Εναν χρόνο λειτουργίας έκλεισε το Ελληνικό Ιδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού με τον Νίκο Μπακουνάκη στο τιμόνι και επέλεξε να παρουσιάσει τη δραστηριότητά του και τους βασικούς άξονες της 22ης Διεθνούς Εκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης (οργανώνεται από 7 έως 10 Μαΐου με θέμα Γενιά Αναγνωστών/Δημιουργοί Βιβλίων -GeneReaders/ BookGenerators και τιμώμενη χώρα τη Βουλγαρία). Η παρουσίαση έγινε στη νέα του έδρα, στο Σπίτι του Βιβλίου. Πρόκειται για το νεοκλασικό κτίριο της οδού Ερμού 134-136 που στέγαζε τον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων από το 1982 μέχρι το 2023, οπότε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη προχώρησε στην τιμωρητική έξωσή του επειδή οργάνωσε εκδήλωση για το ναυάγιο της Πύλου.
«Είμαι χαρούμενος που η εγκατάστασή του στο εκπληκτικό κτίριο που του παραχωρεί το υπουργείο Πολιτισμού στην ιστορική περιοχή του Κεραμεικού σηματοδοτεί και τη συμβολική επιστροφή του βιβλίου στο κέντρο της πόλης», είπε ο πρόεδρος του ΕΛΙΒΙΠ Νίκος Μπακουνάκης. «Το ΕΛΙΒΙΠ αποτελεί τον μεγαλύτερο θεσμό της χώρας για το βιβλίο, με πόρους και δράσεις που κατανέμονται σε χρηματοδοτικά εργαλεία προώθησης του βιβλίου, όπως το GreekLit, σε υποδομές όπως η νέα Βιβλιοnet, σε δράσεις μεγάλης κλίμακας, όπως η Φιλαναγνωσία, η ΔΕΒΘ, οι Διεθνείς Εκθέσεις Βιβλίου, στη δημιουργία και υποστήριξη προγραμμάτων φιλοξενίας (residencies) σε θεσμική συνεργασία με δεκάδες εθνικούς και τοπικούς φορείς, δημόσιους ή ιδιωτικούς».
Η συγκρότηση μιας «συνεκτικής και σύγχρονης πολιτικής για το βιβλίο» είναι η στόχευση του υπουργείου Πολιτισμού, το οποίο έχει κηρύξει το 2026 ως Ετος Φιλαναγνωσίας. «Η απόφαση για την παραχώρηση της χρήσης του κτιρίου της οδού Ερμού στο ΕΛΙΒΙΠ εξυπηρετεί απολύτως αυτή τη στόχευση», τόνισε η Λίνα Μενδώνη. «Να βρίσκεται το βιβλίο στην καρδιά της πόλης, στο κέντρο της Αθήνας, ώστε οι πολίτες να μετέχουν εύκολα και ουσιαστικά στις δράσεις του. Πρόκειται για ένα εμβληματικό κτίριο, το οποίο αποκαταστάθηκε πλήρως από τις υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού και επαναποδίδεται με έναν νέο, ζωντανό ρόλο, συμβάλλοντας παράλληλα και στην αναβάθμιση της ευρύτερης περιοχής».
Στη συνέντευξη Τύπου, έγινε μια «πρώτη ανάγνωση» της Διεθνούς Εκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης 2026, με τον υφυπουργό Πολιτισμού της Βουλγαρίας Victor Stoyanov να δηλώνει για τα «γερά χαρτιά» της τιμώμενης χώρας: «Εστιάσαμε στην πρόσκληση σημαντικών δημιουργών της σύγχρονης λογοτεχνικής μας σκηνής, που είναι καταξιωμένοι στη χώρα μας αλλά έχουν μεταφραστεί πρόσφατα και στα ελληνικά, όπως οι Teodora Dimova, Elena Alexieva, Rene Karabash, Ina Valchanova και Iana Boukova. Θα έχουμε επίσης μαζί μας δύο από τις σημαντικότερες συγγραφείς παιδικού βιβλίου: τη Zornitsa Hristova και την Kapka Kaneva».
Πρόσθεσε ότι «την τελευταία δεκαετία η βουλγαρική λογοτεχνία αποκτά όλο και μεγαλύτερη ορατότητα διεθνώς. Εξέχουσες φωνές της σύγχρονης βουλγαρικής πεζογραφίας κερδίζουν παγκόσμια αναγνώριση, ενώ εκδίδονται πολυάριθμες μεταφράσεις σε διάφορες γλώσσες. Η βουλγαρική λογοτεχνία είναι περήφανη για το Διεθνές Βραβείο Booker του Georgi Gospodinov (2023) καθώς και για την επιλογή της Rene Karabash για τη βραχεία λίστα του ίδιου βραβείου (2026). Το 2024, το 2025 και το 2026 δεκάδες μυθιστορήματα, ποιητικές συλλογές και διηγήματα εκδόθηκαν σε πολλές γλώσσες ανά τον κόσμο. Οι Βούλγαροι συγγραφείς και οι μεταφραστές τους γίνονται ευρύτερα γνωστοί εντός και εκτός συνόρων μέσα από βραβεία EUPL και υποψηφιότητες PEN, ενώ ταλαντούχοι εικονογράφοι συμμετέχουν σε σημαντικές καλλιτεχνικές εκδηλώσεις και διεθνείς εκθέσεις βιβλίου».
