Ο τεμαχισμός της διαχείρισης των χώρων της πολιτιστικής κληρονομιάς και η εκχώρηση σε ιδιώτες δρομολογούνται συστηματικά και προκλητικά από το υπουργείο Πολιτισμού τα τελευταία χρόνια της διακυβέρνησης Μητσοτάκη και υλοποιούνται από τον Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ).
Η προκήρυξη του νέου διαγωνισμού που αναρτήθηκε την Παρασκευή 17/4/26 προωθεί το σχέδιο παράδοσης σε ιδιώτη των χώρων υγιεινής και των θυρίδων φύλαξης (lockers) της Ακρόπολης, με τον ανάδοχο-ενοικιαστή να χρεώνει στο μέλλον τους επισκέπτες με 1 ευρώ για χρήση τουαλέτας και 2 ευρώ για ντουλάπι προσωρινής αποθήκευσης! Θυμίζουμε ότι ήδη έχουν εκχωρηθεί σε ιδιώτες τα ταμεία της Ακρόπολης, 21 πωλητήρια αρχαιολογικών χώρων και μουσείων, η δυνατότητα για τραπεζώματα με γαστρονομικές απολαύσεις σε 19 αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία αλλά και τα καφέ-αναψυκτήρια των μουσείων μέσω φωτογραφικού διαγωνισμού.
Οσμή φωτογραφικού διαγωνισμού έχει και η προκήρυξη του ΟΔΑΠ (ΑΔΑ: ΡΙΒΓ46ΜΖΜ4-8ΝΦ) για την «Εκμίσθωση χώρων υγιεινής και καθαριότητας και θυρίδων φύλαξης (lockers) και του δικαιώματος εγκατάστασης συστημάτων ελέγχου εισόδου σε αρχαιολογικούς χώρους με υποχρέωση παροχής υπηρεσιών καθαρισμού, συντήρησης και λειτουργίας εγκαταστάσεων».
Πρωτοφανές και ντροπιαστικό σχέδιο για το Μνημείο της Παγκόσμιας Κληρονομιάς και τα εκατομμύρια των επισκεπτών (ελκύει σχεδόν 4 εκατομμύρια ετησίως) που καλούνται να καταβάλουν εισιτήριο 30 ευρώ για την είσοδό τους, αλλά δεν θα έχουν δικαίωμα ούτε την τουαλέτα να χρησιμοποιήσουν αν δεν καταβάλουν το 1 ευρώ, ούτε τις θυρίδες φύλαξης που είναι σχεδόν υποχρεωτικές καθώς απαγορεύεται η είσοδος στον αρχαιολογικό χώρο με τσάντα πλάτης (backpack). Η σύμβαση θα έχει διάρκεια έξι χρόνια, με δυνατότητα παράτασης για χρονικό διάστημα επιπλέον έξι ετών και το ελάχιστο μηνιαίο εγγυημένο μίσθωμα ορίζεται σε 2.258 ευρώ.
Αφού το υπουργείο Πολιτισμού επιθυμεί την αύξηση των εσόδων μέσω φαιδρών οδών, γιατί δεν εφαρμόζει το απαράδεκτο σχέδιό του απευθείας μέσω του ΟΔΑΠ ώστε τα έσοδα να εισρέουν στο δημόσιο ταμείο; Αλλά παραχωρεί τα χρήματα στον ιδιώτη έναντι ελάχιστου ενοικίου; Η εκμίσθωση, γράφει η προκήρυξη, «αποσκοπεί στη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας των ανωτέρω χώρων υγιεινής, καθαριότητας και θυρίδων φύλαξης (lockers), καθώς και της βέλτιστης εξυπηρέτησης των επισκεπτών των ως άνω αρχαιολογικών χώρων, με απώτερο στόχο την ενίσχυση της διεθνούς προβολής τους και την αύξηση της επισκεψιμότητάς τους» (sic).
Οι χώροι υγιεινής, καθαριότητας, θυρίδων φύλαξης, καθώς και το δικαίωμα εγκατάστασης αυτόματων συστημάτων ελέγχου εισόδου σε αυτούς αφορούν τους επιλεγμένους αρχαιολογικούς χώρους σε: Ακρόπολη, Παλαιό Μουσείο, Ανατολική Κλιτύ Ακρόπολης, Αρχαία Αγορά και Στοά Αττάλου.
