Nα, λοιπόν, που υπάρχουν και μεγάλοι θαυμαστές του σερ Αρθουρ Εβανς, του Βρετανού αρχαιολόγου που δεν ήταν απλώς ο άνθρωπος που ανέσκαψε και ανακάλυψε την Κνωσό και συνεπώς αποκάλυψε το θαύμα του μινωικού πολιτισμού, αλλά αναστήλωσε και το ανάκτορο παίρνοντας μεγάλες ελευθερίες και χρησιμοποιώντας τσιμέντο – κάτι που προκαλεί σφοδρή κριτική.
Η Βρετανίδα, όμως, βίντεο-αρτιστ Ελίζαμπεθ Πράις, βραβευμένη με Turner το 2012, ξεκινώντας από τη δουλειά του Αρθουρ Εβανς στην Κνωσό παρουσιάζει στο περίφημο Μουσείο Ashmolean της Οξφόρδης το νέο της έργο με τίτλο «A Restoration» (Μια Αναστήλωση).
Πρόκειται για μια ταινία της οποίας το υλικό άντλησε κάνοντας βουτιά στο αρχείο του, που ανήκει στο Ashmolean. Μην ξεχνάμε ότι είναι από τους ιδρυτές του μουσείου.
«Εντυπωσιάστηκα από το πόσο οικείες μού φάνηκαν οι εικόνες του αρχείου και από το πόσο επηρέασαν αυτές οι αρχαιολογικές ανακαλύψεις την αισθητική του 20ού αιώνα», εξηγεί στην «Γκάρντιαν» η Πράις.
Ο Εβανς ήταν, ακόμα, υπερβολικά χαλαρός όσον αφορά την ανακάλυψή του, αλλά και τα υλικά που χρησιμοποίησε. Η δημιουργική ελευθερία που επέτρεπε στον εαυτό του, με εντυπωσίασε. Και όλο αυτό είχε σφρίγος, ενέργεια, ζωτικότητα και σχεδόν λιβιδινική ορμή
Η καλλιτέχνις χρησιμοποίησε εικόνες από την Κνωσό, έργα τέχνης, τον χώρο των ανασκαφών για να φτιάξει μια αφήγηση, που πηγαίνει πολύ πέρα από τη δουλειά του Εβανς.
Γίνεται ένα σχόλιο πάνω στον ίδιο τον κόσμο των μουσείων και των έργων που φιλοξενούν.
Αυτή τη φορά δεν ακούγεται στην ταινία η φωνή της Πράις (πάντα συνοδεύει τα έργα της με δικά της γοητευτικά κείμενα), αλλά μια γυναικεία φωνή, φτιαγμένη στο κομπιούτερ, η οποία αναπαριστά τον χορό των διαχειριστών του ψηφιακού αρχείου του Ashmolean. Εχουν την ίδια με τον Αρθουρ Εβανς ελεύθερη σχέση με το υλικό που τόσο προσεκτικά αποκτούν και προστατεύουν.
Ξαφνικά ένας κήπος δημιουργείται στη οθόνη από τους βλαστούς, τα δέντρα, την πανίδα που είχαν ζωγραφίσει οι Μινωίτες στην Κνωσό.
Το βίντεο συνεχώς επεκτείνει τη δυναμική των εικόνων του, έτσι που τελικά κορμοί, βλαστοί και λουλούδια των τοιχογραφιών να αρχίσουν να πάλλονται, σαν να τους φυσά ένα ψηφιακό αεράκι.
Και μέσα σ’ αυτόν τον μινωικό κήπο, οι διαχειριστές του μουσείου τοποθετούν ζώα! Μετά συγκεντρώνουν σχέδια του ανακτόρου από το αρχείο του Εβανς και το «ξαναχτίζουν».
«Μέχρις εδώ», γράφει η «Γκάρντιαν», «όλα φαίνονται σχετικά άκακα».
Αλλά ο «χορός» της Ελίζαμπεθ Πράις εκτροχιάζεται. Συγκεντρώνουν κούπες από όλες τις περιόδους της Ιστορίας και όλα τα τμήματα του Ashmolean, ακόμα και από το γειτονικό Ανθρωπολογικό Μουσείο Pitt Rivers, και στήνουν ένα βακχικό φαγοπότι.
Μετά φέρνουν όπλα, ραβδιά και σπαθιά. Γιατί άραγε;
«Ηθελα οι διαχειριστές του ψηφιακού αρχείου να δημιουργούν μια ενδιαφέρουσα αλλά με ασταθή ψυχολογία φωνή», εξηγεί η Πράις.
Να μην ξέρεις τα κίνητρα πίσω από τις ήρεμες αλλά και βίαιες πλευρές της φαντασίας τους. Ολο αυτό συνδέεται στο μυαλό μου με τα τραύματα που υφίστανται τα ίδια τα έργα σε ένα μουσείο. Ηθελα να δείξω ότι ο σκοπός για τον οποίο κάποτε φτιάχτηκαν, μπορεί να εξευγενιστεί ή να εξαλειφθεί
Info:
Το «A Restoration» εκτίθεται στο Μουσείο Ashmolean μέχρι 15 Μαΐου
