Οι αρχαιολογικοί χώροι του Κεραμεικού και της Αρχαίας Αγοράς είναι από τους σημαντικότερους της αρχαίας Αθήνας και αποτελούν διαχρονικούς πόλους ενδιαφέροντος λόγω της ιστορικής σημασίας τους και της αισθητικής αξίας τους. Μέσα από τα αρχαιολογικά κατάλοιπα και τα μνημεία που διασώζονται μας επιτρέπεται μια πληρέστερη ανασύσταση της εικόνας της λειτουργίας της πόλης γύρω από την Ακρόπολη.
Σχεδόν δύο χρόνια παραμένουν κλειστοί, καθώς εκτελούνται απαραίτητα έργα «αισθητικής και λειτουργικής αναβάθμισης», όπως τα χαρακτηρίζει το υπουργείο Πολιτισμού στην τακτική του ενημέρωση. Το έργο (με δεκατρία υποέργα) ξεκίνησε να υλοποιείται από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών και τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων του ΥΠΠΟ με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, χρηματοδότηση 6.800.000 ευρώ και χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης το τέλος του 2025 (ΥΠΠΟ 7/7/2025). Ο προϋπολογισμός του σήμερα, οκτώ μήνες μετά την προηγούμενη ανακοίνωση δηλαδή, ανέρχεται στα 7.500.000 ευρώ και η απόδοσή του στους πολίτες μετατοπίστηκε χρονικά για το καλοκαίρι του 2026 (ΥΠΠΟ 19/3/26).
Τα υποέργα για τα οποία δαπανάται το καθόλου ευκαταφρόνητο ποσό των 7,5 εκατομμυρίων ευρώ -γιατί αυξήθηκε κατά 700 χιλιάδες ευρώ τους τελευταίους μήνες;- αφορούν: τη βελτίωση υποδομών προσβασιμότητας, προμήθεια και εγκατάσταση εξοπλισμού για την αποστράγγιση των ομβρίων υδάτων, ανάπλαση των 5 εισόδων στην Αρχαία Αγορά και τον Αρειο Πάγο, προμήθεια πινακίδων και ερμηνευτικών μέσων, εξοπλισμό και υλικό για προσβασιμότητα ατόμων με προβλήματα όρασης, αποκατάσταση αρχαίου οδικού δικτύου και διαδρομών κυκλοφορίας επισκεπτών με πρόβλεψη για ΑμεΑ & εμποδιζόμενα άτομα, διαμόρφωση νέων χώρων στάσης – θέασης στους δύο αρχαιολογικούς χώρους, νέα στέγαστρα, αναβάθμιση χώρων υγιεινής και άλλων υποδομών, προμήθεια και εγκατάσταση εξοπλισμού πυρόσβεσης κ.ά.
Στο μεταξύ φωτογραφίες που βλέπουν το φως της δημοσιότητας αποκαλύπτουν κακοτεχνίες, μηχανήματα εκσκαφής και μπουλντόζα στο εσωτερικό του προστατευμένου χώρου της Αρχαίας Αγοράς, νέες σκάλες που κατασκευάζονται με μπετόν επάνω στις αρχαίες κατασκευές, ενώ η Παναθηναϊκή οδός έχει καλυφθεί με τη νέα διάστρωση από μπετόν αρμέ. Επιπλέον η «Εφ.Συν.» έλαβε καταγγελίες για αναστηλωτικές επεμβάσεις που δεν περιγράφονται στα έργα και για ανακατασκευή μνημείου με τσιμέντο επάνω στο αρχαίο, σε μια περιοχή που προστατεύεται από τον αρχαιολογικό νόμο και είναι καθορισμένη ως ζώνη προστασίας (buffer zone) γύρω από την Ακρόπολη.
Δεκατέσσερις βουλεύτριες και βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. κατέθεσαν ερώτηση (23/3/26) προς την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, για το θέμα. «Σε ποιες μελέτες και εγκρίσεις στηρίζονται οι ποικίλες αναστηλωτικές εργασίες με νέο υλικό και οι εκτεταμένες παρεμβάσεις με οπλισμένο σκυρόδεμα που λαμβάνουν χώρα στην Αρχαία Αγορά της Αθήνας;» ερωτούν και ζητούν να καταθέσει στις προθεσμίες που ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής τις μελέτες στις οποίες στηρίχτηκαν οι σωστικές και προστατευτικές εργασίες, τις σχετικές γνωμοδοτήσεις του ΚΑΣ, τις Υπουργικές Αποφάσεις αλλά και εάν έχει ενημερωθεί η UNESCO, όπως υποχρεούται το υπουργείο Πολιτισμού, καθώς θυμίζουν το σχετικό πόρισμα των εμπειρογνωμόνων της κοινής Αποστολής UNESCO/ICOMOS που δημοσιεύτηκε το 2023.
«Σύμφωνα με την απόφαση ένταξης το έργο υλοποιείται μέσα από 13 υποέργα που αφορούν, μεταξύ άλλων παρεμβάσεων, την προστασία και ανάδειξη μνημείων με σωστικές επεμβάσεις. Ωστόσο δεν είναι καθόλου διακριτό μέσα σε ποιο ή σε ποια από τα 13 αναφερόμενα υποέργα υλοποιούνται σωστικές και προστατευτικές για τα μνημεία επεμβάσεις και εργασίες και αν υπάρχουν καν τέτοιες» αναφέρει η ερώτηση.
