Κόντρα Καφέτση – Κοσκινά ενώ το ΕΣΠΑ πιέζει

Την αναβολή της γνωμοδότησης για το β’ στάδιο της οριστικής μουσειογραφικής και μουσειολογικής μελέτης του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης αποφάσισε ομόφωνα το Συμβούλιο Μουσείων στη συνεδρίαση της Παρασκευής.

Κρίθηκε απαραίτητη η υποβολή νέας μουσειογραφικής και μουσειολογικής μελέτης από τη διευθύντριά του Κατερίνα Κοσκινά, η οποία δήλωσε «μπορώ να την καταθέσω ακόμα και τη Δευτέρα».

Μικρή ή μεγάλη η αναβολή του μοναδικού αυτού «φαινομένου», που λέγεται άνοιγμα του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, θα το δείξει το άμεσο μέλλον.

Ωστόσο, τα πράγματα παίρνουν νέα πιεστική τροπή καθώς αν δεν ανοίξει το συντομότερο, κινδυνεύει να απενταχθεί από το ΕΣΠΑ. Αποτέλεσμα; Να επιστραφούν στην Ε.Ε. τα χρήματα που δαπανήθηκαν για την κατασκευή-μετατροπή του κτιρίου του ΦΙΞ.

Κατά την τελευταία συνεδρίαση του Συμβουλίου Μουσείων -έληξε η θητεία των μελών του την Παρασκευή και ο Αριστείδης Μπαλτάς πρέπει αμέσως να διορίσει τα νέα- έγινε σαφής η ανάγκη κατάθεσης νέας μουσειογραφικής και μουσειολογικής μελέτης.

Με παρέμβασή της η προηγούμενη διευθύντρια, Αννα Καφέτση, μέλος του Συμβουλίου, έκανε λόγο για «ζήτημα αρχής». Ισχυρίστηκε ότι το β’ στάδιο της τροποποιημένης οριστικής μουσειολογικής και μουσειογραφικής μελέτης βασίζεται στη δική της πρόταση.

«Παραβιάζεται όχι μόνον η πνευματική μου ιδιοκτησία, αλλά το επιστημονικό μου έργο και το ηθικό μου δικαίωμα απέναντι σ’ αυτό. Με έκπληξη είδα ότι έρχεται ένα άλλο πρόσωπο να συμπληρώσει την ήδη εγκεκριμένη με δύο υπουργικές αποφάσεις (Δεκ. ’13 και Απρ. ’14) οριστική μουσειολογική και μουσειογραφική μελέτη».

Και ρώτησε το Συμβούλιο: «Είναι νόμιμο εγκεκριμένες μελέτες, για τις οποίες έχουν βγει υπουργικές Αποφάσεις, να εμφανίζονται ως β’ στάδιο οριστικής μουσειογραφικής και μουσειολογικής μελέτης, όντας τελείως διαφορετικές;» Στην περίπτωση της εφαρμογής μιας τέτοιας απόφασης, επιφυλάχτηκε για την προσφυγή της στη Δικαιοσύνη.

«Από τη στιγμή που η δουλειά μου πετάχτηκε στο καλάθι των αχρήστων, ας έρθει η νέα μελέτη με διαφανείς διαδικασίες, γιατί νόμιμη δεν θα είναι». Και πριν αναχωρήσει είπε: «Η επιστροφή μου ήταν μονόδρομος. Θα είχε ανοίξει το Μουσείο από το 2014-2015».

Τα μέλη του Συμβουλίου αποδέχθηκαν τα θέματα επιστημονικής ευθύνης και ηθικής τάξης που έθεσε η Αννα Καφέτση και έκριναν αναγκαίο να εκπονηθεί νέα μελέτη, «είναι το πιο έντιμο» ειπώθηκε χαρακτηριστικά.

