Για πρώτη φορά στην Ελλάδα η Εθνική Λυρική Σκηνή παρουσιάζει την πιστή αναπαράσταση της ιστορικής παγκόσμιας πρώτης της «Κάρμεν», η οποία είχε δοθεί το 1875 στην Οπερά Κομίκ του Παρισιού. Μέσα από εκτεταμένη μελέτη των εγχειριδίων σκηνοθεσίας καθώς και των σχεδίων κοστουμιών και σκηνικών της ιστορικής πρώτης παράστασης, το Παλατσέτο Μπρου Τζάνε – Κέντρο Γαλλικής Ρομαντικής Μουσικής δημιούργησε μια μοναδική ανασύνθεση διατηρώντας τα εντυπωσιακά σκηνικά και κοστούμια που είχε επιβλέψει προσωπικά ο Ζορζ Μπιζέ πριν από 151 χρόνια.
Η νέα, απαιτητική παραγωγή, σχεδόν sold out –έχει παρουσιαστεί με ιδιαίτερη επιτυχία στις όπερες της Ρουέν, των Βερσαλλιών, του Χονγκ Κονγκ, του Ανόι και του Ντάλας–, προσφέρει στο κοινό τη δυνατότητα να ανακαλύψει την «πρώτη νεότητα» της «Κάρμεν» αλλά και το πώς μπορούμε να «φωτίσουμε» το παρελθόν μέσα από σύγχρονους καλλιτεχνικούς μηχανισμούς. Κι αυτό είναι το θέαμα-ακρόαμα που θα φιλοξενηθεί για δώδεκα παραστάσεις, από τις 30 Απριλίου έως και τις 4 Ιουνίου, στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος της ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ, σε μουσική διεύθυνση Κωνσταντίνου Τερζάκη, σκηνοθεσία Ρομάν Ζιλμπέρ και με τη συμμετοχή διεθνών σταρ της όπερας. Τον θρυλικό ρόλο της Κάρμεν θα ερμηνεύσουν οι Γκαέλ Αρκέζ, Ανίτα Ρατσβελισβίλι και Μαρίνα Βιότι.
Η παραγωγή εντάσσεται στον θεματικό άξονα 2025/26 της ΕΛΣ «Η όπερα του μέλλοντος από τη μήτρα του παρελθόντος» και ξεδιπλώνει ακούραστα (με το λιμπρέτο των Μεγιάκ και Αλεβί, βασισμένο στη νουβέλα του Μεριμέ) μια συγκλονιστική ιστορία διεκδίκησης της απόλυτης ελευθερίας από μια γυναίκα που αρνείται να υποταχθεί στις κοινωνικές συμβάσεις. Δεν αφηγείται απλώς το μοιραίο ειδύλλιο, στη Σεβίλη του 1830, ανάμεσα στην ανυπότακτη Τσιγγάνα Κάρμεν και τον δεκανέα Δον Χοσέ, «αλλά φωτίζει διαχρονικά ζητήματα αυτοδιάθεσης, έμφυλης βίας και της σύγκρουσης του ατόμου με τις πατριαρχικές δομές, καθιστώντας τη μουσική έναν “καθρέφτη” στον οποίο αντανακλώνται οι εσωτερικές συγκρούσεις και τα αδιέξοδα της κοινωνίας».
«Σκηνοθετική πρόκληση»
Ο διακεκριμένος Γάλλος σκηνοθέτης της νεότερης γενιάς Ρομάν Ζιλμπέρ -τα τελευταία χρόνια έχει σκηνοθετήσει σημαντικά έργα σε μεγάλα λυρικά θέατρα, όπως στις όπερες της Βαρκελώνης, της Νάπολης, του Ντάλας, του Μπορντό, των Φεστιβάλ Εξ αν Προβάνς και Μπάντεν-Μπάντεν κ.ά.- μιλάει για μια «σκηνοθετική πρόκληση» που έχει να κάνει με τη δυνατότητα της δημιουργίας μέσα σε ένα πλαίσιο που μοιάζει εκ των προτέρων απολύτως καθορισμένο από τα σωζόμενα αρχειακά τεκμήρια της πρώτης παρουσίασης. Οπως εύστοχα επισημαίνει ο ίδιος, «εκείνο το μεθυστικό πράγμα: η ελευθερία!» δεν αναιρείται αλλά, αντιθέτως, οριοθετείται και επαναπροσδιορίζεται μέσα από τη βαθιά γνώση του υλικού. Τα εγχειρίδια σκηνοθεσίας, τα σχέδια σκηνικών και κοστουμιών, καθώς και οι ιστορικές πηγές λειτουργούν όχι ως περιορισμός αλλά ως ένα γόνιμο πλαίσιο, «εντός του οποίου η ποικιλία, η δημιουργικότητα, η φαντασία και η λεπτότητα» μπορούν να αναδειχθούν.
