άλλο δημόσιο χώρο, μέχρι να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα προστασίας (μεταξύ αυτών και η τοποθέτηση καμερών στον γύρω χώρο).

Επίσης για το σοβαρότατο ζήτημα των αστέγων στο κέντρο ο δήμος έχει ξεκινήσει προσπάθεια ενημέρωσης των αστέγων προκειμένου να ενταχθούν σε κάποιο από τα προγράμματα. «Kάποιοι έχουν στήσει κανονικές εγκαταστάσεις σε κεντρικά σημεία της πόλης όπως η Σταδίου».

Ωστόσο ο δήμος είτε χάνεται στις πολλαπλές υπηρεσίες που απαιτούνται για να απομακρυνθούν (υγειονομική υπηρεσία Περιφέρειας, Εισαγγελία, αστυνομία κ.ο.κ.) είτε οι κινήσεις δεν έχουν αποτέλεσμα, καθώς οι άστεγοι επιστρέφουν πολύ σύντομα.

Στις άμεσες σκέψεις επίσης είναι η δημιουργία σε συνεργασία με το υπουργείο Υγείας εποπτευόμενου σταθμού χρήσης ναρκωτικών (καθώς το 40% των αστέγων είναι εξαρτημένοι με κάποιον τρόπο) αλλά και την αναζήτηση χώρου που θα χρησιμοποιείται ως καταφύγιο νύχτας.