Καταγγελίες για άθλιες εργασιακές συνθήκες σε κινηματογραφικές, τηλεοπτικές παραγωγές

Εφτασαν στα χέρια μας καταγγελίες, επώνυμες και ανώνυμες, πλήρως διασταυρωμένες δημοσιογραφικά (όπως και ολόκληρο το ρεπορτάζ που έπεται αυτών), από σωματείο του οπτικοακουστικού χώρου, σχετικά με τις συνθήκες εργασίας που επικράτησαν και εξακολουθούν να επικρατούν σε παραγωγή της εταιρείας JK Productions – KAPA Studios στην Αθήνα, κατά τη διάρκεια της τηλεοπτικής σειράς «Μια νύχτα μόνο». Συγκεκριμένα και σύμφωνα με τα καταγγελλόμενα περιστατικά που κατ’ επανάληψη έχουν έρθει στο σωματείο στο παρελθόν, εργαζόμενος που απασχολήθηκε στην παραγωγή ως «βοηθός παραγωγής», από τις 16 Φεβρουαρίου 2026, αντιμετώπισε σειρά προβλημάτων που αφορούν τόσο τους όρους απασχόλησής του όσο και τη συνολική λειτουργία της παραγωγής ως προς τα εργασιακά ζητήματα και όχι μόνο:

● Ελλειψη γραπτής σύμβασης εργασίας: παρά το ρητό αίτημα προς το λογιστήριο της εταιρείας για υπογραφή σύμβασης συνεργασίας και γνωστοποίηση των ατομικών όρων εργασίας, η απάντηση ήταν πως η υπογραφή σύμβασης «δεν είναι απαραίτητη», οπότε δεν υπεγράφη ποτέ και ο εργαζόμενος δεν έμαθε ποτέ τους όρους εργασίας του.

● Υπέρβαση του συμφωνημένου ωραρίου και υπερωριακή απασχόληση: αρχικά είχε συμφωνηθεί εργασία 10 ωρών ανά μέρα, που τελικά έφτασαν έως και τις 14. Και μόνο μετά από έντονη αντιπαράθεση καταβλήθηκαν 36 ώρες υπερωριακής απασχόλησης μέσα σε λιγότερο από μήνα(!).

● Ανάθεση καθηκόντων εκτός περιγραφής θέσης: αρμοδιότητες που δεν εμπίπτουν στην ειδικότητα, ούτε είχαν συμφωνηθεί, όπως προκύπτει από τα συγκεκριμένα περιστατικά που καταγγέλλονται, αφού έτσι η εταιρεία γλιτώνει από περαιτέρω προσλήψεις απαραίτητου προσωπικού. Ωστόσο, η ταυτόχρονη εκτέλεση καθηκόντων διαφορετικών ειδικοτήτων αλλοιώνει το πραγματικό αντικείμενο της απασχόλησης, κυρίως όμως αυξάνει τον βαθμό εντατικοποίησης της εργασίας, άρα και την κόπωση, που σε συνδυασμό με τις πολλές ώρες εργασίας καταλήγει δουλοπαροικία και όχι επάγγελμα.

● Αρνηση ουσιαστικής εξέτασης των αιτημάτων και απαξιωτική στάση: παρά τις όποιες προσπάθειες, εξ αρχής μάλιστα, για συνεννόηση και κοινή πορεία από τη μεριά του εργαζομένου, από τη διοίκηση διέρρευσε πως ακούστηκαν απαξιωτικά σχόλια ότι θα προσλάβουν ανειδίκευτους νεαρούς να κάνουν τη δουλειά ή πως δεν γνωρίζει περί τίνος πρόκειται.

● Πρόταση για ανεπίσημη και μη νόμιμη οικονομική διευθέτηση: μιλάμε ξεκάθαρα για «μαύρα χρήματα» ώστε να σταματήσει η όποια νόμιμη αντιπαράθεση.

● Περιορισμός πρόσβασης σε διοικητικά στελέχη και στο λογιστήριο, ελλιπής παροχή τροφής κατά τη διάρκεια πολύωρης εργασίας, άρνηση παροχής βασικών μέτρων ατομικής προστασίας, ζητήματα ασφάλειας οχημάτων παραγωγής κ.ά.

Ολα τα παραπάνω δεν αποτελούν ένα μεμονωμένο περιστατικό. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, δεν ισχύουν ούτε μόνο για τη συγκεκριμένη παραγωγή. Στις περισσότερες παραγωγές (τηλεοπτικές και κινηματογραφικές) αναγνωρίζονται παρόμοιες προβληματικές και άκρως αντεργατικές αλλά κυρίως παράνομες καταστάσεις, με αποτέλεσμα ο εργαζόμενος:

● Να υπερβαίνει κατά πολύ το ωράριο εργασίας του. Οι παραβιάσεις ωραρίων είναι συστηματικές και η δεκάωρη συμφωνία δεν τηρείται, με πολλές βάρδιες να φτάνουν τις 12-14 ώρες ή και τις 16 ώρες. Αν προσθέσουμε και περίπου δύο ώρες να πας και να έρθεις στο σημείο των γυρισμάτων, είναι απολύτως αδύνατον να αντεπεξέλθεις, με τον κίνδυνο ατυχήματος να αυξάνεται γεωμετρικά.

