Σε αυτήν ο Αρης Αλεξάνδρου αφιέρωσε «Το κιβώτιο»

Τολμηρή και παθιασμένη γυναίκα, σύντροφος του Αρη Αλεξάνδρου, συγγραφέας και η ίδια, στενή φίλη και συνομιλήτρια του Γιάννη Ρίτσου και του Ανδρέα Φραγκιά, δημοσιογράφος και σημαντική αγωνίστρια, η Καίτη Δρόσου πέθανε στα 94 της χρόνια.

Η πολύπλευρη αυτή προσωπικότητα βρέθηκε το πρωί της Τετάρτης νεκρή στη σοφίτα στο σπίτι της στο Παρίσι -στο ίδιο μέρος όπου από τη δικτατορία ζούσε μαζί με τον Αρη Αλεξάνδρου.

Την βρήκε εκεί ο εγγονός του Νικηφόρου Βρετάκου, Δημήτρης Παπαδημητρίου, ο οποίος εργάζεται ως γιατρός σε νοσοκομείο της γαλλικής πρωτεύουσας, καθώς ανησύχησε που δεν είχε νέα της τις τελευταίες ημέρες. Είναι βέβαιο ότι η επιθυμία της ήταν να ταφεί πλάι στον σύντροφό της στο Παρίσι.

Γεννημένη το 1922 και παντρεμένη με τον Αρη Αλεξάνδρου από το 1958 (ήταν ο δεύτερος γάμος της αφού είχε προηγηθεί ο Φάνης Καμπάνης), η Καίτη Δρόσου ήταν η γυναίκα στην οποία είναι αφιερωμένο το «Κιβώτιο», το μοναδικό μυθιστόρημα του δεύτερου συζύγου της.

Τριάντα και πλέον χρόνια στο πλάι του, μοιράστηκε ιδεολογικές ανησυχίες, συγγραφικές αναζητήσεις αλλά και τις περιπέτειες που έζησε τόσο στα χέρια της Δεξιάς όσο και της Αριστεράς.

Επέμενε, δε, με κάθε ευκαιρία πως ο Αλεξάνδρου ουδέποτε προσπάθησε να την «νουθετήσει» πολιτικά, πόσο μάλλον να της επιβάλει τις κομματικές του επιλογές (η ίδια ήταν στην ΕΔΑ ώς το 1961).

«Ποτέ δεν μου είπε τίποτα. Δεν ήταν από ευγένεια ή διακριτικότητα. Δεν του άρεσε να πατά πάνω στο συναίσθημα του άλλου για να επιβάλει κάτι. Ούτε χάρη δεν μπορούσε να ζητήσει», δήλωνε σε συνέντευξή της στην «Ελευθεροτυπία» και τη Βένα Γεωργακοπούλου, το 2003.

Το ίδιο συνέβαινε και στα κείμενά του: 

«Η ουσία ήταν στη συζήτηση και την κριτική σκέψη. Το “όχι στα θέσφατα”. Κάτι που η ελληνική Αριστερά ποτέ δεν κατάλαβε και κάθε διαφωνία του Αρη ισοδυναμούσε γι’ αυτήν με “προδοσία”. Ομως, ο Αρης έλεγε “μόνος μου ήρθα στην Αριστερά, μόνος μου την διάλεξα, μόνος μου φεύγω”. Η συνείδησή του ήταν αυτή που αποφάσιζε και όχι το Κόμμα. Και υπάρχει μια πολύ ωραία φράση στην “Αντιγόνη” του που τα συμπυκνώνει όλα: “Οταν είσαι μόνος, είσαι και με τους άλλους”», παραδέχτηκε στην ίδια συνέντευξη.

Ξεχωριστής σημασίας είναι τα δελτάρια του Ρίτσου από τόπους εξορίας (τη Λήμνο, τη Μακρόνησο και τον Αϊ-Στράτη) και τα γράμματα του ποιητή προς την «αγαπημένη του Καιτούλα», αλλά και στο αυτοεξόριστο ζεύγος στο Παρίσι, τα οποία συμπεριέλαβε η Κ. Δρόσου στον τόμο «Τροχιές σε διασταύρωση» που κυκλοφόρησε το 2008 με τη φιλολογική φροντίδα της Λίζυς Τσιριμώκου (εκδ. «Αγρα»).

Mε αφορμή την έκδοση του βιβλίου είχε τότε δηλώσει στη Σταυρούλα Παπασπύρου («Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία»): 

«Ο Ρίτσος ήταν τα πάντα για μένα, και πατέρας, και εραστής, και παιδί, και αδελφός, όπως αντίστοιχα ήμουν κι εγώ για εκείνον. Κανείς μας δεν ήξερε από ζήλια, απ’ αυτό το εγωιστικό αίσθημα του να κατέχεις».

Εκτός, όμως, από φίλος ο Γ. Ρίτσος ήταν κι από τους ανθρώπους που την προέτρεπαν να γράφει:

«Ολους τους ωθούσε στο γράψιμο ο Γιάννης, πόσο μάλλον εμένα, μια γυναίκα, που, όπως όλες μας εκείνα τα χρόνια, δεν είχαμε τις ίδιες ευκαιρίες με τους άντρες να βρούμε ένα επάγγελμα να μας στηρίζει και, κυρίως, να μας απασχολεί. “Αν δεν μου δείξεις ποιήματά σου, δεν θα σου ανοίξω ξανά την πόρτα”, απειλούσε. Τον θυμάμαι ένα βράδυ στην πλατεία Συντάγματος, με το βλέμμα του καρφωμένο σε μια συμπαθητική κοπέλα που την περνούσαν για ανόητη επειδή δεν μίλαγε πολύ. “Ακόμη κι ετούτη μού έδειξε” μου λέει με νόημα. Κι έτσι, άρχισα να του δείχνω κι εγώ, μέχρι που έπαψα να γράφω, επειδή, όπως έλεγε κι ο ίδιος, η τέχνη είναι εξομολογητική…».

Eτσι κι εκείνη έγραψε τα βιβλία «Ιωσήφ Μπρόντσκι – Ο ποιητής και η Κα-Γκε-Μπε» (Υψιλον, 1988), «Ο αποστάτης Μαγιακόβσκη και η Οκτωβριανή επανάσταση» (Υψιλον, 1990), «Αναμνήσεις από το σπίτι των πεθαμένων κατά Κλωντ Σιμόν» (Εκδόσεις Γκοβόστη) και μετέφρασε ποιήματα του Βλαντιμίρ Μαγιακόβκι.

Εν τω μεταξύ, στιγμές από την κοινή της πορεία με τον άντρα της ζωής της, καθώς και μαρτυρίες που αποτυπώνουν μια ολόκληρη εποχή δημιουργίας και εξορίας, έχουν καταγραφεί σε ένα λεύκωμα με τίτλο «Αρης Αλεξάνδρου, ο παππούς μου» (εκδ. Υψιλον) που εξέδωσε η εγγονή της, Κατερίνα Καμπάνη.

Ενώ, ντοκουμέντα για τη ζωή και τη δραστηριότητα του Α. Αλεξάνδρου και της Κ. Δρόσου εντός κι εκτός Ελλάδος έχει συμπεριλάβει και ο Δημήτρης Ραυτόπουλος στη μελέτη του «Αρης: Ο εξόριστος» (2004).