Στη Δικαιοσύνη το Τελλόγλειο για τα έργα της δωρεάς Ζιώγα

Στη Δικαιοσύνη καταφεύγει το Τελλόγλειο Ιδρυμα ζητώντας να αποφανθεί -σε δίκη χωρίς προηγούμενο- επί της κυριότητας συλλογής έργων τέχνης που δωρήθηκε και στη συνέχεια ανακλήθηκε από έναν εκ των δύο δωρητών. Πρόκειται για τη σπουδαία συλλογή είκοσι έργων ζωγραφικής και δεκαοκτώ γλυπτών, καλλιτεχνών όπως οι Σαλβαδόρ Νταλί, Τζόρτζιο ντε Κίρικο, Γιάννης Γαΐτης, Σπύρος Βασιλείου, Νίκος Κεσσανλής, Γιάννης Μόραλης, Γιώργος Ιακωβίδης. Στη συνέντευξη Τύπου που δόθηκε χθες στο Τελλόγλειο το Ιδρυμα και οι νομικοί του παραστάτες κάλεσαν πιθανούς ενδιαφερόμενους να μην προχωρήσουν σε αγορά αυτών των έργων.

Η περίπτωση είναι πρωτόγνωρη και αφορά τη συλλογή του Χρήστου και της Ελένης Ζιώγα οι οποίοι το 2017 εκδήλωσαν τη βούλησή τους να δωρίσουν το σύνολο της συλλογής τους στο Τελλόγλειο. Οπως εξήγησε ο νομικός σύμβουλος του Τελλογλείου και της Εθνικής Πινακοθήκης, Γιώργος Οικονομόπουλος, «το Τελλόγλειο απεδέχθη πάραυτα αυτή την προσφορά με απόφαση του διοικητικού του συμβουλίου και τον Απρίλιο του 2017 προέβη το ζεύγος Ζιώγα σε σύνταξη συμβολαιογραφικής πράξης δωρεάς όλων των έργων της συλλογής τους».

Ομως το 2021 ο Χρήστος Ζιώγας πέθανε και ακολούθως η σύζυγός του, Ελένη, στις 28 Δεκεμβρίου του 2025 ανακάλεσε τη δωρεά με συμβολαιογραφική πράξη και την κοινοποίησε με εξώδικο προς το Τελλόγλειο δηλώνοντας ότι ανακαλεί τη δωρεά για λόγους οικονομικούς, αφού η ίδια είναι άρρωστη, πάσχει από πολλαπλή σκλήρυνση κατά πλάκας, έχει οικονομικές ανάγκες και τα εισοδήματά της δεν επαρκούν για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της υγείας της, ενώ επιπλέον έχει χρέη από την κληρονομιά του συζύγου της και γι’ αυτό επιθυμεί και έχει αποφασίσει αρκετά έργα από τα δωρηθέντα να τα διαθέσει σε τρίτους. Βασικό επιχείρημα πάντως που η Ελένη Ζιώγα επικαλείται, όπως είπε ο κ. Οικονομόπουλος, είναι πως «προβαίνει σε ανάκληση της δωρεάς και εκ του λόγου ότι τα έργα τέχνης ο σύζυγός της τα είχε δωρίσει εν ζωή, οπότε μετά τον θάνατό του αυτή κατέστη κυρία και κάτοχος του 100% των έργων, δηλαδή και των έργων του ποσοστού του 50% του συζύγου της».

Το Τελλόγλειο έκανε άκαρπες προσπάθειες για επικοινωνία μαζί της και νομικά απαντά ότι «η ανάκληση αυτή της δωρεάς νομικά είναι μη νόμιμη, είναι παράνομη, διότι είχε συμφωνηθεί ανέκκλητη, δηλαδή να μην έχει το δικαίωμα κανείς από τους δωρητές να την ανακαλέσει. Επιπλέον ότι η επίκληση από την Ελένη Ζιώγα της δωρεάς του 50% του συζύγου της προς αυτήν, λίγο πριν πεθάνει, είναι ομοίως άκυρη και ανίσχυρη, διότι δεν μπορεί να χωρίσει δωρεά των δωρηθέντων προς το Ιδρυμα, διότι η δωρεά αυτή τελούσε υπό την αναβλητική αίρεση της προαποβίωσης του Ζιώγα και ο Ζιώγας όταν απεβίωσε το 50% του μεριδίου του περιήλθε κατά πλήρη κυριότητα στο Ιδρυμα. Αρα το Ιδρυμα αμέσως διά και από του θανάτου του Ζιώγα του Χρήστου Ζιώγα απέκτησε το 50% του συνόλου των έργων. Το άλλο 50% εξακολουθεί να ανήκει στην Ελένη Ζιώγα, πλην όμως το Ιδρυμα επί του 50% αυτού έχει δικαίωμα προσδοκίας, δηλαδή να αποκτήσει την πλήρη κυριότητα και αυτού του 50% μετά τον θάνατο της Ελένης Ζιώγα».

Ενώπιον νομικού λαβυρίνθου το Τελλόγλειο κατέθεσε ασφαλιστικά μέτρα και αγωγή και ανακοινώνει ότι «τυχόν διαθέσεις προς τρίτους των δωρηθέντων προς το Ιδρυμά μας έργων της συλλογής είναι παράνομες και άκυρες και καλεί σε πρώτη φάση όποιους γνωρίζουν σχετικά με την τύχη των κάτωθι έργων τέχνης (πινάκων ζωγραφικής και γλυπτών) να επικοινωνήσουν με το Ιδρυμά μας».

Ο κ. Οικονομόπουλος υπογράμμισε πως «σε βάρος του Ιδρύματος έχει διαπραχθεί και το αδίκημα της υπεξαίρεσης επί του 50% του δικαιώματος συγκυριότητος επί των έργων της συλλογής, μετά τον θάνατο του Χρήστου Ζιώγα». Ηδη έχει εκδοθεί δικαστική διαταγή για να μη μεταβληθεί η κινητή και ακίνητη περιουσία της δωρήτριας μέχρι να εκδικαστεί η υπόθεση (17 Ιουνίου 2026) ενώ το Τελλόγλειο θα καταθέσει και μήνυση για υπεξαίρεση, διεκδικώντας 1.150.000 ευρώ, δηλαδή το 50% της αξίας που υπολογίζεται για τα έργα της συλλογής.

«Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε μια ιδιάζουσα κατάσταση», είπε ο πρόεδρος του Τελλογλείου, καθηγητής του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ, Ανέστης Κάλφας, σημειώνοντας ότι η δωρεά «έγινε δεκτή με όλους τους τύπους», γι’ αυτό «ζητήσαμε τη συνδρομή ανθρώπων όπως ο κ. Οικονομόπουλος, που έχουν μεγάλη εμπειρία σε αυτόν τον τομέα».

Η γενική διευθύντρια του Ιδρύματος και ομότιμη καθηγήτρια ΑΠΘ, Αλεξάνδρα Γουλάκη – Βουτυρά, αναφέρθηκε στην προσωπικότητα του εκλιπόντος λέγοντας ότι «είναι χρέος του Τελλογλείου να υπερασπιστεί τη φήμη αλλά και τη διάθεση αυτού του εξαιρετικού δωρητή ώστε να μην πληγεί τόσο άδικα η προσπάθεια που είχε κάνει απέναντι σε αυτά που αγαπούσε και εκτιμούσε πάρα πολύ στη ζωή του».