Στη φετινή ΔΕΒΘ θα συμμετέχουν 318 εκθέτες (εκδότες και φορείς, μάλιστα 30 εκδοτικοί οίκοι για πρώτη φορά), θα πραγματοποιηθούν 330 εκδηλώσεις για ενήλικες και 106 για παιδιά και εφήβους, ενώ αναμένονται 25 ξένοι συγγραφείς και 40 επαγγελματίες από σημαντικούς εκδοτικούς οίκους παγκοσμίως για το πλούσιο σε πάνελ fellowship programme.
Η φετινή διοργάνωση εστιάζει στη φιλαναγνωσία, διερευνώντας παράλληλα το πώς καλλιεργείται η νέα GeneReaders (γενιά αναγνωστών). Θα διοργανωθούν πάνελ για την επιτυχία της κοινότητας του TikTok, BookTok, αλλά και τη σχέση της λογοτεχνίας με τον αθλητισμό, τον κινηματογράφο και τη μουσική. Το Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας (EUPL) φιλοξενεί στρογγυλό τραπέζι με τρεις συγγραφείς του: τον Μάκη Μαλαφέκα (Ελλάδα), τη Lusine Kharatyan (Αρμενία) και την Anja Mugerli (Σλοβενία).
Η Θεσσαλονίκη γίνεται ξανά το σημείο συνάντησης Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, εικονογράφων και μεταφραστών. Ανάμεσα στους επισκέπτες από το εξωτερικό θα έχουμε την ευκαιρία να συναντήσουμε τον Christopher King, βραβευμένο συγγραφέα του δημοφιλούς βιβλίου «Ηπειρώτικο μοιρολόι» (εκδ. Δώμα)· τη Vanessa Springora, που πρόσφατα ήρθε στην Αθήνα με αφορμή το πολύκροτο βιβλίο της «Συναίνεση» (εκδ. Μετρονόμος)· Τον Dominic Amerena, από τις νέες ελπιδοφόρες φωνές της αυστραλέζικης λογοτεχνίας, που θα παρουσιάσει το πολυβραβευμένο του ντεμπούτο «Τα θέλω όλα» (εκδ. Γεννήτρια)· τον διεθνούς φήμης Κουβανό ποιητή Víctor Rodríguez Núñez που μεταφράζεται για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα (εκδ. Ειρήνη)· τον Ισλανδό ποιητή Haukur Ingvarsson (εκδ. Σαιξπηρικόν)· τον Παλαιστίνιο ποιητή Najwan Darwish που θα παρουσιάσει τη δίγλωσση έκδοση του βιβλίου του «Κάθε φορά που πλησιάζω μια καταιγίδα» (εκδ. Κυβέρτι)· την Ιρανο-Σουηδή συγγραφέα Athena Farrokhzad και τον Ελληνο-Σουηδό μεταφραστή και συγγραφέα Αντώνη Μπογαδάκη (εκδ. Θράκα). Παρών θα είναι ο Virgjil Muçi, μία από τις δυναμικότερες λογοτεχνικές φωνές της Αλβανίας –θα μας συστήσει την «Πριγκίπισσα της Σελήνης» (εκδ. Ευρασία) – και ο Haydar Ergülen (εκδ. Γκοβόστη), από τους σημαντικότερους Τούρκους ποιητές της νέας γενιάς.
Μεταξύ άλλων, οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης καλούν τον Robert Hayden, ομότιμο καθηγητή στο Τμήμα Ανθρωπολογίας, Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ. Το Ινστιτούτο Γκαίτε φέρνει τον Carsten Henn με το νεανικό μυθιστόρημά του «Ο ταχυδρόμος των βιβλίων» (εκδ. Μεταίχμιο), τη διακεκριμένη Αυστριακή συγγραφέα Ursula Poznanski με το πολυβραβευμένο της νεανικό θρίλερ «Ερεβος» (εκδ. Πατάκη). Καλεσμένη του Γαλλικού Ινστιτούτου Θεσσαλονίκης είναι η συγγραφέας και σεναριογράφος Kaouther Adimi με το βιβλίο της «Με άνεμο κακό» (εκδ. Πόλις).
Ακόμα, θα πραγματοποιηθεί έκθεση Ελλήνων εικονογράφων με θέμα «Η Βιβλιοθήκη των Ηρώων Ex Libris από τη Λογοτεχνία της Φαντασίας» σε συνεργασία με το ελληνικό τμήμα της ΙΒΒΥ – Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου.