● Να μην πληρώνονται καν οι υπερωρίες του (που, ωστόσο, δεν είναι το πρώτιστο, αλλά είναι σημαντικό). Συνήθως ο εργοδότης εμπερικλείει από μόνος του τις υπερωρίες που σίγουρα θα γίνουν στο ποσό της αμοιβής που αρχικά συμφωνείται, δίχως ρητή συμφωνία.

● Να είναι έκθετος σε σοβαρά περιστατικά εργατικών ατυχημάτων. Εχουν καταγραφεί περιστατικά όπου η βοηθός ενδυματολόγου έπιασε φωτιά στα γυρίσματα, καθώς δεν τηρούνταν οι κανόνες ασφαλείας και η φωτιά (που ήταν κομμάτι της σκηνής) δεν έσβηνε για λόγους οικονομίας και η ίδια έπρεπε σε ελάχιστο χρόνο να κάνει τη δουλειά της. Ή να γίνεται μία έκρηξη, δίχως να έχουν ενημερωθεί σχετικά οι κομπάρσοι και να τραυματίζονται από τα θραύσματα. Οσον αφορά τις απαντήσεις που δίνει η παραγωγή (γιατί σχετικές καταγγελίες γίνονται και υπάρχουν ιατρικές γνωματεύσεις), είναι πλήρως αμφιλεγόμενες.

● Να μην μπορεί να βασιστεί σε κανέναν έλεγχο. Τις ελάχιστες φορές που έχει πάει η Επιθεώρηση Εργασίας και αυτό μετά από καταγγελίες σωματείων εργαζομένων στους χώρους των γυρισμάτων, είναι μέρες που δεν συμβαίνει τίποτα, καθώς όλοι γνωρίζουν πως θα πάει. Αλλά και έλεγχοι από το ΕΚΚΟΜΕΔ δεν γίνονται, παρότι έχει ευθύνη, σύμφωνα με τον νόμο, να κάνει.

Τα παραπάνω είναι μόνο μερικά από τα περιστατικά εργασιακής ασυδοσίας ή βασικών παραλείψεων από τη μεριά της κάθε παραγωγής και αφορούν τις περισσότερες τηλεοπτικές και κινηματογραφικές παραγωγές, από τις δεύτερες κυρίως τις ξένες παραγωγές που κάνουν γυρίσματα στην Ελλάδα, σε συνεργασία με ελληνικές εταιρείες παραγωγής (όπως π.χ. το «The house of David», που τα γυρίσματα έγιναν στο Λαύριο και την εκτέλεση παραγωγής έκαναν οι «Αργοναύτες», αλλά και άλλες μεγάλες ταινίες). Και τα ερωτήματα αρχίζουν και αυξάνονται:

● Πώς μπορεί να προστατευτεί ο εργαζόμενος, όχι μόνο ως προς το μισθολογικό, αλλά και ως προς τη σωματική του ακεραιότητα;

● Τι κάνει η Επιθεώρηση Εργασίας;

● Τι κάνει το ΕΚΚΟΜΕΔ; Ξέρουμε από το ρεπορτάζ πως πράγματι έχουν πάει άνθρωποι του θεσμού ελάχιστες φορές σε κάποια γυρίσματα, αλλά μόνο για να φωτογραφηθούν ώστε να προωθήσουν την εικόνα του θεσμού για εσωτερική κατανάλωση και εξωτερική βιτρίνα και όχι για να ελέγξουν αν όλα είναι νόμιμα και ασφαλή – ως οφείλει σύμφωνα με τον νόμο το ΕΚΚΟΜΕΔ επαναλαμβάνουμε. Τις ελάχιστες φορές που έχουν παρευρεθεί είναι μάλιστα μετά από σχετική πρόσκληση της παραγωγής.

● Τι συμβαίνει με τις απολαβές; Από το 2020 και μετά, οι μισθοί των εργαζομένων έχουν μειωθεί κατά 20%-30%. Την ίδια στιγμή, η ακρίβεια καλπάζει. Μόνο τη βενζίνη που χρειάζεται ένας εργαζόμενος να φτάσει στον τόπο των γυρισμάτων να βάλεις, γίνεται κατανοητό πως τα πράγματα είναι πολύ άσχημα. Την ίδια στιγμή δίνονται υπέρογκα ποσά και από το ΕΚΚΟΜΕΔ για αυτές τις παραγωγές. Πού πάνε αυτά τα χρήματα;

Φυσικά το ρεπορτάζ συνεχίζεται καθώς οι καταγγελίες αυξάνονται και φυσικά αναμένουμε απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα από τους κατεξοχήν υπευθύνους να απαντήσουν.