Ακολούθησε παράσταση της νέας διευθύντριας Κατερίνας Κοσκινά, η οποία έχει έτοιμες τις δικές της προτάσεις από τον περασμένο Δεκέμβριο, όπου και επρόκειτο να συζητηθεί το θέμα στο Συμβούλιο Μουσείων, αλλά αναβλήθηκε καθώς το υπουργείο Πολιτισμού δεν είχε, προφανώς, πάρει τις τελικές του αποφάσεις για την ανανέωση ή όχι της θητείας της.

Συνοδευόμενη από τους μελετητές του έργου, μέλη του Δ.Σ. και εκπροσώπους των εργαζομένων, έκανε σαφές ότι η β’ φάση των μελετών είναι διαφορετικές των αρχικών, καθώς ελήφθησαν υπόψη τόσο οι παρατηρήσεις των υπουργικών αποφάσεων όσο και οι δικές της επιστημονικές απόψεις.

Είπε ότι σε αυτές λαμβάνεται υπόψη η δημιουργία αποθηκευτικών χώρων (145 τετραγωνικά) που δεν υπήρχαν πριν, ενώ διαφοροποιείται το κτιριολογικό, καθώς «ένα μουσείο που ξεκινάει το 2016-17 και δεν έχει διακριτούς χώρους περιοδικών εκθέσεων έχει πρόβλημα στην εξωστρέφειά του».

«Το θεωρώ σημαντικό. Αυτό που θα έκανα στη νέα μελέτη είναι αυτό που κάνω και εδώ βασιζόμενη στις υπουργικές αποφάσεις και στις επιταγές του κτιριολογικού», τόνισε. Και πρόσθεσε: «Κυρίως θα φρόντιζα να επιταχύνω το άνοιγμα του Μουσείου. Δεν πρέπει να χαθεί άλλος χρόνος», επισημαίνοντας τον κίνδυνο απένταξης του έργου από το ΕΣΠΑ.

«Είμαι άλλος άνθρωπος, με άλλη άποψη. Δεν παρέλαβα ένα μουσείο στημένο. Είναι λοιπόν αυτονόητο ότι ο νέα διευθύντρια έχει τη δική της θέση. Υπήρξαν προβλήματα σε τυπικές διαδικασίες για την εισαγωγή των έργων. Διαπίστωσα σοβαρά ζητήματα στο κτιριακό, στο επίπεδο -1 και στο ισόγειο.

Στην πραγματικότητα το ΕΜΣΤ αντιμετωπιζόνταν σαν χώρος που εκτίθενται μόνο τα έργα της μόνιμης συλλογής». Η Κατερίνα Κοσκινά διευκρίνισε, ωστόσο, ότι κρατάει «το γενικό πνεύμα και τη γενική αρχή της μελέτης της πρώην διευθύντριας, που είναι ένας νέος ανθρωπισμός και μια διαπολιτισμική θεώρηση της μόνιμης έκθεσης».

Κατέθεσε την εκτίμησή της στη δουλειά που έχει κάνει η Αννα Καφέτση («είναι πολύ σοβαρή και ουσιαστική») και ξεκαθάρισε προς το Συμβούλιο: «Είτε μου ζητήσετε νέα μελέτη είτε αυτή, την ίδια θα σας καταθέσω», υποστηρίζοντας έτσι την επιστημονική της δουλειά στην εκπόνηση των μελετών. Γι’ αυτό και στην ερώτηση της γ.γ. του υπουργείου Πολιτισμού, Μαρίας Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη για τον χρόνο που θα χρειαζόταν η εκπόνηση μιας νέας μελέτης, απάντησε: «Μπορώ να την καταθέσω και τη Δευτέρα».

Οι αναλυτικές προτάσεις της Κατερίνας Κοσκινά για τη μουσειογραφική και μουσειολογική μελέτη θα παρουσιαστούν στο επόμενο Συμβούλιο Μουσείων με τη νέα του σύνθεση. Ευχόμαστε σύντομα.