«Απεναντίας, στον αρχαιολογικό και προστατευόμενο χώρο της Αρχαίας Αγοράς τους τελευταίους μήνες λαμβάνουν χώρα, όπως προκύπτει και από φωτογραφίες περιοίκων: εκσκαφικές εργασίες με μηχανολογικό εξοπλισμό (αντί για συστηματική ανασκαφή), ανέγερση κτισμάτων νέων χρήσεων, ανέγερση τοίχων αντιστήριξης από οπλισμένο σκυρόδεμα, νέες διαστρώσεις από σκυρόδεμα στο μέσον της Αγοράς, πάνω από την Παναθηναϊκή οδό, αλλά και διάφορες “αναστηλωτικές” παρεμβάσεις που όμως δεν περιλαμβάνονται ή περιγράφονται στο φυσικό αντικείμενο των επιμέρους υποέργων. Μεταξύ άλλων, στη νοτιοανατολική γωνία της Αγοράς, όπου υπάρχουν τα θεμέλια ενός ρωμαϊκού ναού (Νοτιοδυτικού Ναού), φαίνεται να έχουν “σφραγιστεί” και καλυφθεί με οπλισμένους τσιμεντόλιθους, με στόχο να “ανακατασκευαστεί” η κρηπίδα, δηλαδή τα αρχαία ελληνορωμαϊκά σκαλοπάτια, για άγνωστους μέχρι στιγμής επιστημονικούς ή άλλους λόγους. Σε κάθε περίπτωση, όμως, η επιχειρούμενη κατασκευή μιας σύγχρονης κρηπίδας και η “σφράγιση” των αρχαίων θεμελίων κάτω από ογκώδεις κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα είναι, τουλάχιστον, προβληματική. Ταυτόχρονα, προς τον βορειοδυτικό ναό φαίνεται ότι ανακατασκευάζονται ακόμη περισσότερα σκαλοπάτια με οπλισμένο σκυρόδεμα, πάνω από τα σωζόμενα αρχικά ρωμαϊκά σκαλοπάτια που πλαισιώνουν την Παναθηναϊκή οδό στη δυτική πλευρά, για άγνωστους, επίσης, επιστημονικούς λόγους».
Η υπουργός Πολιτισμού ερωτάται:
1. Σε ποιο ή σε ποια από τα 13 υποέργα του προαναφερθέντος Εργου του ΤΑΑ (ΟΠΣ ΤΑ 5200538) έχουν ενταχθεί οι παραπάνω εκτεταμένες αναστηλωτικές και άλλες εργασίες και παρεμβάσεις;
2. Βάσει ποιων μελετών, εγκρίσεων και γνωμοδοτήσεων του ΚΑΣ πραγματοποιούνται οι εργασίες αυτές, δεδομένου μάλιστα ότι η Αρχαία Αγορά αποτελεί μείζονος σημασίας αρχαιολογικό χώρο;
Καλείται η Υπουργός Πολιτισμού να καταθέσει στο Σώμα και στις προθεσμίες που ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής, κάθε σχετική μελέτη, εισήγηση, γνωμοδότηση ΚΑΣ και εγκριτική Υπουργική Απόφαση επί αυτής, όπως ορίζει ο Νόμος, για κάθε εργασία στην Αρχαία Αγορά που αφορά ανέγερση νέων κτισμάτων, αναστηλώσεις, ανακατασκευές, κάλυψη αρχαίων θεμελίων και εν γένει χρήση και προσθήκη νέου υλικού (σκυροδέματος κ.λπ.) μέσα στον αρχαιολογικό χώρο.
3. Είναι ενήμερη η UNESCO για τις προαναφερθείσες αναστηλωτικές και άλλες εκτεταμένες παρεμβάσεις στην Αρχαία Αγορά, δεδομένου ότι αφορούν -μεταξύ άλλων- και το buffer zone της Ακρόπολης των Αθηνών και η Ελλάδα υποχρεούται να παρέχει πλήρη τεκμηρίωση για τέτοιου είδους εργασίες, σύμφωνα και με το πόρισμα των εμπειρογνωμόνων της κοινής Αποστολής UNESCO/ICOMOS που δημοσιεύθηκε το 2023[ 2023 Report on the joint World Heritage Centre / ICOMOS Advisory Mission to «ACROPOLIS, ATHENS», GREECE FROM 26 TO 29 APRIL 2022.];
Καλείται η Υπουργός Πολιτισμού να καταθέσει στο Σώμα και στις προθεσμίες που ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής, την ενημέρωση που έχει παράσχει μέχρι σήμερα στην UNESCO για όλες τις εργασίες που λαμβάνουν χώρα, από τη δημοσίευση του εν λόγω πορίσματος και εξής, τόσο στην Ακρόπολη όσο και στον περιβάλλοντα χώρο της, ιδίως στους περιβάλλοντες αυτήν μείζονος σημασίας αρχαιολογικούς χώρους. Οι βουλεύτριες και οι βουλευτές είναι οι: Καλλιόπη Βέττα, Ελενα Ακρίτα, Γιώργος Γαβρήλος, Ρένα Δούρου, Μίλτος Ζαμπάρας, Μαρίνα Κοντοτόλη, Χαράλαμπος Μαμουλάκης, Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος, Κώστας Μπάρκας, Κατερίνα Νοτοπούλου, Γεώργιος Παπαηλιού, Νικόλαος Παππάς, Πόπη Τσαπανίδου, Γεώργιος Ψυχογιός.
-320x213.jpg)