Η σκηνογραφία του έργου από τον έμπειρο Αντουάν Φοντέν κινείται ανάμεσα στην ιστορική τεκμηρίωση και τη δημιουργική ανασύνθεση, όπου αναδύεται ένας σκηνικός κόσμος με ζωγραφισμένα τελάρα και προοπτικές. Το ενδυματολογικό όραμα του διάσημου σχεδιαστή μόδας Κριστιάν Λακρουά για την «Κάρμεν» αντλεί στοιχεία από εικονογραφικές πηγές της εποχής, αξιοποιώντας σπάνια υλικά και τεχνικές. Τη δημιουργική ομάδα συμπληρώνουν ο χορογράφος Βενσάν Σαγέ, ο οποίος επιμελείται την κίνηση των πρωταγωνιστών, των χορευτών και της χορωδίας, και ο φωτιστής Ερβέ Γκαρί, οι ατμόσφαιρες του οποίου συμβάλλουν στη σκηνική μαγεία της παραγωγής.
Ερμηνευτές
Την Ορχήστρα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής διευθύνει ο ανερχόμενος αρχιμουσικός Κωνσταντίνος Τερζάκης, στην έκτη του συνεργασία με την ΕΛΣ, η οποία έχει εξασφαλίσει ένα εξαιρετικό καστ διεθνούς ακτινοβολίας, σε συνδυασμό με σημαντικούς λυρικούς τραγουδιστές της ελληνικής οπερατικής σκηνής. Στον ρόλο του τίτλου θα αναμετρηθούν τρεις διάσημες ερμηνεύτριες. Η καταξιωμένη Γαλλίδα μεσόφωνος Γκαέλ Αρκέζ, η οποία έχει ερμηνεύσει την Κάρμεν στις σημαντικότερες σκηνές της Ευρώπης. Η Γεωργιανή Ανίτα Ρατσβελισβίλι, κορυφαία μεσόφωνος -έχει εμφανιστεί και στο Ηρώδειο- η οποία από το 2009, όταν έκανε το ντεμπούτο της στον ρόλο στη Σκάλα του Μιλάνου, έχει χαρακτηριστεί ως μια από τις εμβληματικότερες ερμηνεύτριες της Κάρμεν παγκοσμίως. Η βραβευμένη με Γκράμι Γαλλοελβετίδα μεσόφωνος Μαρίνα Βιότι, που εντυπωσίασε στην τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού, όπου ερμήνευσε Κάρμεν, αλλά και χέβι μέταλ μουσική.
Ενας από τους πιο επιτυχημένους τενόρους των τελευταίων δεκαετιών, ο Τσαρλς Καστρονόβο, θα μοιραστεί τον ρόλο του Δον Χοσέ με τον εξαίρετο τενόρο Αντρέα Καρέ, τον οποίο το ελληνικό κοινό θαύμασε στην πρόσφατη «Μπατερφλάι» της ΕΛΣ στο Ηρώδειο. Στη σκηνή θα βρεθούν επίσης μεταξύ άλλων οι Διονύσης Σούρμπης, Τάσος Αποστόλου, Νίκος Κοτενίδης, Βασιλική Καραγιάννη, Μαρία Μητσοπούλου, Μαριλένα Στριφτόμπολα, κ.ά.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: https://www.nationalopera.gr/ 30 Απριλίου, 2, 3, 5, 7, 14, 17, 20, 24, 26, 28 Μαΐου & 4 Ιουνίου. Προπώληση: Ταμεία ΕΛΣ, ΚΠΙΣΝ, τηλ: 2130885700 & ticketservices.gr/