Ελεύθερη θα είναι η είσοδος για σχολεία και ΑμεΑ και «ο ανάδοχος υποχρεούται να απασχολεί υπάλληλο στους χώρους των WC για εξυπηρέτηση». Κι εφεξής όλοι οι υπάλληλοι του υπουργείου Πολιτισμού στους αρχαιολογικούς χώρους της Ακρόπολης και της Αρχαίας Αγοράς, άνδρες-γυναίκες, θα έχουν μια κοινή τουαλέτα.
«… ένας τουλάχιστον θάλαμος στους χώρους υγιεινής δεσμεύεται από την Εφορεία για την εξυπηρέτηση του προσωπικού της υπηρεσίας. Το προσωπικό της υπηρεσίας αφ’ ενός δεν θα καταβάλλει το απαιτούμενο τίμημα. Στους υπόλοιπους αρχαιολογικούς χώρους, όπου δεν θα υπάρχουν “χώροι υγιεινής προσωπικού” (κτίριο Διονυσίου Αρεοπαγίτου 18-20, Ολυμπιείο και Κεραμεικός), θα πρέπει να προβλεφθεί διαδικασία για την ελεύθερη πρόσβαση των εργαζομένων στους χώρους υγιεινής…».
Οι υποψήφιοι μισθωτές οφείλουν να έχουν χρηματοοικονομική επάρκεια η οποία ορίζεται ως εξής:
1. Για κάθε μία από τις τελευταίες τρεις κλεισμένες διαχειριστικές χρήσεις (2022-2024) ετήσιο κύκλο εργασιών μεγαλύτερο των δύο εκατομμυρίων ευρώ και θετικά ίδια κεφάλαια.
2. Πιστοληπτική ικανότητα που να αποδεικνύεται από αντίστοιχη βεβαίωση έκδοσης των τελευταίων 30 ημερολογιακών ημερών προ της υποβολής της προσφοράς τουλάχιστον ίση με ένα εκατομμύριο (1.000.000) ευρώ.
3. Ασφαλιστήριο συμβόλαιο γενικής αστικής ευθύνης σε ισχύ ύψους τουλάχιστον πέντε εκατομμυρίων (5.000.000) ευρώ.
Το 2020 ψηφίστηκε στη Βουλή ο ν. 4761, με τον οποίο η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη οραματίστηκε τον εκσυγχρονισμό του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων (ΤΑΠΑ), το οποίο μετονομάστηκε σε Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ).
Κατά την επίσκεψή της στο περίπτερο του ΟΔΑΠ στη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης τον Σεπτέμβριο 2024 η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη έλεγε: «… ο ΟΔΑΠ εισήλθε στη νέα εποχή συνεχίζοντας να αποτελεί τον οικονομικό και αναπτυξιακό βραχίονα του ΥΠΠΟ, κάνοντας άλματα στην ανάπτυξη των παρεχόμενων υπηρεσιών στους επισκέπτες. Ως αποτέλεσμα των πολιτικών που έχουμε εφαρμόσει στον πολιτισμό, οι πόροι του συνεχώς αυξάνονται. Παράλληλα με μια γενναία ενίσχυση από το ΤΑΑ, που φτάνει στα 52 εκατ., ο ΟΔΑΠ ενισχύει τα προγράμματά του, βελτιώνει και ανανεώνει τις υποδομές του και αναβαθμίζει τις παρεχόμενες υπηρεσίες του». Πού ακριβώς επενδύθηκε το τεράστιο ποσό;
Να σημειώσουμε ότι οι τουαλέτες της Ακρόπολης που βρίσκονται στον Βράχο, έκλεισαν για μεγάλο διάστημα προκειμένου να επισκευαστούν με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης. Παρότι το έργο έχει ολοκληρωθεί, εξακολουθούν να μη λειτουργούν. Για να δοθούν προφανώς ολοκαίνουργιες στον ιδιώτη ώστε να καλύψει κι αυτός τις ανάγκες του. Ποιος «ημέτερος» των αρίστων θα είναι άραγε;
